अथ सन्ततं प्रवदामि दिव्यं ऐतिह्यम् ऋग्वेदस्य षष्ठमण्डलस्य, यत्र अग्निः वैश्वानरः स्वेन तेजसा त्रिषु लोकेषु विराजते। सः परम दिवि जातः, व्रतानां निरीक्षकः, ऋतस्य रक्षिता च अभवत्। वैश्वानरः प्राज्ञः मध्यं व्योम्नः ममाप, महत्या श्रीया शिखरं स्पृशन् स्थितः। मित्रः अद्भुतः स्वेन तेजसा द्यावापृथिवी व्यधुनोत्, तयोः अन्तः प्रकाशं निर्मिमीत। वैश्वानरः च त्वचः इव आच्छादनानि संवर्तयन्, समग्रं बलं स्वीकृतवान्। अप्सु उपविष्टे महान्तः जनानां राजानं जगृहुर्न, स्तोत्रवाहिनं समीपे स्थिताः। मातरिश्वान् दूतः दूरात् अग्निं वैश्वानरं विवस्वते प्राहिणोत्। सर्वेषु युगेषु, हे अग्ने, त्वां स्तुवतां स्तोत्रिणां धनं यशश्च नूतनं प्रयच्छ। शुद्धिकरः त्वं नृपः निरदोषः अजरः च, शत्रून् स्वबलात् वृक्षच्छेदन्यायेन छिन्धि। अग्ने, अस्माकं कृते दानवतां मध्ये अक्षय्यं स्वाराज्यं अनपगं शौर्यं च पालय। वैश्वानर, तव साहाय्येन वयं समृद्धिं सहस्रगुणां विजयेमहि। त्रिसदस्यां वेद्यां उपविश्य, अग्ने, त्वं निष्कलङ्कैः रक्षिभिः अस्माकं धनं पालय। शत्रुभ्यः अस्मान् पालय, तेषां बलं अपाकुरु, हे वैश्वानर स्तुत्य। अहोरात्रे, कृष्णश्च श्वेतश्च, स्वपथाभ्यां चरतः। वैश्वानरः अग्निः राजवत् जातः, तमसा ज्योतिषा अतिक्रामति। नाहं तन्तुं वेद्मि न तन्तुकारणं, न यत् कुशलाः सभायां तन्तुं तन्तन्ति। कस्य पुत्रः अत्र एतानि वाक्यानि भाषते? कः उपरि कः अधः पितरं सह भाषते? सः तन्तुं वेद, तन्तुकारणं वेद, वाक्यं सम्यक् भाषते। यः एतत् पश्यति, अमृतस्य रक्षिता, सः अन्यतः भिन्नदृष्ट्या विचरति। एषः आद्यः होतारः, अमृतं ज्योतिः मर्त्येषु पश्यति। सः जातः, दृढः, अमृतः, स्वेन शरीरेण वर्धते। स्थिरं ज्योतिः दृष्टये स्थापितम्; मनः शीघ्रतरं अन्तः पतति। सर्वे देवाः एकस्मिन् धिया च कृत्ये च एकं महत् संकल्पं गच्छन्ति। मे श्रोत्रे पृथक् पततः, नेत्रे पश्यतः; एतत् ज्योतिः हृदि स्थापितम्। मनः दूरं विचरति—किं भाषे, किं चिन्तयामि? सर्वे देवाः, भयात्, त्वाम् अग्ने, तमसि स्थितं प्रणम्य, वैश्वानरं अमृतं, पालयास्मान्, अमृत, पालयास्मान्। यज्ञे, विधौ, दिव्यं प्रियं अग्निं वहत, स्तुत्यं जातवेदसं, यः कर्माणि सम्यक् करोति। सः दीप्तमान्, श्रेष्ठः होतारः, अग्निः मानवैः अग्निभिः प्रेरितः स्तूयते। स्तोत्राणि तस्य समीपं स्रवन्ति, स्नेहवत्, शुद्धं घृतवत्। यः अग्नये प्राज्ञाय स्तोत्रैः ददाति, सः मर्त्येषु कीर्तिं विन्दति। सः दीप्तैः सहायैः, शोभनया प्रभया, पश्यति पशुमन्तं लाभम्। यः जातः, विशदं व्योम व्याप्य, दूरात् तेजसा दृश्यते, तमसि मार्गे। सः विमर्शेन शुद्धः, तरङ्गमिव ज्वलनया दृश्यते। अद्य, हे अग्ने, अद्भुतं धनं बहुभिः सहायैः प्रयच्छ; उदाराणां धनं ददातु। ये दातारः दानैः कीर्त्या शौर्येण च अन्यान् अतिक्रान्ताः, ते जनानां मध्ये सन्तु। अस्य यज्ञस्य, हे अग्ने, शुभं स्थापय; उपविष्टः हविः वह। भरद्वाजेषु स्तोत्रं स्थापयित्वा, धनस्य लाभे सहाय्यं कृतवान्। द्वेषांसि अपाकुरु, समृद्धिं वर्धय; वयं शतगुणेन शौर्येण मुदामहे। अग्निं हुत्वा, प्रेरितः होतृणा, यजस्व, यः यज्ञाय अर्हः। मरुतां आहवः न विघ्नितः स्यात्। मित्रः, वरुणः, अश्विनौ, द्यावापृथिव्यौ च होतुः इव अस्माकं हविर् अपि पश्यन्तु। त्वं होतारः, प्रियो, नित्यः, मर्त्येषु कदापि न च्यवमानः। दीप्तया