प्राचीनकाले, सोमः देवः, यः स्वयम् वीर्यस्य महत्त्वस्य च प्रेरकः अस्ति, तस्य कृते प्रथमाः ऋत्विजः सुविन्यस्तदर्भासु वेदिकासु महाशक्तये यशसे च मनः निवेशयन्ति स्म। स वीर्यवान् सोमः अस्मान् अपि वीर्याय प्रेरयतु इति प्रार्थना जाता। स सोमः, दिव्यस्य प्राचीनस्य स्तुत्यस्य रसानां सारः, महतः दिवः अधः स्रुत्वा सर्वं पोषयन् प्रवहति स्म; इन्द्रस्य जन्मनि सर्वे देवाः सममेकं गीतं गायन्ति स्म। यदा सोमः परिष्कृतः तदा अस्य महिमा एते उभे लोकौ सर्वाणि च भूतानि व्याप्नोति—स वृषभः इव गणेषु स्थित्वा स्थिरः दृश्यते। सोमः अश्नात्यपर्याप्ते पात्रे विशुद्धः, स शिशु इव क्रीडन्, प्रवाहमानः, अक्षवत्, सहस्रधारः शतवितानः च दृश्यते। एषः परिष्कृतः, मधुमायः सोमः, सत्येन पथाभिः बलं बृहत्त्वं च जानन् इन्द्राय प्रवहति। सः सोमः शत्रून् विजित्य, असुरान् नुदन्, दुर्गाणि अपाकरोति; स्वशस्त्रेण रिपून् जयतु, पुनः शुद्धिं प्राप्नुहि इति प्रार्थ्यते। एवं, हिरण्यवर्णैः परिष्कृतः सोमः स्वतेजसा समस्तवैराणि स्वबलैः जयति, सूर्यः इव स्वकिरणैः। सः सोमः, रुधिरवर्णः, सप्तमुखैः स्तोत्रैः सर्वरूपाणि परिभ्रमति। सः व्यापारीणां धनं जानन्, मातृभिः स्वगृहे सत्यमनसा शुद्धिं करोति। त्रिवर्णैः रुधिरैः सह तेजः स्थापयति, दूरात् गीतमिव चिन्ताः स्पर्धन्ते यत्र। सः सोमः, पूर्वदिशं प्रति प्राज्ञः, स्वकिरणैः प्रयत्नं कुर्वन् गच्छति। दृश्यः दिव्यः रथः, स्तोत्राणि आगच्छन्ति, इन्द्राय विजयाय स्तुवन्ति। यदा त्वं वज्रः भवसि, संग्रामेषु अच्युतः, तदा जयः निश्चितः भवति। एषा अस्माकं चिन्ताः विविधाः, जनानां व्रतानि अपि विविधानि। तत्र तक्षकः रथं निर्माति, वैद्यः रोगं निवारयति, ऋत्विजः इन्द्राय सोमं पातुम् इच्छति। सोमः, इन्द्राय प्रवह। वृद्धैः ओषधिभिः, पक्षिणां पत्रैः, कर्मकारः शिलाभिः, दिव्यैः सुवर्णैः च सोमं पातुम् इच्छन्ति। अहं कविः, वैद्यः, संचितः, विभाजकः, घोषकः च; अस्माकं चिन्ताः विविधाः, वसू इच्छन्तः वयम् गवां सदृशाः स्थिताः। सोमः, इन्द्राय प्रवह। अश्वः सुखरथं वहति, हास्ययुक्तं, सखायम्। पुच्छं रोमशम्, द्वौ छेदकौ, जलस्थः मण्डूकः अपि इन्द्राय सोमं पातुम् इच्छति। सोमः, इन्द्राय प्रवह। इन्द्रः, वृत्रहन्, शर्यणावत्याम् सोमं पातु, स्वशक्तिं स्थापयन्, महद्वीर्यं चिन्तयन्। सोमः, इन्द्राय प्रवह। पूर्वदिशः प्रदेशात् प्रवह, सत्यवाक्येन, श्रद्धया, तपसा च निपीतः इन्द्राय प्रवह। सूर्यदुहिताः तं महान्तं सोमं आनयति, पर्जन्येन संवर्धितम्। गन्धर्वाः तं गृह्णन्ति, रसं सोमे निवेशयन्ति। सोमः, इन्द्राय प्रवह। सत्यवक्ता, सत्यतेजाः, सत्यकर्मी, श्रद्धावान् सोमराजः, सृष्टिकर्त्रा निर्मितः, इन्द्राय प्रवह। सत्यं बलिनः सोमात् प्रवहति, रसानां स्रवः संयुक्तम्। स्तोत्रेण परिष्कृताः रसानः समं गच्छन्ति। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र ऋत्विजः छन्दोमयीं वाचं पठति, शिलया सोमः स्तूयते, सोमेन हर्षः उत्पाद्यते। