शृणु, भगवन्! काव्यरूपेण ऋग्वेदस्य एतेषां मन्त्राणां कथा इयं प्रवहति— अग्ने, महतो वचः विद्धि। त्वं हि त्रिभिः स्तोमैः स्तूयमानः, तेजस्विन्तमः, त्रिभिः स्तुतिभिः समुन्नतः। त्वं नः विजयिनं श्रियम् आनय, यशसां फलम्; सर्वान् जनान् जयित्वा, स्पर्धासु विजयी भूयाः। हे अग्ने, युद्धेषु जेष्टा, अस्मभ्यं धनं वह; त्वमेव हि, गोमद् बलं अद्भुतं दाता असि। सर्वे जनाः, एकत्वेन, यज्ञियं दर्भम् वितन्वन्तः, त्वाम् एव प्रियं होतारं गृहेषु इच्छन्ति, बहुशः श्रियं कामयमानाः। स हि विश्ववित् त्राता, रिपूनां प्रति बलं स्थापयति; अग्ने, एतेषु गृहेषु अस्मासु श्रियं दीदिहि, प्रकाशमानः, तेजसा दीदिहि, ज्योतिषा दीदिहि। अग्ने, अस्माकं समीपतमः, त्राता भूत्वा, अनुकम्पया रक्षिता च भव। त्वं दानशीलः, यशस्वी दानाय, अस्मभ्यं दीप्तमां श्रियम् दा। अस्मान् स्मर, आवां शृणु, सर्वतः दुःखात् अस्मान् मोचय। त्वां, अग्ने, दीप्तमां, शोभमानं, वयं स्वानां च मित्राणां च कृते अनुग्रहम् इच्छामः। त्वां, अग्ने, साहाय्यार्थम् अहम् ईषे; देवः अस्माकं धनम् अस्तु; ऋषिपुत्रः, ऋतधृत्, शत्रून् अपाकरोतु। स सत्यम् अस्ति, यं प्राचीना देवाः अपि प्रज्वलयन्, मधुमतीना वाचा होतारम्, हव्यैः शोभमानम्। सः उत्तमेना अनुकम्पया अस्मान् स्मरत्व्; अग्ने, अस्मासु श्रियं दीदिहि, उत्तमाभिः स्तुतिभिः सह। अग्निः देवेषु अधिपतिः, अग्निः मनुष्येषु प्रविष्टः; अग्निः अस्माकं वह्निः—स्तुतिभिः अग्निं यजध्वम्। अग्निः यशस्वी, प्राज्ञः, अजय्यः, यजमानस्य वाचं श्रावयति, भक्ताय पुत्रं स्वामिनं ददाति। अग्निः सत्यम् स्वामिनं ददाति, यः युद्धे पुरुषैः विजयी भवति; अग्निः शीघ्रं अश्वम्, जयिनं, अजय्यं च ददाति। यत् श्रेयः, तत्, अग्ने, महता स्तुत्या, तेजस्विन्तमः, तव; राज्ञीव, श्रियः बलं च त्वत्तः उत्पद्यते। तव दीप्ताः स्तुतयः शिलायाः घोषवद् उद्घोष्यन्ते; तव रौद्रः शब्दः स्वयम् आकाशम् प्रति उदेति। एवं, अग्ने, श्रियं इच्छन्तः, त्वां, महान्तम्, स्तुतवन्तः स्म; त्वं, प्राज्ञ, अस्मान् सर्वान् शत्रून् सुरक्षित्या अनय। अग्ने, विशुद्ध, तव शोभया दीप्त्या, मधुमतीना दिव्या वाचा, देवांश् आनय, तान् यज। त्वं, यं वयं आह्वयामः, दीप्तमानम्, घृतश्रियं, सूर्यवत् दृश्यमानम्, देवांश् अस्माकं हविषि आनय। हे प्राज्ञ, त्वां वयं सन्दीपयामः, अग्ने, दीप्तमं, महान्तं यज्ञे, वह्निं वह्निहोत्रम्। अग्ने, सर्वैः