द्यौःकन्या, सविता, प्रजापति, पर्जन्यः, वरुणः च — एतेषां देवतानां महिमा ऋषिभिः प्राचीनेषु ऋग्वेदमन्त्रेषु यथाक्रमं स्तूयते। प्रभातायाः कथा आरभ्यते। सा द्यौःकन्या, उज्ज्वला, स्वं रूपं न याचमानानिव दीर्घकालं निगृह्णाति, किं तु प्रकाशरूपेण उदितेति। सा, सुष्टुत्या, अश्वदायिनी, वाचस्पती, चौरं शत्रुवद् अपसारयति, यथा सूर्यः स्वतेजसा सर्वं दहति। यावन्तं विदुषे दत्तवत्यसि, तावत् अधिकं दातुं योग्यसि; त्वं हि सुष्टुते, अश्वदायिनी, वाचस्पती, स्तूयमाना कदापि न क्षीणासि। एषा देवी, सत्येन महती, सत्यं धारयन्ती, रक्तवर्णा, आप्सु प्रादुर्भूता, उषाः, ज्योतिर् वहन्ती, ऋषिभिः प्रज्ञाभिः स्तूयते। सा प्रकटिता, जनान् बोधयन्ती, सुगमं पन्थानं कुर्वती, अग्रे गच्छति; महता रथेना, सर्वबलं ददाति, उषाः दिवस्यानां प्रारम्भे प्रकाशं सृजति। रक्तगावः युञ्जाना, वर्धयन्ती धनानि, पन्थानं कृतवती; समृद्धये मार्गान् ददाति, सा देवी, बहुभिः स्तूता, सर्वदा दात्री, प्रकाशते। द्विबन्धिनी सा, स्वं रूपं पुरतः दर्शयन्ती, सत्यस्य पथं यथावत् अनुवर्तते, न दिशः विहन्ति। दीप्तिमती, स्वदेहं दर्शयन्तीव, स्नातेव, सम्यक् तिष्ठति; द्वेषः तमश्च नुदन्ती, द्यौःकन्या उषाः ज्योतिषा आगता। प्रत्यक्षं नः प्रत्यग्भूतासौ, द्यौःकन्या, सुमतीवापः सिञ्चति; उपासकाय निधीन् उद्घाटयन्ती, यथापूर्वं ज्योतिर् पुनः आनयति। ऋषयः, मनः चिनः च युञ्जते, देवस्य सवितुः महत् स्तोत्रं, यज्ञविदे स्थापयन्ति। सविता, सर्वरूपवित्, द्विपद् चतुष्पद् भूतेभ्यः श्रेयांसि प्रेषयति; सविता दिवः प्रकटयिता, उषसां प्रस्थानसमये स्फुरति। यस्य प्रस्थानं अन्ये इच्छन्ति, देवाः अपि तस्य महिम्ना अनुवर्तन्ते; स यः पृथिवीमिमां माप, सविता देवः स्वमहिम्ना अन्तरिक्षाणि माप। सविता त्रिषु रोचनेषु चरन्, सूर्यरश्मिभिः संयुक्तः, रात्रौ उभयतः परिवृत्य, स देवः मित्रत्वेन धर्मैः प्रतिष्ठितः। त्वमेव प्रेरणायाः अधिपतिः, सविता देव, पूष्णा इव मार्गैः, अश्वेन तमसा विश्वं प्रकाशयन्, स्तोत्रार्हः। सवितुः पोषणं वयं वृणीमहे, भगस्य श्रेष्ठं शीघ्रं भागं प्राप्नुयाम। सवितुः स्वार्जिता महिमा न कश्चन हीयते, न प्रिया स्वाराज्यं दिवः। सविता, विभक्ता, उपासकाय धनानि ददाति; तं तेजस्विनं भागं वयं इच्छामः। अद्य, हे देव सवितः, सन्ततिं श्रियं च देहि, दुष्टस्वप्नं नः अपाकुरु। सर्वाणि अमङ्गलानि अपाकुरुष्व, शुभं नः आवह। निर्दोषाः स्म, अदितये, सवितुः शक्त्या सर्वाणि काम्यानि प्राप्नुयाम। अद्य, स्तोत्रैः, सत्यम् सवितारं, सर्वदेवानां