इन्द्रः स्वशक्त्या महनीयायां संग्रामभूमौ गर्जति, यत्र महासंरम्भः, यत्र वीरैः पशुविजयस्य स्पर्धा क्रियते, तत्र सर्वत्र पुरुषाणां तेजः पतति। सः अस्मभ्यं गृहं समृद्धिं च प्रकाशयतु—यशसा युक्तं, गोमन्तं, धनवन्तमपि। वयं तव इच्छया विजयीभवेम, समृद्धिं प्राप्नुयाम, महाबलिन्, दातारः स्याम। यः कश्चन दासः वा आर्यः वा अस्मान् युद्धे स्पर्धते, त्वं बहुभिः स्तुतः इन्द्रः, तस्याः शत्रूणां जयः सुलभो भवतु; त्वया सह युद्धे तान् अभिप्रयाम। यः लघुभिः महद्भिः हविभिः आहूयते, आपत्सु सहायः, सः वीर्यवान्, कीर्तिमान्, समीपस्थः इन्द्रः, सः अद्य अस्माकं साहाय्याय आहूयते। त्वां दातारं महाबलिनं श्रुतवानस्मि, त्वं वृषभः, दानप्रेरकः; कुत्सानां बन्धनात् स्वयम् विमोचय, किमर्थं त्वं दुर्बलानां मध्ये बद्धः तिष्ठसि? अथ अश्विनौ, तयोः सुयोजितं रथं प्रातः सायं च हविभिः आह्वयामः। तयोः नाम सदा सहाय्यकं पितुः नामेव स्नेहेन स्तौमः। स्तोत्राणि प्रेरयतं, धियः समृद्ध्या पूरयतम्, प्रेरयतम् ऋषीन्, महिमानं दत्तं; सोमः यथा दातारं प्रियं, तथा यशः भागं अस्मभ्यं दत्तम्, अश्विनौ। अयुक्तस्यापि भजः सहायौ भवथः, अनाथस्यापि सहायौ, अन्धस्यापि नेतारौ, दुर्बलस्यापि युवानौ चिकित्सकौ, मूकस्यापि वैद्यौ। च्यवनं जरणं वृद्धं रथमिव पुनः यौवनं गतवन्तौ, उग्रं जलात् अपाक्रष्टवन्तौ; एतानि कर्माणि यज्ञेषु कीर्तनीयानि। पूर्वाणि वीर्याणि जनानां मध्ये वक्ष्यामि; चिकित्सकौ सन्तौ हर्षं जनयथः। अद्य नवानि सहाय्यानि वयम् इच्छामः, नासत्यौ, यथा शस्त्राय श्रद्धां यच्छन्ति। आह्वयामि, शृणुतम्, अश्विनौ; पितरौ पुत्रं यथा, माम् उपदिशतं; मेधाः मम जनानां मध्ये दुर्बला न भूयात्, शत्रूणां शापं निवारयतम्। रथेन शुन्ध्यवे मुदं दत्तम्, पुरुमित्रस्य भार्यां नीतवन्तौ, वध्रिमत्याः आह्वानं प्रत्यग्रहीतां, पुरन्ध्यै सुलभं प्रसवम् अदत्तम्। वृद्धस्य मुनेश्च यौवनं पुनः दत्तम्, खेले च युवा कृतः, वन्दनं नदीं प्रापयतौ, विश्पलायै तुरगायोग्यं पुनः कृतम्। रेभं गुहायां निहितं उद्धृतवन्तौ, रिभवः अपि पुनः जीवितवन्तः सप्तवध्रिषु। पेदवे श्वेताश्वं नवशक्तिं नवतिशक्तिमन्तं दत्तम्, त्वरितं शत्रुनाशनं यथा भजः दानं ददाति। न कश्चित् राजा तं हिंसयितुं शक्नोति, नापद्, न दुःखं, न भीः, यस्य पतिं अश्विनौ सौम्यौ रुद्रपथौ नयतः। रिभुभिः निर्मितं रथं त्वरितमाशु अश्विनौ आगच्छतम्; तस्य योकने दिवः कन्या जायते, विवस्वतः दिवौ नूतनौ भवतः। विजयेन पन्था गिरिम् अतिक्रमथः; धेनुं दुग्धवतीं कृतवन्तः, व्याघ्रकण्ठात् अपि त्रातवन्तः। एष स्तोत्रं अश्विनौ, भृगुभिः रथमिव, रचितम्; वधूं युवानं यथा योजयाम, पुत्रं यथा सदा पालयाम। कः नु मानवः शुभाय रथं वहति, युष्मान् आगच्छतः? कः प्रातः सर्वतः गच्छन्तौ ग्रहाणि गृहे गृहे ददाति, धियं वहन्? कुत्र अश्विनौ प्रातः? कुत्र वासः? कुत्र मुखानि