एकदा, इन्द्रः सर्वत्र महतां महिम्ना स्वर्गं च पृथिवीं च व्याप्य स्थितवान्। तत्र यः आत्मनं शक्तिमान् मन्यते, तान् इन्द्रः गर्वितः पराजितवान्। दासानां च तेषां मध्ये इन्द्रः तान् अपकर्षितवान्। यः कश्चित् स्वर्गं च पृथिवीं च न गत्वा धनदाता इन्द्रं च कपटैः न आवृत्य, इन्द्रः वृषभः वज्रं निर्माति; प्रकाशेन तेन अंधकारात् गवां निर्गमयति। जलानि स्वभावेन प्रवहन्ति, नौकायाः मध्ये वर्धन्ति। इन्द्रः एकस्मिन् मनसि, बलवान् शक्त्या स्वर्गं च विजयते। इन्द्रः दिलीपस्य दुर्गं चेद्यति, शुश्नं नाम दानवं च भञ्जति। यत्र यत्र त्वं, दयालुः, बलशाली, वज्रं धारयन् शत्रुं वधयति। अग्निः तेषां शत्रुं प्रति प्रज्वालति; तीक्ष्णवृषभेन तान् दुर्गानि आक्रमति। इन्द्रः वज्रं धृत्वा बाधां विमोचयति; तस्य प्रेरितः मनः दानानि उत्पादयति। इन्द्रः कुत्सं आगच्छति, सह तेन बलशाली वृषभः दशाद्युः, यः युद्धे लङ्घनं करोति; तेषां पृष्ठे चूर्णं न स्वर्गं गच्छति, उष्वित्रस्य पुत्रः मनुषाणां विजयाय स्थिरः अस्ति। त्वं शमं वृषभं च तुगराणां युद्धेषु दयालुः, श्वित्रिं च क्षेत्रस्य प्रतिस्पर्धाय; यदा तौ प्रातःकाले स्थिता, तदा तौ न पलायन्ति, शत्रुः च तेषां अधः दृष्ट्वा पराजयं पश्यति। ततो अश्विनौ, त्वं त्रिचक्रं रथं आगच्छ, सर्वव्यापकं सामर्थ्यं च दानं सह; यः यन्त्रं शीतलवस्त्राणि इव, ज्ञानीः प्रार्थनैः तं समीपं गच्छन्ति। त्रयः तीव्र घोरेण मधु-युक्तं रथं, सोमस्य गानं अनुसरन्ति; त्रयः स्तम्भाः, निश्चिताः, त्रि रात्रिभ्यः च त्रि दिनानि गच्छन्ति, हे अश्विनौ। सर्वदिवसात्, त्रिसु, त्वं निष्कलंकं अर्पणं प्रति आगच्छ, त्रिसु अद्य मधुरं यज्ञं च तिष्ठसि; त्रिसु, हे अश्विनौ, त्वं प्रातःकाले च दिवसे च अमूल्यं दानं वृष्टिं करोति। त्रिसु, हे अश्विनौ, सम्पत्तिं ददाति, त्रिसु, हे दिव्याः, बुद्धिं ददाति; त्रिसु, सम्पत्तिं च कीर्तिं च ददाति, च त्वं सूर्यकन्यायाः रथं इह आगच्छ। त्रिसु, हे अश्विनौ, स्वर्गीयं औषधं ददाति, त्रिसु पृथ्वीं च, त्रिसु जलात्; पुत्राय मम पोषणं च, त्रिविधं आश्रयं ददाति, हे सौंदर्यस्य स्वामिनः। त्रिसु, हे अश्विनौ, प्रतिदिवसः पूज्यताम्; त्रिविधं पृथिवीं गच्छ; त्रयः रथाः, हे नासत्याः, दूरं पथं गच्छन्तु, यथा वायुः तव आत्मा तव भगिन्यः प्रति गच्छन्ति। त्रिसु, हे अश्विनौ, सप्त नदीनां च मातृभिः सह, त्रि आवाहनानि, त्रिविधं अर्पणं सज्जं; त्रयः उपरि पृथिव्यः प्रवहन्ति, त्वं च दिवसैः रात्रिभिः च स्वर्गस्य शिखरं रक्षसि। कुतः ते त्रिचक्रस्य त्रयः चक्राणि, कुतः ते दृढं स्थितानि त्रयः आसनानि? कदाचित् त्वं तीव्रं गदं सह संयोगं कुरु, यद् यः नासत्याः, यज्ञं प्रति आगच्छ। आगच्छ, हे नासत्याः, अर्पणं ते प्रति आह्वानं; मधुं पिव, मधु-प्रिया गदया; यः रथः घृतैः अलंकृतः, प्रातःकाले धर्मात्मनः प्रति अन्वेषणं करोति। आगच्छ, हे नासत्याः, त्रयः च एकादश देवाः सह, आगच्छ, हे अश्विनः, मधुरपानं प्रति; सुरक्षितं गच्छ, पापानां विमोचनं कुरु, द्वेषं च निवारय, च सखा भव। आगच्छ, हे अश्विनः, त्रिचक्रं