इमां कथा आरभामहे, येषु ऋषयः स्वेन प्रेरणया देवयोः महत्त्वं, विशेषतः इन्द्रस्य पूष्णश्च, स्तुतिभिः अवगच्छन्। यथा जनाः वातमिव तयोः महत्त्वं प्राप्तुमिच्छन्ति, तथा कविः स्तोत्रैः तौ प्रशस्य विदित्वा, तयोः मध्ये ऊर्जस्विनं पूष्णं च सम्यग्ज्ञातवान्। इन्द्रः स्तुतयः जानाति, पूषा च महाबलः; स उत्सुकः सन्, गवां समूहमिव प्रेरयति, पुनः पुनः प्रेरयति। वयं त्वां, हे देव पूषन्, स्वार्थं कामयामहे—चिन्तानां सिद्धिं, कवीनां च साहाय्यम्। स यज्ञेषु विजेता, रथः अश्वसदृशवेगः; स ऋषिः, मनोः प्रियः, कवीनां निग्रहकर्ता च। स याचकस्य, शुद्धस्य च, शुद्धानां च स्वामी; हे वायो, त्वं धारकाणां वस्त्राणि शुद्धानि कृतवान्। स पुरस्काराणां स्वामी, अस्माकं मित्रं च समृद्ध्याः; तस्य पिङ्गला दाढा वर्धिता, यो दुर्जयः। तव रथस्य, हे पूषन्, अजाः योकं प्रवर्तयन्ति; सर्वयाचकानां मित्रं, सहजातं, अच्युतम्। पूषा, महाबलवान्, अस्माकं बलरथं युनक्ति; स पुरस्कारवर्धनः, अस्माकं आह्वानं शृणोतु। अथाहं, अन्येषां मध्ये, बलयुक्तः अस्मि, यदा सोमपेषणाय यजमानस्यैव संनद्धोऽस्मि; अहं शापदः, घातकः, सत्यधृत्, दुष्कृतं विनाशयामि। यदि युद्धाय, ये देवान्न यजन्ति, स्वार्थपराः, तान् समाहृत्य, तव, हे वृषन्, दृढं पिष्टं सोमं पचामि, पञ्चदशं, स्रवयामि। नाहं तं जानामि, यो एवं वदति, यो देवद्विषः युद्धे हन्ति; यदा स युद्धं भीषमिति घोषयति, तदा एव मम वृषभाः वदन्ति। यदा नगराणां मध्ये अज्ञातः स्थितः, सर्वे दातारः मया सह आसन्; अहं जयामि, सुरक्षितं जानामि, पर्वते पादेन गृह्णन् तं नाशयामि। न नगर्यां मां निवारयन्ति, न पर्वतानि, यदा मनः स्थापयामि; मम निनादेन तेषां कर्णौ कम्पन्ते, सूर्यरश्मयः सह चलन्ति। अत्र, इन्द्रवर्जान् पश्यामि, मद्यपानान्, बाणैः हतान् पतितांश्च, ये मित्रद्वेषिणः, ये वा बालान् परित्यक्तवन्तः। वृषभाः निर्गताः, प्राणः गतः; पूर्वाः चोत्तराश्च प्रकटिताः। द्वौ वातौ तं परिवर्तेते, किंतु कश्चन तस्य पारं न गच्छति। यवाय युक्ताः गावः, आर्याः ताः गणयन्ति; अहं ताः गवयैः सह भ्रममाणाः पश्यामि। आर्याः ताः आह्वयन्ति, किन्तु तेषु कति स्वामी इच्छया गृह्णाति? यदा वयं जनानां मध्ये यवं खादामः, अहं संकुचे यवं खादामि। अत्र युक्तः न्यग्रोधं इच्छति, अयुक्तः योज्यते यः चालकः इच्छति। अत्र तेभ्यः, सत्यं वदामि, यत् मांसात्, द्विपद् चतुष्पद्भ्यश्च; यः स्त्रीभिः सह वीर्यं युद्धे विभजति, तस्य भागविभागं जानामि। कस्य कन्या अद्यूते जाता, कः तां जानाति, कः अन्धां इच्छेत्? कः तस्या बन्धनानि विमोचयेत्, कः वहेत्, कः विवाहं कामयेत्? कियत् स्त्री पत्या प्रियते, प्रेम्णा परिवेष्टिता, वाञ्छितदानैः? वधूः सौभाग्यवती, यदा शोभिता; सा स्वयमेव जनानां मध्ये मित्रं वृणोति। मण्डूकः जागरितः, पृष्ठतः खादति, शिरसा कवचं स्थापयति। ऊर्ध्वं स्थित्वा शुष्यति, शयानः भूमिं