वर्तयथः? कः विधवा भ्रातृजायां यथा, युवानं यथा कन्या, उपविश्य आह्वयति? युवां प्रातः वृद्धां कम्पमानां यथा, गृहे गृहे वहथः, हविभिः पूजितौ; कस्य अतिथी भवथः, नरः? नृपतिवत् कस्य सोमपानं गच्छथः? मृगवद् प्रातः हविभिः आह्वयामः, युवां ऋत्विजौ जनैः आहूयथः; युवां जनानां हविः वहथः, रूपवंतौ। घोषा नृपदुहिता युवां आह्वयत्; सा याचते—‘मम दिवा सन्निधिं कुरुतम्, शुभाय, अश्वारूढाय, सारथये, समर्थाय।’ युवां प्राज्ञौ, रथं परिभ्रमथः कुत्सवद्, मधुमत्तानि दानानि स्त्रियः भूषणमिव इच्छन्ति। भुज्युम् उद्धृतवन्तौ, वशम् उद्धृतवन्तौ, शिञ्जारम् उशनानं च उद्धृतवन्तौ; युवयोः अश्वौ मैत्र्याय युक्तौ, अहं सहाय्याय युवयोः अनुग्रहम् इच्छामि। कृशं शयुं च उद्धृतवन्तौ, विधन्तं च विधवां च विमुक्तवन्तौ; रोरुवतीं सखिभ्यः मुक्तवन्तौ, सप्तमुखं गोशालां उद्घाटितवन्तौ। कन्या जाता, वस्त्रं पतति, ओषधयः दन्तानुगाः अभिवर्धन्ते; तस्या अपि सिन्धवः गर्तमिव वहन्ति, तस्या दिवा पतनं भवति। जीवानां कृन्दन्ति, यज्ञे विकीर्यन्ते, नराः दीर्घमार्गम् अन्विष्यन्ति; ये पितृभिः सह अनुज्ञातवन्तः, भार्याः पतिं हर्षेण आलिङ्गन्ति। न वयं तद् जानिमहि, सत्यम् उक्तं वदतं—किम् युवान् युवत्याः गर्भे वसति? अश्विनौ, प्रियम् गृहं प्रविशेम, तेजस्विनं, वीर्यवन्तं, बीजदं—तद् इच्छामः। युवयोः अनुग्रहः आगतः, अश्विनौ, अश्वदातृ, इच्छाः हृदयानि प्रविष्टाः; रक्षिणौ भवतम्, दम्पतीनां नाथौ, आर्यमणः प्रियौ—स्थिरं स्थानं प्राप्नुयाम। प्रशंसायै धनं सुतवन्तं गृहं आनयतम्; सुगमं सेतुम् कुरुतम्, स्थिरं स्थानं पन्थसि, दुष्टं विनाशयतम्। अद्य कुत्र, केषु देशेषु, अश्विनौ, अद्भुतौ रमथः? कः आहूयत, कस्य गृहम् गतवन्तौ—कस्य प्रेरितस्य वा, यजमानस्य वा? प्रातः तं एव बहुधा स्तुतं, स्तोत्रप्रियं, त्रिचक्रम्, सुतश्वितं, सभायां परिभ्रमन्तं रथम् आह्वयामः। अश्विनौ, प्रातः मधुवाहं रथं युञ्जथः; तेन यज्ञवन्तं जनं यजमानं प्रति गच्छथः। यः होतारः मधुहस्तः, सुष्ठुहस्तः, अनुष्ठाता, दक्षः, भक्तः, प्रेरितः, तस्य सुतं पिबथः, अश्विनौ। यथा तक्षकः शस्त्रं तीक्ष्णं करोति, तथा स्तोत्रं कुर्वीत; वाचं ब्राह्मणः ब्रूयात्, ऋषयः सोमाय इन्द्राय स्तुतिं यच्छन्तु। दुग्धेन धेनुं प्रार्थय, सुहृदं बोधय, ऋषे, वृद्धं इन्द्रं जागरय; यथा धनपूर्णं पात्रं सिञ्चति, वीरं दानाय प्रेरय। किं त्वां वदन्ति, मघवन्—भोक्तारम्? श्रुणोमि त्वं न भोक्तव्यः; मम प्रार्थना, शक्र, धनस्य भागं ददातु, इन्द्र, भागं ददातु। जनाः त्वां आह्वयन्ति, इन्द्र, सत्येषु संज्ञानेषु, एकत्र स्थिताः; यः यजमानः अस्ति, त्वां युजां मित्रं इच्छति, वीर, सः असोमपाय सख्यं वाञ्छति। एवं ऋग्वेदस्य एते मन्त्राः एकसूत्रेण प्रवाहमिव प्रवहन्ति, दिव्यानाम् अश्विनोः च इन्द्रस्य च महतीं कीर्तिं, दानशीलतां, साहाय्यं च प्रकटयन्तः।