दूरं याहि, हे मृत्यु, स्वमार्गेण यत्र देवानां मार्गः पृथक् अस्ति। दृष्ट्वा श्रुत्वा त्वं प्रति भाष्यामि—मम सन्तानान् वा जनान् मा हिंसीः। यः मृत्युलोकं प्रति याति, स तत्र दीर्घायुषः स्थापयतु; सन्तानैः धनैः वर्धमानः, शुद्धः, यज्ञार्हः भवतु। जीवन्तः मृतान् विहाय गतवन्तः; अद्य देवेषु यज्ञः शुभः अस्तु। वयं नृत्यन्तः हर्षयन्तः दीर्घायुषः स्थापयामः। जीवद्भ्यः सीमां स्थापयामि—कोऽपि तत्र पारं न गच्छतु। शतं शरदः जीवंतु, वर्धंतु, मृत्युं पर्वतवत् दूरं स्थापयंतु। यथा दिनानि क्रमशः अनुगच्छन्ति, ऋतवः निश्चिते समये आगच्छन्ति, तथा उत्तरः पूर्वं न परित्यजतु; हे विधात्र, आयुः यथायोग्यं रचय। उत्तिष्ठ, वीर्यं वृद्धत्वं च वरणीयम्; क्रमशः प्रयत्नं कुरु, दृढः भव। तत्र त्वष्टा शुभजन्मना सह जीवमानाय दीर्घायुः ददातु। नारीः, अनविधवा, शुभपत्नीः, अञ्जनेन घृतैः सह प्रविशन्तु। अश्रूणि विना, रोगरहिताः, सन्तानैः समृद्धाः, सृष्ट्याः गर्भं प्रथमं प्राप्नुयुः। उत्तिष्ठ, हे नारी, जीवितलोकं प्रति आगच्छ; यत्र जीवितं अस्ति तत्र आगच्छ। यः तव हस्तं गृहीत्वा पतिः अभवत्, तस्य मातृत्वे समन्विता अभवः। मृतस्य हस्तात् धनुषं गृहित्वा, बलाय शक्तये च, अत्र स्थातव्यम्; वयं अपि सुभगपुत्रैः सर्वान् शत्रून् जयेम। मातरं पृथिवीं समीपं आगच्छ; विशालां, सौम्यां, शुभफलदां पृथिवीं। यथा कन्या सौम्या तव रक्षां करोतु, विनाशस्य समीपं मा आनयतु। उत्तिष्ठ, हे पृथिवि, न एनं अभिपीडय; सुलभा भव, सुलभविभाज्या भव। यथा माता पुत्रं आवृत्य रक्षति, तथा एनं आच्छादय। उत्थाय पृथिवी स्थिरा, सुव्यवस्था भवतु; सहस्रं मापनानि तस्य उपरि स्थातु। तस्य गृहेषु घृतप्रवाहः सर्वत्र आश्रयः भवतु। पृथिवीं तव कृते स्थापयामि, काष्ठं निवासाय उपन्यास्यामि। पितरः स्तम्भं धारयंतु; यमः अत्र आसनं ददातु। पश्य, पश्चिमाभिमुखः स्थापितः अस्मि, पत्रवत्; पश्चिमवाक् गृहीता, अश्वस्य रज्जुं इव। अग्निः सोमः च, हे उज्ज्वलाः, मा गच्छत्, पुनः प्रतिनिवर्तताम्; धनं नो दत्तम्। तम् पुनः प्रतिनिवर्तय, अत्र स्थापय; इन्द्रः तं नियच्छतु, अग्निः पुनः आनयतु। एते पुनः प्रतिनिवर्तन्तु, अस्माकं रक्षायां वर्धन्तु; अत्र, हे अग्ने, धनं स्थातु, अत्र एव स्थातु। यत् गमनं, प्रतिनिवर्तनं, परिचयः, प्रस्थानं च, तत्र पुनः आनयन्तारं रक्षकम् आह्वयामि। यः गच्छति, यः आगच्छति, रक्षकः तं पुनः प्रतिनिवर्तयतु। पुनः प्रतिनिवर्तय, पुनः आनय; इन्द्रः तं पुनः अस्माकं ददातु। जीवद्भिः सह रमामहे। सर्वत्र तव कृते