सौम्यया वाणीया कथामिमां शृणुत। ऋषयः यज्ञकाले अग्निं समाह्वयन्ति—“अग्ने, त्वं देवानां मध्यमस्थं देवं, इन्द्रं तेजस्विनं प्रियम्, सुवहं रथेन अत्र आवाहय, अस्माकं साहायकृत्ये।” ततो यजमानाः स्नेहस्निग्धां समिधं प्रसारयन्ति, स्तोत्रैः त्वां स्तुवन्ति, “शुक्लप्रभ, त्वं नः श्रेयसे मार्गदर्शकः भूत्वा, समृद्धये नय।” यज्ञस्य द्वाराणि देव्या विस्तीर्णानि, “शुभया प्रज्ञया अस्माकं सहाय्यं कुरुत, यज्ञः निर्विघ्नं प्रवर्त्तताम्, पूर्णत्वं यातु।” सदा नूतना, सुन्दरमुख्यः, सत्यजनन्यः, शक्तिमत्यः, प्रातः सायं च वयं ताः आह्वयामः। देवपुरोहिताः, वातस्य गमनं च मानवानां च प्रयत्नं अनुगम्य, अस्माकं हव्ये समागच्छन्तु। इला, सरस्वती, मही—एताः तिस्रो देव्या, हर्षदायिन्यः, अविचलिताः, यज्ञकुशे उपविशन्तु। त्वष्टा कृपया आगच्छतु, स्वबलसमृद्धः, यज्ञे यज्ञे हविरुत्पादयतु। वनस्पते, यत्र त्वं देवतानां गुह्यानि नामानि वेत्सि, तत्र वह्निं नय। “स्वाहा अग्नये, वरुणाय, स्वाहा इन्द्राय मरुद्भ्यः, स्वाहा देवेभ्यः हविः” इति उच्चार्य, यज्ञहविः समर्प्यते। अहं तं अग्निं चिन्तयामि, यो धनदः, यस्य गवः यान्ति, यस्याश्वाः शीघ्राः, यः सदा सज्जनानां पुष्टिदः, स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। स एव अग्निः, यं अहं धनदं वदामि, यस्य समीपे गवः समागच्छन्ति, यस्य समीपे शीघ्राश्वाः, उत्तमजाः, राजन्याः आगच्छन्ति, स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। अग्निः जनाय धनं ददाति, सः सर्वेषु मनुष्येषु विश्रुतः, स्वयम्भूः, सः सन्तोषेण फलं गच्छति, स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। त्वां अग्ने, तेजस्विनं, अमृतं देवं वयं सन्दीपयामः; तव प्रियतमं ज्वालाम् उद्दीपयित्वा, प्रकाशय; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। त्वाम् अग्ने, स्तोत्रेण हविः समर्पयामः, शोभमानज्वाल, अद्भुत, जनानां नाथ, हविस्प्रद, त्वां वयं आह्वयामः, स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। ये अग्नयः अग्निषु, सर्वाणि काम्यानि प्रवर्धयन्ति, ते प्रेरयन्ति, सञ्चालयन्ति, पुष्टिं वितरन्ति; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। तव ज्वालाः, अग्ने, महन्तः, बलिनः, विजयीभूताः; ये गोपदाभिः गोष्ठानि गवां पूर्णानि कुर्वन्ति; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। नूतनां च बहुलां च पुष्टिं नः वह, अग्ने, स्तोत्रकारेभ्यः; वयं त्वया नीताः श्रद्धावन्तः गृहेषु सर्वत्र स्याम; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। उभे चमसे घृतशोभिते तुभ्यं स्थापिते; त्वं, बलिनां नाथ, स्तुतिभिः नः