शृणुत, धर्मप्रियाः! एकदा ऋषयः स्वेन श्रद्धया इन्द्रं स्तोतुं समारभन्त। तस्मिन्नेव समये, असुराः—उलूकवेतालः, कूजन्त्युलूकवेतालः, श्वदंष्ट्रवेतालः, कोकिलवेतालश्च—सर्वे विघ्नं कर्तुमागताः। तत्र गरुडवेतालः, गृध्रवेतालश्च अपि संहत्य, ऋषीणां यज्ञं बाधितुमिच्छन्ति स्म। ते सर्वे इन्द्रं प्रार्थयन्ति—“इन्द्र! एतान् दुष्टवेतालान् संहृत्य, अस्मान् रक्ष; सम्पूर्णं नाशय।” ऋषयः पुनः प्रार्थयन्तः वदन्ति—“नास्मान् असुरः, न मन्त्रकृत्, न दुष्टयुग्मं, न कृमिवत् कश्चन, जेतुं शक्नोतु। पृथ्वी अस्मान् भूमिस्थेभ्यः दुःखेभ्यः रक्षतु, अन्तरिक्षं च द्यौश्च उपरिस्थेभ्यः पीडाभ्यः अस्मान् पालयेताम्।” ते पुनः इन्द्रं प्रार्थयन्ति—“इन्द्र! मन्त्रकृतम्, ताम् मायया हिंसन्तीं स्त्रीं च, त्वं नाशय; ये ग्रीवां पीडयन्ति, मूलानि खादन्ति, ते वेतालाः नश्यन्तु; सूर्यस्योदयकाले ते त्वां न पश्येयुः।” ततः ऋषयः इन्द्रं सोमेन सह जागरयन्ति—“इन्द्र सोम च, सर्वतः पश्यतम्, जाग्रतम्! असुरेषु विनाशं क्षिपतम्, मन्त्रकृत्सु वज्रं प्रहृतम्।” ऋषयः स्वान् सखीन् सम्बोध्य वदन्ति—“मित्राणि! अन्यं किमपि मा भाषध्वम्, न च भ्रमध्वम्। केवलं बलिनं इन्द्रं सोमपेषणे स्तुत्वा, पुनः पुनः स्तोत्राणि गायत।” इन्द्रः वृषभवत्, अनियन्त्रितवत्, गामिव सहिष्णुवत्, द्वेषस्य अपहर्ता, संयोजकः, महान्, उभययोः विजेता इत्येव स्तूयते। “यद्यपि अन्ये जनाः तव सहाय्याय नानाविधं याचन्ते, अस्माकं प्रार्थना त्वदर्थमेव, हे इन्द्र! अद्य तव वृद्धये अस्तु।” “सर्वान् पुरुषान् अतीत्य, सः प्राज्ञः दातारः; नानारूपेण आगच्छ, अस्मभ्यं निकटं धनं वह।” “हे पर्वभिद्! न त्वां मह्यम् मूल्येन दद्यां, न सहस्रेण, न दशसहस्रेण, न शतेन, न शतानां दानेन।” “त्वं दाता, इन्द्र! मम, पितुः, भ्रातुः च, ये सोमं पपुः; त्वं धनदः, मातरमपि रक्षितवान्, श्रेयसः कृते।” “क्वासि? कुत्र वससि? तव मनः बहुषु स्थानेषु। त्वं युद्धप्रियः, पुरामर्दनः, गायत्र्या सह गतवान्।” “गायत्रीं तस्य गायत, दातारं पुरामर्दनं स्तुत्वा, येन काण्वस्य स्थानं प्राप्तम्, येन वज्रपाणिना नगराणि भग्नानि।” “यास्तव दशयुक्ताः, शतयुक्ताः, सहस्रयुक्ताः अश्वाः, ते बलिनः शीघ्राः; तैः सह, अस्मत्स्तुतैः, आगच्छ।” “अद्य त्वां आह्वयामि, हे इन्द्र! दुग्धपूर्णां गामिव, गायत्रमित्या, प्रवाहमानस्य सोमस्य कृते। सुष्टुतिं दुग्धगामिव, पोषणाय, प्रावृढं धनं त्वां इच्छामि।” “यदा असुरः, सूर्यः, एतशः, वा वायुपत्रधारी वक्रः, कुत्सं अर्जुनस्य पुत्रं नयति स्म, तदा शतक्रतुः इन्द्रः, गन्धर्वं आपदः उद्धृतवान्।” “यो, सहाय्यं विना अपि, प्राचीनान् सन्धिषु रक्षितवान्, सः पुनः, दातारः, बहूनां स्वामी, विखण्डितं पुनः संयोजयिष्यति।” “न वयं, हे इन्द्र! परित्यक्तवत्, न च अनाथवत् स्याम; हे वज्रिन्! न वनवत् परित्यक्ताः, न च प्रभातानि निराशानि स्याम।” “त्रै, हे