अनुसरति। विस्तीर्णच्छायः, अपर्णः, समीपे तिष्ठति; माता विदारित्वा गर्भं खादति। अन्यया, गव्या, वत्सः मीयते; केन उपायेन गर्भिणी गाः तं अन्तः स्थापयति? सप्त वीराः अधस्तात् उत्पन्नाः, उत्तरतः नष्टाः, अन्ते समागताः। नव पश्चिमतः, स्थित्वा, आगताः; दश पूर्वतः, पर्वतान् चरन्ति, खादन्ति। दशसु एकः पिङ्गलः, सामान्यः; तम् ऋत्विजे च तरणे च प्रेरयन्ति। माता पुष्टं गर्भं स्तनयोः वहति, तस्मिन्तुष्टा, सुतं वहति। वीराः स्थूलं मेंढं पक्वन्तः; अक्षाणि क्षिप्तानि, उपविशन्ति क्रीडायै। द्वे महाशरे, शुद्ध्यै, वर्तेते, शुद्धीकर्त्रे। घोषिणः सर्वत्र गताः; पाककर्ता नास्ति, न अर्धपक्षः। एष देवः सविता एवं वदति—"धावमानो घृताशनः प्रेतु।" अहं ग्रामं दूरात् वह्यमानं पश्यामि, स्वधर्मेण चलन्तं, चक्रैः वर्तमानम्। आर्यः जनाय योकं तीक्ष्णयति; सहसा, युवानः, लिङ्गेन मीयमाना, नूतनाः भवन्ति। एते द्वे गावः मम रतये युक्ते; तौ मा निवारयत, पुनः पुनः माम् आनन्दयेताम्। अस्यापि आपः प्रयोजनाय नष्टाः; सूर्यः कपिश्च श्रेष्ठौ जातौ। एष वज्रः, विस्तीर्णः, सूर्यस्य महान्मलात् अवतीर्णः। तेन कीर्तिः प्राप्यते; अन्यदपि अस्ति। तेन वृद्धाः अतीत्य न कम्पन्ते। वृक्षाद् वृक्षं गा मीयते; ततो युवानः पतन्ति, नरान् खादन्ति। एवं सर्वं जगद् भयंकुर्यात्; इन्द्राय जुहुत, कवेः शिक्षध्वम्। देवानां मितौ, पूर्वाः स्थिताः; छेदकाः तेषां उपरि। त्रयः पृथिवीं च पल्वलानि च तापयन्ति; द्वौ मुखेन मलं वहतः। सः तव प्राणदाता; तं एव जानहि। युद्धे तादृशात् मा गुह्याः। स सूर्यं दृश्यं करोति, तमः निह्नोति; स प्रकाशितः, अपि च, मुक्त्यरहितस्य बन्धनात् न विमुच्यते। अन्ये सर्वे शत्रवः गताः; मम श्वशुरः तु न गतः। स खादतु, सोमं पिबतु; तृप्त्वा, पुनः स्वगृहं प्रतिप्रेतु। स गर्जन् वृषभः, तीक्ष्णशृङ्गः, वर्षासु स्थितः, पृथिव्याः पन्थानं चिनोति। सर्वेषु संज्ञायाम्, स यः मम उदरं सोमपिष्टेन पूरयति, तं रक्षेयम्। अद्रिभिः तव मदाय सोमं पिन्वन्ति, हे इन्द्र; त्वं तस्मात् पिबसि। वृषभाः तव कृते पचन्ति, त्वं तेषां खादसि, यदा, हे मघवन्, चमसेन आहूयसे। एष, हे कवे, मम ज्ञातव्यं—नद्यः प्रतिधारा शापं वहन्ति। वृकाः सिंहात् निवर्तन्ते, मीनाः मकरात्, शृगालः वराहात्, शुष्के भस्मात्। कथं हि एतद्, गृत्सस्य पक्वं मेधां, कवेर्, अवेदिषम्? त्वं, जानन्, अस्मान् काले वद, हे मघवन्, किं भागं तव रक्षेम। एवं हि, ये दिवि ऊर्ध्वे, ते अपि मम बलं वर्धयन्ति। सहस्राणि न्यधाम, मम जनयिता मां अजयं जनयामास। एवं देवा मां महान्तं कृतवन्तः, हे इन्द्र, कर्मणा बलिनं, नित्यपुरुषम्। अहं वज्रेण वृत्रं हत्वा, हृष्टः, बलात् गोष्ठं विप्रस्य अपावृणम्। देवाः परशुभिः आगम्य, वनं छित्वा, आयुधैः उपेत्य; ते दृढं गर्भं उरस्य न्यधुः, यत्र पाशात्, तं दहन्ति। एवं, ऋषिभिः स्तुताः देवाः, इन्द्रः पूषा च, स्वस्वैः कर्मभिः, बलं, यशः, सौम्यं च प्रददतु।