देवैः सह आ गच्छ हविः प्रतिग्रहीतुं; त्वां होतारम् वृणीमहे। अग्ने, वीर्यं यजमानाय सोमपृचे वह; देवैः सह बर्हिषि उपविश। सन्दीप्तः अग्ने, सहस्राणाम् जेष्टा, विधिं धारयसि; देवानां दूतः असि, स्तुत्यः असि। अग्निं, सर्वजानाम् वेदिन्, कनिष्ठम्, वह्निं, दिव्यं पुरोहितम् स्थापय। यज्ञः, स्वेन पन्था, त्वाम् प्रति गच्छतु, देवतमतम; देवाय बर्हिः वितनु। अत्र, मरुतः, अश्विनौ, मित्रः, वरुणः, सर्वे च देवाः गणैः सह उपविशन्तु। यो दानवान्, अच्युतं स्वामिनं, अहं स्तौमि; महान्तम् असुरम्, गोमन्तम्, अग्निं त्रिवृषणम्, दशसहस्रसमृद्धम्, विश्वं, त्रिरक्तम्, प्रज्ञातम्। यः मे शतम् विंशतिं च गावः ददाति, सुसंयुक्तान् शीघ्रान् अश्वांश् च, विश्ववित् अग्ने, स्तुत्यः, वर्धमानः—त्र्यारुणं पालय। एवं, अग्ने, तव अनुग्रहेण, तमेव नूतनं त्रसदस्युम्, यः मां बहुभिः गीतैः स्तौति, त्र्यारुणः मां प्राचीनया स्तुत्या यशसे स्थापयति। यः मे वदति—‘अश्वमेधाय, सूर्यस्य स्वामिने’—सः स्तुत्या लाभाय सखायं ददाति, अमृतत्वाय प्रज्ञां ददाति। यस्य शतं तीक्ष्णाः अश्वमेधस्य दानाय प्रेरयन्ति, सोमरसवत्, त्रिशीर्षणः। इन्द्रः च अग्निः च, अश्वमेधस्य शतदायिनौ, महत् बलं धारयतः, अमृतौ, दिवि सूर्यवत्। अग्निः सन्दीप्तः, स्वेन ज्वलनैः, दिवं प्रति, उषसम् प्रति, व्यापकः शोभते; देवाः, हविषः काम्याः, श्रद्धया, घृतैः सह, अग्रतः आगच्छन्ति। यथा त्वम् सन्दीप्यसे, त्वं अमृतत्वस्य अधिपतिः; त्वं हविष्मता सह कल्याणाय संयुज्यसे; सर्वं धनं ददासि, अग्ने, अग्रे अतिथ्यं च ददासि। अग्ने, महत् श्रेयः प्रयच्छ; तव उत्तमाः कीर्तयः अस्माकं भवन्तु; अस्मान् बन्धुत्वेन संयोजय, सुसंयुक्तान् कुरु, रिपून् प्रति तव वीर्येण स्थित्वा। तव, अग्ने, सन्दीप्तस्य, महाज्योतिषः, तेजः अहं स्तौमि; त्वं वृषा, यशस्वी, यज्ञेषु सन्दीप्यसे। सन्दीप्तः, आहूतः, अग्ने, देवांश् यज्ञाय नेतारः असि; त्वमेव हि हविःवाहनः। शुद्धया बुद्ध्या अग्निं यज्ञे अर्हयत, पूजयत; तम् हविःवाहनम् वृणीत। त्रिधा आर्यमन्, दिव्यः पितरः मनुष्याणाम्; त्रीणि तेजांसि सः दिवि धारयति। मरुतः, शुद्धवीर्याः, त्वां स्तुवन्ति; त्वं, इन्द्र, तेषां ऋषिः, स्थिरवीरः च असि। एवं, अग्नेः महिमा, स्तुतिः, यशः, दानं च, ऋषिभिः प्रार्थ्यते, यज्ञेषु पूज्यते, देवेषु प्रतिष्ठते, मनुष्येषु प्रियः, सर्वं श्रेयः अस्मभ्यं प्रयच्छति।