ईश्वरं, सत्यस्य स्वामिनं वृणीमहे। सविता, स्वाराज्यवान्, अह्निशश्च अग्रे सदा आगच्छति। स यः गीत्या सर्वं सृष्टं घोषयति; सविता उत्पादयति, ददाति च। अथ पर्जन्यस्य महिमा स्तूयते। वदत, स्तुतिभिः, पर्जन्यं नमस्यत; स रोरुवान् वृषभः, सदा दानशीलः, ओषधीषु बीजं स्थापयति। स वृक्षान् नाशयति, रक्षांसि हन्ति, महता वेगेन सर्वं जगत् भीषयति; निर्दोषा अपि कम्पन्ते यदा पर्जन्यः गर्जति, दुष्टान् हन्ति। स यथारथी अश्वान् प्रोत्साहयति, एवं वर्षाः प्रेषयति; दूरात् सिंहस्य गर्जनं यदा पर्जन्यः वर्षयति, श्रूयते। वाताः वन्ति, विद्युत् दीप्तयति, ओषधयः जाग्रति, द्यौः सिञ्चति; पर्जन्यः बीजेन पृथिवीं पूरयति, तदा पोषणं सर्वेभ्यः जायते। यस्याज्ञया पृथिवी नमते, पशवः प्रेर्यन्ते, सर्वरूपाः ओषधयः विकास्यन्ते—हे पर्जन्य, महत् नः अभयं दद। मरुतः, दिवः वर्षं ददात, महावाजिनः धाराः स्रवयन्तु; गर्जनं कृत्वा, असुर पितर, आपः सिञ्च। गर्ज, गर्ज, बीजं स्थापय, आपो रथेण परिक्राम; गभीरं पूरय, सुसम्पूर्णं, अधस्तनं, मेघधाराः समागच्छन्तु। महाकुम्भं स्रावय, स्रोतांसि सम्यक् प्रवर्तन्तु; घृतमिव द्यावापृथिव्यौ पूरय, गावः सम्यक् पिबन्तु। यदा पर्जन्यः गर्जति, दुष्टान् हन्ति, तदा सर्वे प्रीणन्ते, यत् किंचिद् पृथिव्यां अस्ति। त्वया वर्षितं, वज्रं गृहीतम्, क्षेत्राणि चालयित्वा अतीतः; ओषधयः भोज्याय उत्पादिताः—किम् बुद्धिं जनानां दत्तवानसि? पर्वतेषु पृथिवी बलवती जाता, लघ्वी महानि च बिभ्रती; महत्या त्वया विश्वं विजितम्, महान्यपि जयसि। त्वं गच्छन्ती स्तुतिभिः, इव अश्वाः स्पर्धन्ते तव कृते, शोभने। स्थिरा अपि वृक्षा तव बलात् भूमौ भग्नाः, यदा तव विद्युत् मेघात् वर्षं सिञ्चति। अथ वरुणस्य स्तोत्रम्। महत् स्तोत्रं गच्छतु सम्राजे, गम्भीरं प्रियं च, वरुणाय, यः चर्मकार इव, सूर्याय पृथिवीं ततान। वनान्तरेषु मध्ये अन्तरिक्षं ततान, शीघ्राय बलं, गावः पयः; हृदये वरुणः प्रज्ञां, आप्सु अग्निं, दिवि सूर्यं, सोमे वज्रं स्थापयत्। वरुणः अधस्तात् मेघं प्रेषयामास, गुहं, पृथिव्याः दिवश्च मध्ये; तेन, जगतः राजा इव, वर्षं धान्यवत् पृथिव्यां वितरति। पृथिवीं, विस्तीर्णं, दिवं चोत्तोलयति, यदा वरुणः दुग्धं स्रावयितुं आज्ञापयति; मेघेन सह पर्वताः, बलवन्तः, स्फुटन्ति, वीर्यवन्तः। अहं इदं महद् मायां प्रख्यातस्य असुरस्य वरुणस्य वदामि; स मध्ये, इव मितः स्थित्वा, सूर्येण पृथिवीं परिव्याप्य स्थितवान्। एवं ऋषयः देवतानां महिमानं स्तुवन्ति, यथाक्रमं दिव्याः शक्तयः जगत् पोषयन्ति, रक्षन्ति च।