यथा सुशाखिनि वृक्षे पक्षिणः समागच्छन्ति, एवं सोमपेषणशिलाः हर्षमयस्य इन्द्रस्य समीपं यान्ति। तस्य मुखं विद्युत्समं तेजसा दीप्तमस्ति, स नूतनस्य दिवसस्य ज्योतिं वेद। शीघ्रगामी इन्द्रः देवेषु यत् कर्म कृतं तद् अन्वेषयति, स सूर्यं विजित्य, हे मघवन्, अन्यः कश्चन—न प्राचीनः न नूतनः—तव वीर्यं समं गन्तुं शक्नोति। मघवन् सर्वेषु जनेषु भागं वितरति, वृषभः गोः पुच्छं जनानां कृते आह्वयति; यं शक्रः यज्ञेषु तुष्टः, स सोमस्य बलैः उग्राणि सहते। यथा आपः नदीं प्रति प्रवहन्ति, एवं सोमपेषणशिलाः इन्द्रं सरांसि यथा सरः समीपं यान्ति; ऋषयः तस्य महत्त्वं यज्ञस्थाने वर्धयन्ति, यथा दिव्यवृष्ट्या यवः वर्धते। वृषभः इव क्रुद्धः, स अन्तरिक्षे धावति; स आर्याणां पत्न्यः कृते आपः निर्मितवान्; मघवन् दीर्घायुषः सोमपेषणाय यज्ञकर्तुः ज्योतिं अन्वेषति। तेजस्वी कुठारः प्रकाशेन दीप्तिम् आवहतु, सत्यगौः यथापूर्वं वारं ददातु; उज्ज्वलः स्वतेजसा प्रकाशेतु, शुद्धः शुभस्य स्वामी सुवर्णतेजसा दीप्तिम् आवहतु। गोभिः, यवैः, सर्वैः अन्नैः, हे बहुप्रार्थित, दूरस्थं शत्रुं विजयं कर्तुम् इच्छामः; अग्रेण नेतृभिः सह, आत्मनः प्रयत्नेन, श्रेष्ठं धनं विजयं कर्तुम् इच्छामः। बृहस्पतिः पृष्ठतः, उपरि, अधः, आपद्भ्यः रक्षतु; इन्द्रः अग्रे, मध्ये, मित्रवत्, स्वमित्रेभ्यः मार्गं ददातु। इन्द्रः, स्वस्य स्वामी, प्रमोदाय आगच्छतु; स यः स्वधया शक्तिमान्, स्तुत्यः; विस्तीर्णदृष्ट्या, स सर्वाणि विघ्नानि महाबलैः अतिक्रामति। तव रथः सुशिल्पः, तव अश्वाः सम्यक् युक्ताः, हे स्वामिन्; वज्रः हस्ते दीप्तः, हे राजन्; शुभेन मार्गे आगच्छ, हे अधिप, तव बलं वर्धतु, पुष्यतु। इन्द्रस्य रथी स्वामिनं, वज्रधारिणं राजानं, महाबलान्, शक्तिमन्तः, आनयन्तु; वृषभः सत्यम् वीर्यं युक्तः, अस्माभिः सह, संयुक्ते भोज्ये आगच्छतु। एवं पात्रधारिणा, चिन्तयता, बलस्तम्भेन स्वामिना एकत्वं कुरु; वीर्यं गृह्णीहि, तं स्वमार्गे, प्रसिद्धकर्मणा, बलं वर्धय। धनैः आगच्छ, त्वां स्तौमि, शुभकामनाः ददामि; सोमवाहिन् समीपं आगच्छ; त्वं अधिष्ठितः, त्वं तत्र उपविष्टः, त्वं धर्मेण पात्राणि संस्थापितानि। आद्याः दिव्याः हविः पृथक् कृताः, दीप्ताः, दुर्जयाः; ये यज्ञनौकां आरोढुं न शेकुः, ते विदुषु न स्थातुं अर्हन्ति। ये दूरस्थाः, ये समीपस्थाः, ते एकत्वं गच्छन्तु; तेषां अश्वाः दुर्धारणाः युक्ताः; एवं पूर्वाः, अनंतराः, बहुकर्मणि, बहुप्राप्तौ, एकत्र संगृहीताः। कम्पमानाः पर्वताः स्थिराः अभवन्, दिवः गर्जति, अन्तरिक्षं क्रुद्धम्; प्रज्ञवान्, समाहितः, विस्तारयति, महाबलः प्रमोदितः, स्तोत्रं घोषयति। मम तव कृते शुभं अंकुशं धारणं कृतम्, येन, हे मघवन्, शत्रुणां पादान् भङ्क्ष्यसि; अस्मिन् सोमपेषणे तव वीर्यं अस्तु; यज्ञे, हे मघवन्, भागे जागरूकः भव। गोभिः, यवैः, दूरस्थं वैरं, हे बहुप्रार्थित, सर्वं क्षुधं अपाकुरु; अग्रराजैः सह, आत्मनः सभया, धनं विजयं कर्तुम् इच्छामः। बृहस्पतिः पृष्ठतः, उपरि, अधः, आपद्भ्यः रक्षतु; इन्द्रः अग्रे, मध्ये, मित्रवत्, स्वमित्रेभ्यः मार्गं ददातु। अग्निः आदौ दिवः उत्पन्नः; द्वितीयः अस्माकं, सर्वजन्मविद्; तृतीयः आप्सु निरन्तरं दीप्तः, स्वयम्भूः तं पोषयन्ति। त्रिधा तव अग्ने वेद्मः; तव