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र ज्योतिः नित्यं अस्ति, यत्र स्वर्गः प्रतिष्ठितः, तत्र मां, विशुद्ध सोम, अमृतस्य लोके स्थापय। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र यमराजः, यत्र स्वर्गस्य परिधिः, यत्र नद्यः प्रवहन्ति, तत्र मां अमृतं कुरु। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र त्रिसु दिविषु स्वच्छन्दगमनम्, यत्र लोकाः प्रकाशपूर्णाः, तत्र मां अमृतं कुरु। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र कामाः, पूर्णकामाः, तेजस्विनः प्रदेशः, यत्र तृप्तिः, तत्र मां अमृतं कुरु। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यत्र हर्षाः, प्रमोदाः, सुखानि, महान्ति च सुखानि, यत्र कामाः लभ्यन्ते, तत्र मां अमृतं कुरु। सोमः, इन्द्राय प्रवह। यः सोमस्य प्रवाहान् अन्वेति, तम् उत्तमजन्मानम् आहुः; सोमः, स्वबुद्ध्या इन्द्रं परितः प्रवह। कश्यपः, ऋषिभिः रचितैः स्तोत्रैः, अंगिरसं स्तौति; वयं सोमराजानं वन्दामः, यः औषधीनां नाथः जातः। सोमः, इन्द्रं परितः प्रवह। सप्त दिशः, विविधसूर्यैः, सप्त ऋत्विजः, सोमः, तैः सप्त आदित्यैः अस्मान् पालय; इन्द्रं परितः प्रवह। सोमराज, तव राज्ञा परिष्कृतेन हविषा अस्मान् पालय; न कश्चिद् शत्रुः अस्मान् अतिक्रामेत्, न किञ्चिद् अहितं भवेत्; इन्द्रं परितः प्रवह। प्रारम्भे, अग्निः महाबलवान् उषसां मध्ये स्थित्वा तमः अपाकरोति, प्रकाशेन आगच्छति। अग्निः, तेजस्वी रूपेण जातः, सर्वाणि गृहानि प्राप्तवान्। जातः, त्वं अग्ने पृथिव्याः दिवः च गर्भः, शोभनः, ओषधीषु वह्यसे; मातृषु उपरि क्रन्दमानः, तमः अपाकरोषि। तथा विष्णुः, परमं जानन्, जातः, महाबलवान्, तृतीयं स्थानं रक्षति; यदा तस्य पयः कृतं, तदा विद्वांसः तं पूजयन्ति। यः त्वां, पोषयन्त्यः मातरः, अन्नेन उपयन्ति, त्वं पोषेण वर्धसे, अन्यं रूपं गृह्णन् पुनः प्रतिनिवर्तसे, मनुष्येषु पुरोहितः भवसि। त्वं, अग्ने, दिव्यः पुरोहितः, दीप्तरथः, यज्ञस्य चिह्नः, तेजस्वी, देवस्य महत्त्वेन प्रतिद्वन्द्वी, अतिथिः भवसि। अग्निः, वस्त्राणि भूषणानि च धारयन्, पृथिव्याः नाभिः इव, ईलायाः पादे जातः, मुख्यऋत्वा राज्ञा देवांश्च अत्र शासनं करोति। दिवौ पृथिव्यौ, अग्ने, त्वां पुत्रवत् नित्यं पोषयतः; त्वं कनिष्ठः दीप्तमान्, अत्र देवान् बलात् आनय। यज्ञे, अग्ने, ऋतून् जानन्, देवांश्च तर्पय; त्वं सर्वेषां ऋत्विजां श्रेष्ठः पूज्यः च। त्वं, अग्ने, पुरोहितः, शुद्धिकर्ता, धनदः, धर्मिष्ठः; स्वाहा इति हविः कुर्मः; देवः अग्निः, देवांश्च पूजयतु। वयं देवयानम् मार्गम् आगतम्; यत् शक्नुमः तत् कुर्मः; अग्निः, जानन्, यजतु, ऋत्वा भवतु; सः यज्ञान् ऋतून् च व्यवस्थितवान्। यदा वयं, हे देवाः, तव व्रतानि अतिक्रामामः, अविद्वांसः सन्, तदा अग्निः, सर्वं पूरयन्, एतेन ऋतूनां यज्ञान् स्थापयति। यदा दुर्बुद्धयः, अकुशलाः, मनुष्याः यज्ञं न जानन्ति, तदा अग्निः, ऋत्वा, शक्तिं जानन्, सर्वपूज्यः, ऋतूनां यथाक्रमं देवांश्च पूजयति। एवं, सोमस्य तेजसा, अग्नेः प्रकाशेन, देवाः पूज्यन्ते, यज्ञाः सम्पाद्यन्ते, अमृतत्वं च प्रार्थ्यते।