वृत्रहन्! नात्र अभावं, न च नाशं प्राप्नोमः; तव महता दान्येन, पुनः स्तुत्या त्वां हर्षयेम।” “यदि मम स्तुतिः, हे इन्द्र! तव श्रवणाय योग्यास्ति, शीघ्रगाः आपः, पवित्रं लंघ्य, त्वां हर्षयन्तु, हे बलवर्धन।” “अद्य, हे मित्र! अस्मिन्सभास्थले आगच्छ; दातारः स्तुतिः त्वां प्राप्नुयात्; तव कृते एषा उत्तमा स्तुतिः मया रचिता।” “सोमः तव कृते, अश्मभिः पिष्टः, आपः प्रवहन्तु; वस्त्रं शुद्धमिव, नरः तं शुद्धीकृत्य, पात्रेभ्यः पावयन्ति।” “पृथिव्याः, महतः द्युलोकस्य वा, अस्येन, देहं स्तुत्या च वर्धय; हे दक्ष! मयि जातं पूरय।” “इन्द्राय उत्तमं, रुचिरं सोमं सुतं पातु; शक्रः तं सर्वबुद्ध्या पिबतु, जित्य प्रेरितः अश्व इव।” “मम गीतैः सततम् याचमानः, सोमाय त्वां न क्लेशयेम; यज्नेषु चञ्चलः पशुरिव, स्वस्य स्वामिनं कः याचेत?” “बलवता मत्तेन प्रेरितः, सः सर्वान् अतीत्य तिष्ठति, मदं सिञ्चन्; मदे एव अस्मभ्यं ददाति।” “देवः, यः मानवः सेवते, तस्मै बहून् काम्यान् वस्तूनि ददाति; यः पाति, स्तौति च, तस्मै यशस्वीः, सर्वत्र स्तुतः, ददाति।” “इन्द्र! रमस्व, शोभनं दानं प्राप्य, देव; पानाय सोमैः, सरो यथा पूर्णं, त्वं पूर्णः भव।” “सहस्रशतयुक्ताः, सुवर्णरथस्थाः, हरिणः, प्रार्थनया युक्ताः, तव सोमपानाय वहन्तु।” “हे इन्द्र! सुवर्णरथे, मयूरपुच्छधारी, पृष्ठच्छदाः द्वौ हरिणौ, त्वां मधुरं सोमं पातुं वहन्तु।” “एषः सुतः सोमः, हे गीतप्रिय! त्वया अग्रे पातव्यः; सुष्टुतः, प्रवाहमानः, तव हर्षाय समर्पितः।” “यो एकः बलवान्, तीक्ष्णः, महान् विधिभिः, सः आगच्छतु, दाढिमन्, पतिवद् भार्यां, सखा इव न परित्यजति।” “त्वं स्वशस्त्रैः शुष्णस्य चलच्चरं दुर्गं भग्नवान्; भानं अन्वगच्छः; आहूतोऽसि सहायः जातः।” “त्वां प्रातः, मध्याह्ने, रात्रौ च, हे वासव! मम स्तुतयः प्रयान्ति, सूर्यास्तमितौ अपि।” “स्तुतिं स्तुतिं कुरुत! एते तव श्रेष्ठदानाः; न अश्वः मार्गे दोष्यः, न च अतिथिः यः भोज्यः।” “यदा अश्वान् योजयन्ति, अहं भक्त्या रथमारुह्य, सः तव धनं, वा गवां स्वामित्वं चिन्तयति, हे यदवः।” “यो मम, स्वबलसमेतं, सुवर्णमयं चर्म दत्तवान्—तस्य सः घोषयुक्तः रथः सर्वान् समृद्ध्या अतिक्रान्तः।” “तदा प्लायोगः, नेता, अग्निः, दशसहस्रैः सहितः, अन्यान् अतीत्य स्थितः; दश दीप्ताः, अप्सु नलकाः इव, मम कृते, अयुक्ताः स्थिताः।” “तस्य महद् रूपं पुरतः अपश्यम्, ऊरुः स्थितः, जानु नमितम्; नित्यद्रष्ट्री स्त्री वदति—‘आर्य! त्वं उत्तमं भोजनं वहसि।’” ततः ऋषयः पुनः इन्द्रं प्रार्थयन्ति—“हे दाता! एषः सुतः सोमः, पूर्णः, पिब; अस्माभिः त्वां हर्षयेम, अभयद;” “नरैः पिष्टः, अश्मभिः शुद्धीकृतः, सूक्ष्मवस्त्रैः पावितः, सः सोमः नद्यां मुक्ताश्व इव प्रवहति।” एवं ते ऋषयः, सम्पूर्णश्रद्धया, इन्द्रस्य महिमानं, दानशीलतां, असुरविनाशनं च स्तुत्वा, सोमपानं समर्प्य, तस्य कृपया स्वं जीवनं, यज्ञं, च रक्षितवन्तः।