जिह्वया, वह्निरिव, यज्ञं समुपवह, स्वेन रूपेण, हे अग्ने। स्तुतिः त्वां अन्विच्छति, यः अर्हसि; स्तोत्रकः देवांस् स्तोतुं त्वां आह्वयति। अङ्गिरसां मध्ये उत्तेजकः, ऋषिः मधुरवाणी, हविषि उच्चैः गायति। सः प्राज्ञः, दीप्तमान् अग्निः, प्रकटितः। अग्ने, यज्ञं द्यावापृथिव्योः मध्ये कुरु। दीर्घायुषः कामाय, श्रद्धया हविः ददतः, पञ्च जना: सुविद्वांसं प्रति यच्छन्ति। यदा अहं श्रद्धया अग्नये दर्भं समर्पयामि, चमसं घृतपूर्णं, स्तुतिं च—तदा गृहम् भूमौ स्थापितम्, यज्ञः तिष्ठति, यथा चक्षुः सूर्ये। प्राचीनः होतृ, अग्ने, देवैः अग्निभिः च सह सुमनसः भव। वीर्यस्य सूनो, धनं अस्मभ्यं ददातु; पापस्य संभारं तराम। मध्यस्थः होतारः, गृहे, बर्हिषि, अग्निः स्वेन तेजसा द्यावापृथिव्यौ यज्ञाय प्रेरयति। सः वीर्यस्य सूनुः, ऋतवान्, दूरात् प्रकाशमानः, सूर्य इव ज्वलनया व्याप्य स्थितः। यस्मिन्, सर्वज्ञ, पूज्य, देवाः वसन्ति—राजन्, द्यौरिव सन्निधिम् उपयाति। सः त्रिसदस्थः, सूर्यस्य प्रभेव, मनुष्याणां हविः दानानि च प्रतिगृह्णाति। सः बलिष्ठः, यस्य तेजसा वनं जय्यते; कुटिलः, अनिश्रान्तः, पन्थानम् आभाति। कपटहीनः शीघ्रः, अमृतः, वनस्पतिषु व्याप्य स्थितः। तस्मात्, अग्ने, अस्माकं कृते, अन्यैः विना, गृहे स्तुत्यः भव, सर्वजननां वेत्ता। रिपून् निगृह्य, इच्छया जयन्, पितेव अग्निः स्वतेजसा यज्ञं जनयति। तदा अस्य रश्मयः विचरन्ति, यदा पृथिवीं अनुयाति, यत् शिल्पी व्यर्थं कुर्यात्। तदा तस्य धारा तीक्ष्णा शीघ्रं धावति; ऋणिनः अनुयायिवत् मरुस्थलं तरति। एवं त्वं, अग्ने, सर्वत्र, सर्वैः अग्निभिः सह, अस्माकं कृते सदा प्रेरितः भव। त्वं धनं ददाति, अमङ्गलं अपाकुर्यात्; वयं शतसहायाः वीरपुत्रैः मुदामहे। त्वत्तः, सौम्य अग्ने, सर्वे लाभाः निर्गच्छन्ति, वृक्षात् पक्षिण इव। धनं बलं च शत्रुभिः स्पर्धायाम् सुलभं, दिवः वर्षमिव, आपां प्रवाह इव। त्वं भगवत्, अस्मभ्यं धनानि वहसि; अद्भुतया प्रभया धनं वितरसीव रक्षिता। त्वं मित्रवत्, ऋतधृत्, महतः शुभस्य दाता, देव। सः सत्यपतिः, बलात् शत्रून् हन्ति; अग्निः मुनिः दरिद्रात् बलं जनयति। यं त्वं, प्राज्ञ, सत्यजन्मन्, धनैः पालयसि, आपां सुतैः सह। यः, वीर्यस्य सूनो, वाक्भिः, स्तोत्रैः, यज्ञैः च, त्वां शरणं याति—सः, अग्ने, सर्वं श्रेयः प्राप्नोति, धनपतिर्भवति, धनस्य ईशः। एतानि लाभानि, अग्ने, वीर्यसूनो, त्वं मनुष्येभ्यः कीर्तये शौर्याय च ददासि। तव बलात्, पशवः बहवः, सन्तानं वृकस्य, धनं स्पृहयतः स्युः। वयं प्रार्थयामहे, वीर्यसूनो, मा अस्मान् त्याक्षीः, अग्ने; सन्ततिं पुत्रान् च धनं च दत्त। सर्वैः स्तोत्रैः पूर्णिम् आप्नुमः; शतसहायाः वीरपुत्रैः मुदामहे। यः मर्त्यः, अग्ने, स्तोत्रैः त्वां भक्त्या याचते—सः दीप्तमान् प्राचीं कीर्तिं साहाय्याय लभेत। अग्निः हि प्राज्ञः, अग्निः श्रेष्ठः, कविः; मनुष्याः अग्निं होतारं यज्ञेषु स्तुवन्ति। एवं, ऋषयः स्तुवन्तः, अग्निं वैश्वानरं, दीप्तमानं, अमृतं, त्र्यायुषं, स्तोत्रैः, हविषा, श्रद्धया च, यज्ञेषु प्रतिष्ठापयन्ति। सः अमृतो देवः सर्वान् लोकान् तेजसा व्याप्य, स्तोत्रिणां कामान् पूरयति, रिपून् जयति, सौम्यः पालयति, धनं ददाति, पुत्रैः वीरैः मुदां जनयति। एषा अग्नेः वैश्वानरस्य महिमा, ऋषिभिः स्तुतः, यं वयं श्रद्धया, भक्त्या, स्तोत्रैः च नित्यं यजामः।