बलं, घृतं, क्षीरं च वितर; सर्वे देवाः, यज्ञार्हाः, अस्मान् धनैः संयुक्तान् कुर्युः। प्रतिनिवर्तय, पुनः आनय; चतुर्दिक् पृथिवीं तः, एषः उपायेन पुनः आनयतु। तव मनः शुभाय प्रेरयतु। अग्निं स्तौमि, बलिष्ठानां कनिष्ठं, अधिपं, मित्रं, दुर्निवार्यं, यस्य नियमं गायकाः मातरं इव पूजयन्ति। यस्य स्त्रियः भक्त्या पालयन्ति, स तेजस्वी, प्रकाशमानः, शोभायुक्तः, दीप्यते। स महात्मा जनानां नेता भवति, दिवः अन्ते पर्यन्तं यत्र याति; ऋषिः मेघरहितः दीप्तिमान् प्रकाशते। स मनुष्याणां अर्पितं हविः गृह्णाति, उत्तिष्ठन्, यज्ञे बलवान्, निवासं मापयन् आगच्छति। स सुरक्षितः, हविः, श्रवणशीलः, नेता; देवाः अग्निं धनसम्पन्नं कृतवन्तः। यज्ञेच्छया अग्निं अन्वेष्यामि, प्राचीनं, सौम्यं; तं शिलापुत्रं, जीवनदातारं इति आहुः। यः कश्चन अस्माकं मध्ये, यः कश्चन भविष्यति, अग्निं हविः वर्धयन्—ते सर्वे शुभं प्राप्नुयुः। कृष्णः, श्वेतः, पिङ्गलः, श्यामः रूपं तस्य; तेजस्वी, शीघ्रः, रक्तः, शोभायुक्तः—स्रष्टा तं सुवर्णरूपेण निर्मितवान्। एवं, हे अग्ने, अस्माकं स्तुतयः, स्तोत्रैः संयुक्ताः, तव समीपं आगच्छन्तु, बलपुत्र, अमृतैः सह; अस्माकं वाणी तव प्रियं कुर्यात्, सर्वं पोषणं, बलं, पूर्णं निवासं ददातु। स्वकीयैः स्तुतिभिः अग्निं होतारं वरणीमः, यज्ञे दर्भे, तव प्रियाय, उज्ज्वलदीप्ताय, स्तुतये। त्वं, आत्मजैः अलङ्कृतः, अश्वयुक्तः; त्वं, अभिषेकैः ज्ञातः—तव प्रियाय, स्तुतये, हविः उपनयति। त्वयि नियमाः स्थापिता, स्रुवैः यथा अप्यन्ति; कृष्णश्वेतरूपाणि—तव प्रियाय, स्तुतये, सर्वं शोभां वहसि। यत् धनं, हे अग्ने, अमृत, बली, चिन्तयसि—तत् अस्मान् बलाय दत्तम्; तव प्रियाय, स्तुतये, यज्ञेषु अद्भुतं दत्तम्। अग्निः अथर्वणस्य जातः, सर्वं विद्या ज्ञातवान्; विवस्वतः दूतः अभवत्, तव प्रियाय, यमस्य प्रियः, स्तुतये। यज्ञेषु अग्निः सम्यक् आह्वितः; सर्वं इच्छितं धनं तव प्रियाय, स्तुतये, उपासकाय दत्तम्। त्वं, अग्ने, शोभनं पुरोहितं, मनुष्यैः यज्ञेषु स्थापितः; घृतं तव मुखम्, तव प्रियाय, स्तुतये, दीप्तमान्, शीघ्रदृष्टिः। अग्ने, तव उज्ज्वलज्वलया, विस्तीर्णं, महान् विस्तारः; गर्जन्, आत्मनं बलयति। प्रमोदेन, जातं स्वकुले बीजं स्थापयति, कीर्तनीयः इच्छति। एवं ऋग्वेदस्य मन्त्राः जीवितस्य, मृत्योर्, पृथिव्याः, अग्नेः च पावनं यथाक्रमं एकीकृत्य, श्रद्धया, भक्त्या च, जीवनस्य, यज्ञस्य, समृद्ध्याः, दीर्घायुषः, पुनरागमनस्य, अग्नेः तेजसः, पृथिव्याः मातृत्वस्य च कथा प्रवहन्ति।