ऋषयः यज्ञेषु सुश्लिष्टं सुविस्तृतं च सौम्यं स्तोत्रं स्थापयन्ति, येन इन्द्रस्य कृपया पूजितः जनः पूर्वजान् अपि अतिक्रामति। को हि त्वां, महाविभवसम्पन्न इन्द्र, जयेत? त्वां निष्ठया, महादातृ, वीरः परां स्वर्गसंपदं इच्छन् अनुयाति। त्वया प्रेरिताः, दानशीलाः वीराः वृत्रस्य वधाय प्रवर्तन्ते; तव नेतृत्वेन, हरियुक्त इन्द्र, वयं मनीषिभिः सह सर्वाणि दुःखानि अतिक्रामेम। त्वदीया सम्पदा, इन्द्र, अधमेषु न्यस्ता, त्वं मध्ये वर्धयसि; उभयं चोच्चतमं त्वया अधिष्ठितम्—कोऽपि तव गवां प्रतिसंधारणं कर्तुं न शक्नोति। त्वं सर्वसम्पदां विख्यातदातासि, यं विजिगीषवः शरणं यान्ति; त्वां, बहुधा आहूतं, सकलमानवाः साहाय्यार्थं उपगच्छन्ति। यावत् त्वया, इन्द्र, यथावान् अहं स्याम्; तव स्तोतारः तव अनुग्रहं स्पृहयेम; त्वं पापेभ्यः दानं मा दाः। एतत् अहं, महात्मन्, अहर्निशं ज्ञातुम् इच्छामि—कुत्र सम्पदः लभ्यन्ते; त्वत्तः पृथक्, महादातृ, अन्यः कोऽपि धनस्य स्रोतः नास्ति, नापि जनकः। शीघ्रगामी पुरुषः पुरन्ध्या सहाय्येन सम्पदम् इच्छति; अहं इन्द्राय, बहुधा आहूताय, स्तोत्रेण नमामि, यथा सुमनो यन्त्रम् रचयेत्। कश्चन जनः दुरुक्त्या सम्पदं न प्राप्नोति, न च भाग्यं आलस्येन लभ्यते; दानशीलः, बलसम्पन्नः, अस्मभ्यं यथोचितं वरं ददातु, यथा परं दिवि। वयं त्वां, विजेतारं, इव अमृतदुग्धगावः स्वामिनम् उपगच्छामः; त्वं, इन्द्र, चराचरस्य नाथः, सूर्यलोकस्य दृष्टा च। अन्यः कोऽपि, न दिव्यः न पार्थिवः, न जातः न जन्मान्तरः, त्वत्तुल्यः नास्ति; दानशील इन्द्र, वयं त्वां हयान् बलं च वाञ्छन्तः, गावः च वाञ्छन्तः, आह्वयामः। इन्द्र, बलीयसः बलं अल्पेभ्यः आनय; त्वं, महादातृ, प्राचीनः उपकारकः, सर्वेषु स्पर्धासु सदा आह्वानार्हः। शत्रून्, दानशील इन्द्र, दूरं नय; अस्मभ्यं सत्यम् ऐश्वर्यं ददातु; महद्भ्यः सम्पदः अस्माकं रक्षकः भूत्वा, सुहृदां बलं भूत्वा च। इन्द्र, अस्मभ्यं धृतिं ददातु, यथा पितरः पुत्रेभ्यः; बहुधा आहूत, अस्मान् मार्गे शिक्षय, यथा वयं जीवितं ज्योतिः प्राप्नुयाम। अज्ञाताः वा शत्रवः वा अस्मान् मा जयन्तु, न च पापं अस्माकं मध्ये वसतु; त्वया, वीर, वयं सदा गम्भीराणि आपः अतिक्रामेम। श्वेतशिखाः दक्षिणबद्धकेशाः प्रेरयन्तः चिन्तां, हर्षाय आगच्छन्; उत्पत्य, अहं बार्हिषेभ्यः नरान् प्रति घोषयामि—हे वसिष्ठाः, दूरतः रक्षत। ते सोमपिष्टेन दूरतः इन्द्रं आनीय, शत्रून् अतिक्रम्य, तं तीक्ष्णं रक्षन्तम्; पशद्युम्नस्य अपत्यस्य सोमात्, इन्द्रः वसिष्ठान् अवृणोत्। एभिः एव सः नदीम् अतरत्, एभिः एव प्रतिबन्धं अपातयत्; एभिः एव, दिवोदासपुत्राय सुदासाय, इन्द्रः वसिष्ठानां स्तुत्या अग्रे प्रायात्। प्रियजनाः, यूयं