सर्वे देवाः समवेत्य, यमस्य विषये गम्भीरं संवादं कृतवन्तः। यः देवेषु मृत्युम् अवृणोत्, सः कस्य कृते तद् अकुर्वन्? कस्य कृते अमृतत्वं सन्ततये न विवृणोत्? तत्र ब्रह्मस्पतिं यज्ञस्य होतारं कृतवन्तः, यमः च प्रियं रूपं कामयामास। मरुतां पुत्राय सप्त सिन्धवः प्रवहन्ति, पुत्राः सत्यं पितरं रक्षन्ति। उभौ, यथार्थतया, उभयत्र अधिपत्यं कुर्वन्ति; उभौ प्रयत्नं कुर्वन्ति, उभयत्र समृद्धिं प्राप्नुवन्ति। यः महतीः पन्थानः अनुव्रज्य, बहुभिः सुप्रपन्नं मार्गं गत्वा, वैवस्वतस्य यमस्य सभायां जनानां संनिधानं प्राप्नोति, सः पूजया सम्मान्यः। यम एव प्रथमं मार्गं अन्वविन्दत्; सः क्षेत्रं नापहर्तुं शक्यते। तत्र धर्मजाः पितरः पूर्वं गतवन्तः, स्वेन पन्था प्रत्येकः। मातली विद्वद्भिः सह, यमः आङ्गिरसैः, ब्रह्मस्पतिः सामगैः सह, बलवंतः अभवन्; ये देवाः समृद्धिम् आप्नुवन्ति, ये हविषु यज्ञेषु च रमन्ते। यम! आङ्गिरसैः पितृभिः सह अस्मिन्स्ताने उपविश; प्राज्ञानां स्तुतयः त्वां आनीयन्तु; राजन्, अस्मिन्हविषि मोदस्व। आङ्गिरसैः यम! यज्ञियैः सह आगच्छ; दिव्यैः सह अत्र रमस्व। अहं त्वं तव पितरं विवस्वन्तं आह्वयामि, यः अस्मिन्यज्ञे कुशेषु उपविष्टः। आङ्गिरसः, नवा ग्वाः, अथर्वणः, भृगवः, सोमपूताः पितरः—तेभ्यः आवयोः सौम्यं मनः स्यात्, सौभाग्यं च स्यान्नः। प्राचीनैः पन्थाभिः गच्छ, यत्र पितरः पूर्वं गतवन्तः; उभौ राजानौ, हविषि हृष्टौ, यमं वरुणं च द्रक्ष्यसि। पितृभिः सह गच्छ, यमेन सह गच्छ, स्वयज्ञैः पुण्यैः च परमं स्वर्गं प्राप्नुहि; सर्वाणि दोषाणि विहाय, गृहं पुनरागच्छ; तेजसा सह गच्छ। गच्छ, गच्छ, अस्मात् स्थानात् विचर; पितरः अस्मै जगत् अकरोत्; दिवा, आपः, रात्रिभिः स्पष्टं, यमः तस्मै विश्रामस्थानं ददाति। द्वौ सारमेयौ श्वानौ, चतुरक्षौ, चित्रौ, उत्तमेन पन्था त्वं तौ अतिक्राम; ततः पितॄन् प्राप्नुहि, ये यमेन सह हृष्टाः, सुमनसः, दानशीलाः। यमस्य तौ श्वानौ, पन्थस्य रक्षकौ, चतुरक्षौ, पन्थानुग्राहकौ, नरान् पश्यन्तौ; राजन्, तौ एनं परिवेष्टां, तस्मै रोगमुक्तिं ददातु। उदुम्बरवृक्षाः, विस्तीर्णनासिकाः, पिपासवः, यमस्य दूता, जनानाम् अन्तरे विचरन्ति; ते नः सूर्यदर्शनं पुनः ददातु, अस्मिन्मर्त्यलोके सौभाग्यं ददातु। यमाय सोमं सिञ्च, यमाय हविः जुहुहि; यज्ञो यमाय गच्छति, अग्निः दूतो विधिना स्थाप्यते। यमाय घृतं जुहुहि, प्रतिष्ठस्व; यमः नः आयुः दीर्घं ददातु, देवेषु जीवनाय। यमाय, राज्ञे, मधुमत्तमं हविः अर्पय; एषः नमः ऋषिभ्यः, पितृभ्यः, ये पन्थानः पूर्वं अकुर्वन्। त्रिकद्रुकैः सः यजमानः गच्छति, षट् विस्तीर्णाः, एषः महत्; त्रिष्टुभ् गायत्री छन्दांसि, सर्वाणि एतानि यमाय प्रतिष्ठितानि। पितरः, अधस्तात्, उपरिष्टात्, मध्ये च, ये सोमपाः, उत्थायन्तां; ये गता, अव्यथा, सत्यदर्शिनः—ते पितरः अस्मान् हविषि पालयन्तु। एषः नमः अद्य पितृभ्यः, ये पूर्वं गताः, ये गता; ये पृथिव्यां उपविष्टाः, ये ग्रामेषु सुष्टुत्यां वसन्ति। पितॄन् आह्वयामि, दातारः सन्तः, विष्णोः पदानि, चरित्राणि; ये कुशेषु उपविष्टाः, स्वबलात् सोमपाः—ते पितरः