सूर्यः परमं स्थानं याति, यत्रास्य रश्मिभिः युक्तं रथं धावयति। तत्र कश्चन मिथ्यादेवः न वसति; एकः पन्थाः पूर्वदिशां अनुगच्छति, सूर्यः तु तेजसा विश्वं व्याप्नोति। तस्य प्रकाशेन तमः विनश्यति, तस्य दीप्त्या सर्वं जगत् जाग्रति। तेन, अस्मात् अशुद्धं, दुष्टं, दुःस्वप्नं च अपाकुर्यात्, अस्मान् शुभं दद्यात्। सूर्यः प्रेषितः सर्वस्य ऋतं रक्षति, उदितः स्वधर्मं अनुगच्छति। यद् अद्य त्वाम् वयम् वदामः, तत् देवाः बुद्धिं अस्मभ्यं ददतु। दिवौ पृथिव्यौ, आपः, इन्द्रः, मरुतः च अस्माकं वाक्यं शृण्वन्तु; सूर्यस्य दर्शनात् वयं दुःखं न पताम, जीवन् सुखेन वृद्धिं गच्छेम। सूर्यं प्रतिदिनं उदितं पश्येम, सर्वमित्रं, शुभबुद्धयः, स्पष्टदृष्टयः, सन्ततिं युक्ताः, रोगरहिताः, पापरहिताः। सः दीप्तिमान्, सर्वदृग्, महतीं ज्योतिं वहन्, तेजस्वी रूपेण चक्षुः मोदयति। सः शक्त्या आरोहति; जीवन् तम् पश्येम। सूर्यस्य लक्षणेन सर्वाणि भूतानि गच्छन्ति स्थायन्ति च; रात्रिभिः ते निवर्तन्ति। हे हिरण्यकेश सूर्य, तव निष्पापेन, प्रतिदिनं समृद्धिं, कल्याणं च अस्मभ्यं ददातु। तव दृष्ट्या, दिवा, दीप्त्या, ऊष्मणा, ज्योतिषा च, आशीः ददातु; यथा पन्थाः, गृहः च आशीः युक्तः, तथा सूर्यः समृद्धिं अस्मभ्यं ददातु। देवाः द्विपदां चतुर्पदां च सन्ततिं रक्षन्तु; यद् खाद्यं, पीतं, उपभुक्तं, तद् अनघं सुखं आरोग्यं च ददातु। यद् वयं देवेषु वाक्येन, मनसा, अथवा देवत्वे अवमानं कृतवन्तः, यदि कश्चन अस्माकं विरोधी अस्ति, हे वसवः, तं दोषं तस्मिन् स्थापयन्तु। एषा समरभूमिः, यत्र इन्द्रः गर्जति जयाय, यत्र गोपुरस्कारः वीरैः इच्छ्यते, सर्वत्र मानवाग्नयः पतन्ति। इन्द्रः, अस्माकं गृहं सम्पन्नं, गोसमृद्धं, कीर्तिमन्तं च उद्घाटयतु; महाबलः वयं जयिनः, समृद्धयः स्याम, यद् इच्छामः, तद् ददातु। यः कश्चन, दासः वा आर्यः वा, युद्धाय इच्छति, इन्द्रः, बहुधा स्तुतः, अस्माकं शत्रवः सुगमं पराजयन्तु; त्वया सह युद्धे तान् अनुगच्छेम। यः लघु वा महत् हवनं प्रार्थ्यते, आपत्सु साहाय्यं करोतिः, वीरः, कीर्तिमान्, समीपः, तं अद्य आह्वयामः—इन्द्रः, प्रार्थनाश्रवणः। तव दानशीलता, महाबलः, प्रेरकः दानस्य, इन्द्रः, श्रुतवान्; कुत्सानां बन्धनात् विमुक्त्वा आगच्छ; बलवान् सन्, दुर्बलानां मध्ये किं बद्धः तिष्ठसि? अश्विनोः सुवाहनं रथं प्रातः सायं हव्यैः आह्वयन्ति; पितरं यथा, तयोः नाम स्नेहेन स्तुत्या आह्वयेम। अश्विनोः स्तुत्यं नाम, सर्वदा सहायं, गृहे गृहे शुभं आगच्छतु। नवीनं गीतं प्रेरयन्तु, चिन्तां समृद्ध्या पूरयन्तु, प्रेरितान् उत्साहयन्तु, तद् अस्मभ्यं ददातु; अश्विनौ, यशः भागं ददातु, यथा सोमः दानशीलाय सज्जीक्रियते। अश्विनौ, अपरिपक्वस्य अपि आधारः भवथः; अशक्तस्य सहायौ; अन्धस्य मार्गदर्शकौ; दुर्बलस्य युवा वैद्यौ; मौनिनः चिकित्सकौ। च्यवनं वृद्धं यथा रथं नूतनं कृतवन्तः; जले स्थावरं अपाकृतवन्तः; एतानि कर्माणि यज्ञे घोषयेम। पुरातनानि वीर्याणि जनानां मध्ये कथयामि; वैद्यत्वेन आनन्दं ददातः; अद्य नूतनं सहाय्यं याचामः, यथा शस्त्रे विश्वासः स्थाप्यते। अश्विनौ, श्रुणुतं, पितरौ यथा पुत्रं, माम् उपदिशतं; मतिः