कुरुश्रवणं नृपं त्रासदस्युं दातारां श्रेष्ठतमं मुनिं अहं वृणे। यस्य त्रयः कपिलाः सुवाहाः रथं वहन्ति, सहस्रदक्षिणायज्ञे स्तुतिः तस्य गीयते। यस्य मधुरगाथाः उपमश्रवसः पितुः सदृशाः, क्षेत्रं समृद्धमिति घोषयन्ति। उपमश्रवसः पुत्रं मित्रातिथेः वंशधरं अहं आह्वये, अहमेव तव पितरं पूजयामि। यदि अहं अमृतानां वा मर्त्यानां वा अधिपतित्वं प्राप्नुयाम्, तर्हि सः दानशीलः मम कृते जीवेत्। कोऽपि, शतात्मा अपि, देवऋतेः अतिवर्तितुं न शक्नोति; एवं युक्तः सः पृथक्कृतः अस्ति। विभीदकफलनिर्मिताः अक्षाः मां संहर्षयन्ति; शुष्के भूमौ क्षिप्ताः ते मां हर्षयन्ति। मुजवत्सोमस्य स्वाद्वन्नमिव, ते चलिता अक्षाः मां प्रेरयन्ति, जागरयन्ति। सा अक्षी न मां कदापि तुदति, न परित्यजति; सा मम मित्रेभ्यः मयि च सौम्या आसीत्। एकस्य अक्षस्य कृते, अहं स्वपत्नीं त्यक्त्वा, ताम् अश्रुपूर्णां कृतवान्। श्वश्रूः स्नुषां द्वेष्टि, तां निगृह्णाति; दरिद्रः न कञ्चनाऽऽश्रयं लभते। सेवया जीर्णः अश्वः इव, जेतृलाभेऽपि अहं नानन्दं लभे। अन्ये जुआरिणः भार्यां स्पृशन्ति, सः उत्सुकः पाताय तृष्णया पीड्यते। पिता माता भ्रातरो वा वदन्ति—"न वयं तं जानिमः, नयतैनं बद्धमिति।" यदा निश्चयमकरवं, तदा अन्यैः न स्पर्धितवान्; ये गतवन्तः, तेषु मित्रेषु अहं पश्चात् पतितः। पिङ्गलाः अक्षाः क्षिप्ताः वदन्ति—"आगच्छ," इति; अहं तेषां संज्ञां वधूमिव प्रियतमे गच्छामि। जुआरी सभां प्रविश्य पृच्छति—"किम् अहं विजयिष्यामि?"—इति, सः शरीरकम्पनं करोति। किन्तु अक्षाः तस्य इच्छायाः विरुद्धं चरन्ति, विजयम् अन्यस्मै ददाति। ते अक्षाः अङ्कुशैः शल्यैश्च जुआरिणं पीडयन्ति, दहन्ति; कपटिनः, ज्वलन्तः, हसन्ति पराजिते, मधुनाऽऽवृता, विजेतारं स्तुवन्ति। त्रिपञ्चाशत् संख्या एषां गणः स्वधर्मे स्थिताः, सवितुरिव; भीमाः अपि जुआरिणं न नमन्ति, नृपः अपि तान् नमति। अधः सञ्चरन्ति, उपरि प्रप्लवन्ते; निरस्तहस्ताः, सशस्त्रं जेतुम् अर्हन्ति। दिव्या अक्षाः, शीताः अपि, शुष्के भूमौ क्षिप्ताः, हृदयं दहन्ति। जुआरिणः पत्नी त्यक्ता दुःखिता; भ्रमतः पुत्रस्य माता पृच्छति—"क्व सः?" ऋणयुक्तः, भीतः, धनमिच्छन्, सः रात्रौ अन्येषां समीपं गच्छति। स्त्रीं दृष्ट्वा जुआरी प्रेर्यते; परस्य भार्यां, अन्यस्य सौभाग्यम् इच्छति। प्रातः पिङ्गलान् अश्वान् युञ्जाति, किन्तु क्रीडान्ते पतितः, वह्नेस्समीपे पतति। यूयं यः गणपतिः आसीत्, प्रथमः, तस्मै अहं इदं ब्रवीमि—"न अहं तव वित्तं इच्छामि, न याचे; दश दिवसान् पूर्वदिशं प्रेक्ष्य सत्यम् वदामि।" मा अक्षैः क्रीड; क्षेत्रं पालय, धनसमृद्धौ हृष्य। तत्र गवः, तत्र ते पत्नी; एवं सविता महात्मा मां दर्शयति। सख्यं कुरु, अस्मासु सौम्यः भव; न क्रूरभावेन आगच्छ। न ते कोपः, न द्वेषः प्रविशतु; परस्य अक्षानां तृष्णा अस्माकं दूरे अस्तु। ते अग्नयः, इन्द्रबलसमृद्धाः, प्रभाते ज्योतिः वहन्ति। महद्यौः पृथिवी च जानीतम्; अद्य वयं देवानां प्रियताम् इच्छामः। दिवः पृथिव्याः, मातृणां नदीनां, पर्वतानां, शरणस्थानां च वयं प्रियताम् इच्छामः। सूर्यादुषसः च दोषरहितत्वं प्रार्थयामः; सोमः