पितृभ्यः अक्षय्यं अमोघं तेजो मन्त्रेभ्यः धारयथ; न हि यूयं विपथं गच्छथ, यतः बृहत्सु स्तोत्रेषु इन्द्रः वसिष्ठेषु बलं न्यधत्त गर्जनया। जलबिलाषिणः इव पिपासवः, ते, अभिमताः, दशराज्ञः नृपतये प्राकाशयन्; इन्द्रः वसिष्ठस्य स्तुतिं श्रुत्वा तृत्सुभ्यः विश्वं मार्गं अकरोत्। जनाः दण्डवत् आसन्, भारताः नवयुवकाः संकुचिताः; वसिष्ठः तेषां नेता अभवत्, तृत्सूनां गणाः विस्तृताः। त्रयः लोकेषु बीजं सृजन्ति, त्रयः श्रेष्ठाः वंशाः, ज्योतिषां नेतारः; त्रयः सोमाः उषसि संयुज्यन्ते, सर्वे वसिष्ठाः एतान् पूर्णतः जानन्ति। तेषां प्रभा सूर्यस्य दीप्तिम् इव, महत्त्वं सागरस्य गाम् इव; बलं वातस्य पुत्रस्य इव—अन्यस्य स्तुतिः वसिष्ठानां स्तुतेः अनुवर्तनीया नास्ति। हृदयस्य प्रज्ञया, ते सह गच्छन्ति, सहस्रधाराः; यमेन संहितं सीमन्तं विचिन्वन्तः, वसिष्ठाः अप्सरसः उपजग्मुः। यदा मित्रावरुणौ त्वां विद्याम् इव दीप्तं अद्राक्षीतां, विद्युत् इव संवृतम्, तदा तव जन्म अभवत्; वसिष्ठः ऋषिः जनैः प्रकटीकृतः। त्वं हि वसिष्ठः, मित्रावरुणयोः पुत्रः, उर्वश्याः मनसः तेजसा जातः; सर्वे देवाः त्वां, दिव्यम् बिन्दुम् पद्मे पतितम्, स्वेन तेजसा गृहीत्वा। सः, उभयोः विज्ञः, सर्वज्ञः, सहस्रदातृ, सदा दानशीलः, वसिष्ठः अप्सरासु जातः, यमस्य सीमन्तम् अतिक्रम्य। सत्यम्, सभायाम्, तौ वीरौ सम्यक् बीजं पात्रे समारोपयेताम्; तस्मात् मध्ये अहम् उत्पन्नः, तस्मात् जन्मनः वसिष्ठः ऋषिः इति प्रख्यातः। सः उक्त्थं साम च धारयति, अश्मानम् वहन् प्रथमं भाषते; तं प्रीत्या उपगच्छत, वसिष्ठः दानशीलः भवति। तेजस्विनी दिव्या धियः अस्मद् अनुकूल्येन शीघ्ररथवत् प्रस्थिताः स्युः। ते पृथिव्याः दिवश्च उत्पत्तिं जानन्ति; आपः अधः प्रवहन्त्यः तेषां वचांसि शृण्वन्ति। आपः अपि तस्मै संवर्धन्ति; बलिनः युद्धेषु तिव्राः पृथिव्यः इच्छन्ति। तस्य कृते अश्वान् युञ्जीत, इन्द्रवत् वज्रिणं, हिरण्यबाहुम्। सः यज्ञाय प्रस्थितः पतिं यथा भार्या उपगच्छति; स्वेन तेजसा तं बोधयन्तु। स्वेन तेजसा, युद्धेषु यज्ञं पुष्णुत; जनानां चिह्नं, वीरं स्थापय। तस्य शक्तिभ्यः, तस्य दीप्तिः उदेति; सः विश्वं भारं पृथिवीव बिभर्ति। अहं देवान् आह्वये—ते आगच्छन्तु, अग्ने; धर्मं कृत्वा, अहं मनः स्थापयामि। तव प्रेरितां धियं देव्या उपनय; अत्रैव देवेभ्यः वचः उच्चारय। महाबलः वरुणः, सहस्रनेत्रः, एषां नदीनां गतिं अपश्यत्। सः जनानां राजा, नदीनां भूषणम्; तस्मै परमं ऐश्वर्यं, विश्वव्यापि, अस्ति। एवं, ऋषयः, देवाः, वीराः च, इन्द्रस्य महिमानम्, वसिष्ठानां तेजः, अग्नेः च प्रेरणां स्तुवन्ति, यज्ञेषु धर्मे च संनद्धाः, सम्पदः इच्छन्तः, सत्यम् अनुगच्छन्ति।