रथं सह, सम्पत्तिं च वीरपुत्रानां ददाति; सहायं प्रार्थयामि, यज्ञं प्रति त्वं, युद्घे बलं ददाति। प्रथमं अहं अग्निं आवाहयामि, सुखाय; मित्रं च वरुणं च साहाय्यं प्रति; रात्रिं च, जगतां स्थापनाय, सावित्रीं च साहाय्यं प्रति। अन्धकारे गत्वा, अमृतं च मर्त्यं च स्थापनं, देवः सावितुः स्वर्णरथेन गच्छति, सर्वं लोकं पश्यति। उर्ध्वपथं च अधःपथं च गत्वा, तेजस्विभिः ताम्रघोरेण अश्वैः; देवः सावितुः दूरात् आगच्छति, सर्वं विपत्तिं निवारयति। कान्ति-आवृतेन, सर्वरूपेण, स्वर्णयुगेन, शक्तिमान्, पूज्यः, सावितुः प्रकाशं धारयति, अन्धकारे सामर्थ्यं धारयति। द्वे च श्वेतपादे अश्वे जनानां प्रकटयन्ति, स्वर्णध्वजेन रथं खींचन्ति; सदा, दिव्यसावितुः गोत्रे सर्वं लोकं गच्छन्ति। त्रयः स्वर्गाः सावितुः गोत्रे स्थिताः; द्वे प्रकटे, एकं यमस्य क्षेत्रे; यथा रथस्य अक्षं, ते अमरत्वे स्थिताः। यः एषः ज्ञातुं गच्छति, सः इह वदतु। सुन्दरी पंखधारिणी स्थानानां प्रकटयति; गम्भीरं कम्पयन्तं, ज्ञानी असुरः, मार्गदर्शकः। कुतः सूर्यः अस्ति? कः तं पश्यति? कस्य स्वर्गे तस्य प्रकाशः विस्तृतः? सः पृथिव्याः अष्टदिशाः प्रकटयति, त्रयः मरु, सप्त नदीनां युज्यते; स्वर्णाक्षः सावितुः देवः आगच्छति, भक्तस्य सम्पत्तिं च प्रियदानानि ददाति। स्वर्णहस्तः सावितुः, कार्ये कुशलः, स्वर्गं च पृथिवीं च गच्छति; जलात् रोगं निवारयति, सूर्यं प्रति गच्छति, अन्धकारे च आकाशं आवृणोति। स्वर्णहस्तः, ज्ञानी असुरः, मार्गदर्शकः, कृपालुः, आत्मदीप्तिमान्, शीघ्रं गच्छति; सः दानवाः च तंत्रकाराः निवारयति, देवः प्रतिदिनं स्तुत्यते। ते प्राचीनं मार्गं, हे सावितुः, धूलिमुक्तं च सुगमं च मध्याकाशे—अस्मिन मार्गे अद्य, सरलं गन्तुं, रक्षस्व च वदस्व, हे देव। त्वं, हे बलशाली, अनेकजनानां, देवगणानां मध्ये, अग्निं, स्तोत्रैः च वाचैः आवाहयामि, यं सर्वे अपि प्रार्थयन्ति। जनाः अग्निं स्थापनं कृत्वा, बलशाली, अर्पणैः तं पूजन्ति; यथा त्वं अद्य, सन्तोषेन, इह उपस्थास्यसि, युध्यन्ते च सहायः। त्वं सर्वज्ञः, संदेशकः, अग्निः, यः महतीं ज्वाला चालयति, तस्य किरणाः आकाशं स्पृशन्ति। देवाः—वरुणः, मित्रः, आर्यमन्—त्वां प्राचीनं संदेशकं स्थापनं कृतवन्तः; तव सह अग्नि, सर्वं सम्पत्तिं विजयति, यः मर्त्यः तव सेवा करोति। आनन्दितः हुतरः, गृहस्य स्वामी, अग्निः, त्वं जनानां मध्ये संदेशकः; तव मध्ये सर्वं दृढं नियमः संचितः अस्ति, यः देवाः स्थिरं कृतवन्तः। त्वं, हे अग्नि, भाग्यशाली, यौवनशाली, प्रत्येकं अर्पणं आवाहयति; तस्मिन् अद्य, सन्तोषेन, भविष्ये च देवाः पूज्यन्ताम्, वीर्यं च बलवतीं। एवं, श्रद्धालवः तं, आत्मनियामकं, नमः, अर्पणैः सह अग्निं प्रज्वालयन्ति, दुःखं पारं गन्तुं प्रयासन्ति। वृत्रं हत्वा, द्वे लोकं गत्वा, निवासाय विस्तृतं कृतवन्तः; कान्वः वृषभः, कीर्तिं आवाहयन्, गोष्ठीनां युद्धेषु घोरणं करोति। सर्वे एकत्र उपविशतु, त्वं महत्; प्रदीप्तिः, पूज्यः, प्रकटयतु, त्वं अग्निः, तव रुधिरं धूमं प्रक्षिपतु, यः प्रकटः, यः प्रख्यातः।