अद्य सुतः अस्मभ्यं श्रेयः ददातु। दिवा पृथिवी, जननी, अद्य अस्मान् रक्षेताम्; उषाः उदयमानाः पापं निष्कुर्यात्; श्रेयसे वयं अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। एषा प्रथमा, उत्तमा, शुभदा उषाः अस्माकं प्रकाशयतु; दातारः दानशीलाः स्युर्म। दुष्टानां कोपं दूरं कुर्याम; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। ये सूर्यरश्मिभिः सह प्रवहन्ति, प्रभाते ज्योतिः वहन्ति, ते अद्य अस्माकं यशसे प्रकाशयन्तु; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। उषसः रोगरहिताः अस्मभ्यं स्यु; अग्नयः महाज्योतिषा उद्यन्तु। अश्विनौ दीर्घायुष्यम् रथं युञ्जाताम्; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। सवितर्, अद्य अस्मभ्यं श्रेष्ठं भागं ददातु; त्वं हि धनदः। धिषणा, धनस्य माता, आह्व्यते; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। यत् सत्यम् देववचनं, यद् वयं मर्त्याः अवजानिम, तत् अस्मान् न हिंस्यात्। सर्वा उषसः प्रकाशन्ते, सूर्यः उदयति; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। अद्य वयं शम्यां वितराम, निर्वैराः; शिलासभायाम्, मनसा स्पर्धामहे। आदित्यरक्षणे दृढाः स्याम; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। सभायाम्, यज्ञकुशे, देवाः आगच्छन्तु, सप्त ऋत्विजः उपविशतु। वयं इन्द्रं, मित्रं, वरुणं, भगं च आह्वयामः; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। ते आदित्याः सर्वार्थे अस्मान् रक्षन्तु, यज्ञं च रक्षन्तु। बृहस्पतिं, पूषाणं, अश्विनौ, भगं च वयं आह्वयामः; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। देवाः अस्मभ्यं वाचस्पतित्वं, अभयम् आश्रयम्, आदित्याः बहुधनं च ददातु; पशवः, अपत्यं, आयुः च अस्माकं स्यात्; श्रेयसे अग्निं प्रज्वाल्य आह्वयामः। सर्वे मरुतः, सर्वेऽवता, सर्वे अग्नयः, सर्वे देवाः अद्य अस्मान् उपयान्तु; सर्वं धनं, सर्वं बलम् अस्माकं स्यात्। यं देवाः बलयुद्धे रक्षन्ति, यं त्वं रक्षसि, यं दुःखात् मोचयसि, सः शत्रुषु निर्भयो भवति; वयं देवप्रसादाय शीघ्राः स्याम। उषाः रात्रि, दिवा पृथिवी, वरुणः, मित्रः, अर्यमन्, इन्द्रः, मरुतः, पर्वतान्, आपः, आदित्याः, दिवा पृथिवी, आपः, ज्योतिर् इति सर्वान् अहं आह्वये। दिवा पृथिवी, ऋतज्ञे, अस्मान् अहितात्, अभ्यः रक्षेताम्; दुःखं, द्वेषः च न अस्मान् आधिष्ठात्; अद्य वयं देवानां प्रियताम् इच्छामः। अदितिः, मित्रवरुणयोः माता, दानवती, अस्मान् सर्वदुःखात् रक्षतु; वयं तेजस्वि, पापरहितं ज्योतिः प्राप्नुयाम; अद्य वयं देवानां प्रियताम् इच्छामः। शिलाः घोषमाना रक्षांसि दूरं कुर्युः, दुष्टस्वप्नान्, सर्वं दुःखं च अपाकुर्युः; आदित्यमरुतां शरणम् अवाप्नुयाम; अद्य वयं देवानां प्रियताम् इच्छामः। इन्द्रः यज्ञकुशे उपविशतु; इळा पोषयतु; बृहस्पतिः सामगानं गायतु; वयं प्रज्ञां जीवनाय धारयेम; अद्य वयं देवानां प्रियताम् इच्छामः। अश्विनौ, अस्माकं हविः दिवं स्पृशतु, दीर्घायुष्यम्, सौम्यं च अस्तु; हविः पूर्वदिशं प्रोषितं, घृतं सिक्तं, अस्मभ्यं देवप्रसादं ददातु।