त्रयः स्थानानि विस्तीर्णानि वेद्मः; तव परं नाम गुहं वेद्मः; तव स्रोतः यत्र आगतः वेद्मः। समुद्रे त्वं स्वयम्भूभिः दीप्तः; आप्सु ऋषिभिः; दिवि, हे अग्ने, त्वं स्तनः; तृतीयस्थाने स्थितः; आपां गोदाम्, महान्तः तव वृद्धिं कृतवन्तः। अग्निः गर्जति, यथा दिवि गर्जनम्; पृथिवी कम्पितः, ओषधयः शोभिताः; सहसा जातः, दीप्तः, प्रज्वलितः; उभे लोकौ तस्य अन्तः तेजसा दीप्ते। स उदारः, धनस्य आधारः, चिन्तनस्य पूर्तिः, सोमस्य रक्षकः; बलस्य पुत्रः, आप्सु राजा, प्रभाते दीप्तः। स सर्वस्य चिह्नः, जगतः गर्भः; जातः, उभे लोकौ पूरयति; स पथाय शिलां अपि विदारयति, यदा पञ्च जनाः अग्निं उपासते। शुद्धः, प्रज्ञवान्, दीप्तिमान् अग्निः, मृत्युषु अमृतः, संस्थितः; धूमं प्रेषयति, रक्तं, वहन्तं; उज्ज्वलज्वलनः दिवं प्रकाशयति। दीप्तः, सुवर्णमयः, विस्तीर्णः; दुर्निवारः, कीर्तये दीप्तः; अग्निः द्वाभ्याम् जीवाभ्याम् अमृतत्वं प्राप्तवान्, यदा दिवः बीजसम्पन्नः तं जनयति। यद् शुभं, उज्ज्वलं, हविः अद्य त्वं, हे अग्ने, कुर्याः, घृतसमृद्धं पिष्टं, तं नेतुं, धनवंतं, प्रीतिं, हे कनिष्ठ, देवप्रियं कुरु। तं प्रसिद्धेभ्यः वितर, हे अग्ने; स्तोत्रैः यत् स्तुत्यं, तद् वितर; सूर्यप्रियः, अग्निप्रियः, स भवति, जन्मना, सृष्ट्या, विकसन्। हे अग्ने, यज्ञकर्तारः तव कृते सर्वं धनं, काम्यम्, दिवान् दिवः, समर्पितवन्तः; त्वया धनं इच्छन्तः, उसिजः गोसमृद्धं गोष्ठं उद्घाटितवन्तः। अग्निः, मनुष्यानां मध्ये, दयालुः, विश्वः, ऋषिभिः, सोमरक्षिभिः, स्थिरः भवतु; निःशत्रुतया, दिवि पृथिव्यां आह्वयामः; देवाः अस्मभ्यं धनं, बलवन्तः सन्ततिं ददतु। महा होतारः, जातः, दिवं जानन्, मनुष्यानां मध्ये, आपां गोदाम् उपविष्टः; स संस्थितः, निहितः, तस्य शक्तयः यान्ति, स धनं वितरति, शरीरस्य रक्षकः। आपां आसने तं अन्वेषयन्ति, तस्य पदानि यथा नष्टा गावः अनुसरन्ति; बुद्धिमन्तः भृगवः तं इच्छन्तः, गुहं, विचरन्तं, श्रद्धया अन्वाप्नुवन्। त्रितः अन्वेषयन्, एषः समृद्धिमान्, दीप्तिमान्, गोमुखे अन्वाप्नुवन्; स जातः, गृहेषु समृद्धिं आनयति, नाभिः, युवान्, दीप्तलोकस्य। श्रद्धया उसिजः रमणीयं होतारं, यज्ञस्य नेतारं, कृत्यस्य मार्गदर्शकं, अग्रे कृतवन्तः; तं जनस्य आनन्दं, शुद्धं, मनुष्यानां मध्ये हविप्रदं कृतवन्तः। महाबलः, दीप्तिमान्, प्रज्ञवान्, अव्यग्रः, पुराणः नगराणाम् धारकः, अग्रे नीतः; वनानां गर्भं, चिन्तनं, प्रज्ञवान्, कपिलश्मश्रु, स्तोत्रकर्ता। त्रितः, गृहेषु संस्थितः, परिवृतः, गर्भे, आसने उपविष्टः; तत्र, गृहस्वामी, नियमैः, संयमैः, मनुष्यान् नेतुम् आरभते। तस्य अग्नेः, निःशेषः, गृहपालः, दीप्तिमान् ज्वलनः प्रज्वलति; श्वेतदंष्ट्रः, गर्जनः, घोषमानः, वनं दहन्, यथा वातः, यथा सोमः। अग्निः जिह्वया कम्पनं उत्पादयति, मनसा भूमेः पथानि पश्यति; आयवः तं शुद्धं, दीप्तिमन्तं, रमणीयं होतारं, पूज्यतमं स्थापितवन्तः। यं दिवि पृथिव्यौ, अग्निम्, जनयन्ति; यं आपः, त्वष्टा, भृगवः शक्त्या; यं मातरिश्वान्, स्तुत्यः, आद्यः; यं देवाः मनवे पूज्यं कृतवन्तः। एवं ऋग्वेदस्य दिव्याः मन्त्राः, इन्द्रस्य, अग्नेः, बृहस्पतेः, सोमस्य च महत्त्वं, यज्ञस्य पूज्यत्वं, ऋषीणां श्रद्धां, देवपूजायाः गौरवं च, एकत्र समागच्छन्ति।