दुर्बला वा अज्ञा वा न भवतु; शत्रुशापं अपाकुरुतं। रथेन शुन्ध्युम् आनन्दितवन्तः; पुरुमित्रस्य पत्नीं नीतवन्तः; वध्रिमत्याः आह्वानं प्रत्युत्तरं दत्तवन्तः; पुरन्ध्यै सुलभं प्रसवम् दत्तवन्तः। वृद्धस्य ऋषेः यौवनं पुनः दत्तवन्तः; खेलस्य यौवनं पुनः कृतवन्तः; वन्दनं नदीं पारं नीतवन्तः; विश्पलायाः त्वरितं रथस्पर्धायाः योग्यं कृतवन्तः। गुहायां लुप्तं रेबं उद्धृतवन्तः; रिभवः पुनः जीवनं दत्तवन्तः; त्रयः तापितः सप्त वध्रीभ्यः जीवनं दत्तवन्तः। पेडवे अश्वं, नवगुणं, नवत्यश्वान् दत्तवन्तः; शत्रुनाशकं साथीं दत्तवन्तः; भागः यथा इच्छितं दानं ददाति, तथा। यः अश्विनौ अनुगच्छतः, तं न राजा, न पापं, न दुःखं, न भयम् स्पृशन्ति; अश्विनौ, रुद्रमार्गौ, तं पत्न्या सह अग्रे नयन्ति। रिभवः कृतं रथं, मनः शीघ्रं, अश्विनौ आगच्छतं; यत्र युक्तौ दिवः कन्या जायते, विवस्वतः उज्ज्वलौ दिनौ पुनः उत्पद्येते। विजयी पन्थेन पर्वतम् अतिक्रम्य, अश्विनौ दुग्धं ददातः; वृकस्य मुखात् मुक्तवन्तः; शक्त्या उद्धृतवन्तः। एष स्तोत्रं अश्विनौ रचयामः, यथा भृगवः रथं निर्मिमुः; युवानं युवत्याः यथा, पुत्रं यथा, स्त्रियं युक्तवन्तः। कः, हे नराः, अश्विनोः दीप्तिमन्तं रथं स्वागतं करोति? कः प्रातः सर्वव्यापिनौ, गृहाद् गृहम् दानानि वहन्तौ, चिन्तया आशीः वहन्तौ, स्वागतं करोति? कत्र अश्विनोः प्रातः? कत्र निवासः? कत्र मुखं वर्तयथः? कः विधवा भ्रातृ-in-law यथा, स्थानं आमन्त्रयति, यथा कन्या युवानं? अश्विनौ प्रातः वृद्धा यथा कम्पमाना, गृहं गृहम् गच्छतः, हव्यैः पूज्येते; कस्य अतिथी भवथः? यथा राजानः, कस्य सोमं पिबथः? वन्यपशु यथा, अश्विनौ प्रातः हव्यैः आह्वयेम; यजमानैः पुरोहितौ यथा पूज्येते; जनानां हव्यं वहथः, सौन्दर्याधिपौ। घोषा राजकन्या अश्विनौ आह्वयत्; सा याचत्: 'मम दिवा आगच्छतं, आशीः दत्तं, अश्वारोहाय, रथारोहाय, समर्थाय च।' अश्विनौ, कुत्सः गायकः यथा जनानां मध्ये गच्छति, रथं परिचालयथः; तव मधुरं दानं स्त्रियः भूषणं यथा इच्छन्ति। अश्विनौ, भुज्युं उद्धृतवन्तः; वशं उद्धृतवन्तः; शिञ्जारं, उशनां च उद्धृतवन्तः; तव अश्वौ मित्रबन्धनौ; तव कृपां सहाय्याय याचामि। कृष्णं, शायुम् उद्धृतवन्तः; विधन्तं, विधवां च मुक्तवन्तः; अश्विनौ, रुदन्तीं गाम् सखिभ्यः मुक्तवन्तः; सप्तमुखं गोशालं उद्घाटितवन्तः। कन्या जाताऽस्मिन्, वस्त्रं पतितम्; तस्य दन्तानुगता ओषधयः अभिवृद्धाः; तस्य नद्यः गर्ते यथा प्रवहन्ति; तस्य दिवः पतनं भवति। जीवतः क्रन्दन्ति, यज्ञे विखण्डन्ति, नराः दीर्घं मार्गं अनुगच्छन्ति, प्रयत्नं कुर्वन्ति; यः पितृभिः सह अङ्गीकृतः, पत्न्यः पतिं हर्षेण आलिङ्गन्ति। तद् न जानिम, सत्यम् वदतं: किम् युवानः युवत्याः गर्भे वसति? अश्विनौ, प्रियगृहं, तेजस्वि, वीर्ययुक्तं, बीजदातृं प्रविशेम; तद् इच्छामः। एवं, ऋग्वेदस्य एते मन्त्राः एकस्मिन् पावनायाम् कथायाम् संगृहीतः, यत्र सूर्यः, इन्द्रः, अश्विनौ च, दिव्यैः कार्यैः, लोकस्य शुभं, आरोग्यं, यशः, समृद्धिं च ददन्ति; यज्ञैः, स्तुतिभिः, प्रार्थनाभिः च, मानवाः तेषां कृपां याचन्ति, तेषां दिव्यसाहाय्यम् अनुभवन्ति।