अत्र एषं हविः प्रतिगृह्णन्तु। पितरः, कुशेषु उपविष्टाः, समीपं आगच्छन्तु; एतेभ्यः हविः समर्पितम्—प्रतिगृह्णन्तु। साहाय्यं, शमं च ददतु; अमायाम् अशेषं वरं ददतु। आहूता पितरः, सोममदा, प्रियतमे उपविष्टाः—ते अत्र आगच्छन्तु, शृण्वन्तु, भाषन्तां च, अस्मान् रक्षन्तु। दक्षिणे उपविष्टाः, दक्षिणं जानु बन्धयित्वा, सर्वे पितरः, एतं यज्ञं प्रतिगृह्णन्तु; नः किञ्चित् मानवदोषात् मा हिंसन्तु। उषसां मध्ये उपविष्टाः, यजमानाय धनं ददतु, पितरः; पुत्रेभ्यः रत्नं ददतु, बलं च अत्र ददतु। ये पितरः, सोममदा, पूर्वं सोमयज्ञं आगच्छन्, वसिष्ठाः—यमः तैः सह हृष्टः हविः प्रतिगृह्णातु, ते च स्वेच्छया आसनम् आसाद्य पिबन्तु। ये देवेषु तृषिताः, यत्नवन्तः, कर्मकुशलाः, स्तोत्रकाराः—अग्ने, तान् आनय, दातारः, सत्यपितरः, ये हविषि उपविष्टाः। ये सत्याः, हविः गृह्णन्ति, पिबन्ति, इन्द्रेण देवैः सह रथं वहन्ति—अग्ने, सहस्रशः तान् आनय, ये देवैः स्तूयन्ते, हविषि उपविष्टाः, दूरस्थाः, पूर्वजाः। ये पितरः अग्निना उपभुक्ताः, अत्र आगच्छन्तु, सर्वासु उपविष्टाः, सुप्रणीताः; श्रद्धया दत्तं हविः कुशेषु खादन्तु, सर्ववीर्यं धनं ददतु। त्वं, अग्ने, आहूतः, सर्वजन्यवित्, गन्धवद् हविः आनय; त्वं पितृभ्यः अर्पितवान्, ये स्वबलात् खादन्ति। त्वं, देव, श्रद्धया दत्तं हविः प्रतिगृह्णासि। ये पितरः अत्र वा, न वा, ये ज्ञाताः, अज्ञाताः—त्वं, सर्वजन्यवित्, तेषां पन्थान् वेत्सि। हविषा, एषः सुविदितः यज्ञः प्रतिगृह्यताम्। ये अग्निना दग्धाः, ये अदग्धाः, ये स्वबलात् दिवि रमन्ते—तैः सह, अस्मान् धर्मलोकं नय, इदं शरीरं यथायोग्यं कुरु। अग्ने, एनं सर्वं मा खादः; त्वचं वा देहं वा मा दह; यदा त्वं एनं पचसि, सर्वजन्यवित्, तदा एनं पितृभ्यः प्रेषय। यदा त्वं एनं पचसि, सर्वजन्यवित्, तदा एनं संवेष्टयित्वा पितृभ्यः ददाति। यदा सः धर्मलोकं गच्छति, तदा सः देवेषु वशे भवति। तस्य चक्षुः सूर्यं गच्छतु, प्राणः वायुम्; स्वर्गं पृथिवीं च पन्था गच्छतु। आपः यदि तस्य स्थानम्, तत्र गच्छतु; औषधिषु अङ्गानि स्थापयतु। अजातं भागं तपसा शुद्धिः प्राप्नुयात्; अग्ने, तव ज्वाला, तव तापः एनं शुद्धयतु। शुभैः रूपैः, सर्वजन्यवित्, एनं धर्मलोकं नय। अग्ने, एनं पुनः पितृभ्यः विसृज, यः हुतः हविषा गच्छति; अवशिष्टम् आयुः आगच्छतु, स्थातुं यच्छ; शरीरं पुनः एकीकुरु। यद् यद् कृष्णपक्षी, पीपीलिका, सर्पः, पशुः वा त्वाम् अभ्यघातयत्—अग्निः तत् सर्वं निरपायं करोतु, सोमः अपि यदि ब्राह्मणः त्वाम् प्रविष्टवान्। अग्निचर्मणा परिधानं कुरु, गावः परितः; स्निग्धेन वसना आवेष्टय; त्वां, वीर्यवन्तं, बलात्, मुदेन च, नयित्वा, ते दग्धव्याः त्वां परितः स्थिताः दृढं धारयन्तु। अग्ने, एनं पात्रं मा खादः; एषः देवाना सोमपानां च प्रियः; एषः पात्रं देवानां पानाय; तस्मिन्नेव अमृताः देवाः रमन्ते। एवं ऋषयः, देवाः, पितरः च, यमस्य पन्थानं अन्विताः, अग्निना हविषा पूजिताः, सोमेन तुष्टाः, यज्ञेन संस्तुताः, स्वर्गमार्गे प्रस्थिताः। एषा कथा पवित्रा, ऋतुः, यमस्य, पितृणां, अग्नेः च महिमानम् उद्घोषयति।