पूरय; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। एवं, अग्ने, अमृत, स्तोत्रैः यज्ञैश्च नः वीर्यं यच्छ, अश्वसम्पन्नं च धनं; स्तोत्रकारेभ्यः पुष्टिं वहतु। मित्राणि, अग्नये एकीकुर्वाम, अस्य महतो मनुष्यानाम्, बलस्य पुत्रस्य च, पुष्टिं च स्तुतिं च। यत्र, तस्य संजने, सन्तः, सभा, अग्निं सन्दीपयन्ति, तत्र प्राणिनः जायन्ते। यदा वयं पुष्ट्यै एकीकुर्मः, यदा मानवहविर्दाने एकीकुर्मः, तदा तेजसा, यशसा, सत्येन च प्रकाशयामि। सः स्वयम् दीपः भवति, रात्रौ अपि दूरस्थः उपविशति; शुद्धः, अमृतः, वृक्षेषु व्याप्य, तान् भक्षयति। यस्मात् परिघात्, यदा ते पन्थासु स्वेदं सिञ्चन्ति, सः बलवान्, स्वयम्भूः, महान्, मेघनादवत् गर्जति। यम् मर्त्यः, बहुमन्यते, सर्वपोषणाय विभागयति; पितॄणां मधुरं पानं, यं दूरतः अपि इच्छति। सः धनदः, न तु गोघ्नः; कपिलकेशः, शुद्धान्नः, आर्यः, युद्धे अयज्ञः। शुद्धः, यस्मात्, तीक्ष्णकुठारात् इव, प्रवाहः स्रवति; सः वीरः, मातुः जातः, यदा भागं विभजति। यस्य घृतं सिञ्च्यते, अग्ने, धारयन्त्याः तुष्ट्यै; एषु यशः कीर्तिं च स्थापय, चिन्तनं मर्त्येषु स्थापय। एवं, क्रुद्धाः अपि, निर्दोषाः, त्वत्तः गाः लब्ध्वा ददुः; तदा, अग्ने, अत्रिः पूरयामास, दस्यून् विजित्य, नरांश्च विजित्य। त्वां अग्ने, ऋतवन्तः सन्दीपयन्ति, प्राचीनाय साहाय्याय, महान्तं; पुरतः दीप्तिमन्तं, पूज्यं, विश्वधायिनं, गृहपतिं, वरणीयं। त्वां अग्ने, पुरातनं अतिथिं, गोत्राणि आसादयन्ति, ज्वलज्जटिलं, गृहपतिं; महातेजसं, नानारूपं, धनदं, सुसंवरणं, स्वयम्भृतं, जरान्तकं। त्वां अग्ने, मानवगोत्राणि इच्छन्ति, विधिज्ञं, विवेकिनं, द्रविणदं; गुहं, भाग्यवन्तं, सर्वदृशं, घनगर्जितं, हविष्कृतं, घृतप्रभं। त्वां अग्ने, स्थूणमिव दृढं, विश्वधारिणं, गीर्भिः, नमोभिः उपगच्छामः; त्वं दीप्तः, अंगिरः, देव, अस्मान् स्वीकुरु, मनुष्याणां यशसा, शुभदानैः च। त्वं अग्ने, नानारूपः, प्रतिगोत्रं बलं वहसि, प्राचीनः, बहुपूज्यः; नान्नैः त्वं तेजसा प्रकाशसे, तव दीप्तिः, क्रूर, न निग्रहीतुं शक्या। त्वां अग्ने, कनिष्ठं, सन्दीप्यमानं, देवा दूतं कृतवन्तः, हविवाहकं; विस्तीर्णाश्रयः, घृतजन्मा, आहूयमानः, क्रूर, देवानां चक्षुः, चिन्तनं प्रेरयन्ति। त्वां अग्ने, दिवः आहूतं, घृतेन, स्नेहपूर्णं, सुसन्दीप्तं, सन्दीपयन्ति; पुष्पैः भूषितः, वर्धमानः, भूम्याः सर्वेभ्यः शक्तिभ्यः अतीत्य स्थितः। त्वां अग्ने, हविषा, मर्त्याः देवमिव उपासते; त्वां जातवेदः मन्ये, यथा त्वं हविं सम्यक् वहसि। अग्निः दानवानां ऋत्वा, यज्ञकुशशय्यायाः गृहे; यस्य सह यज्ञाः, यस्य सह स्पर्धाः, यशांसि च। स च बालकः इव, नूतनः इव, समिद्धाद् जायते; पुरुषाणां धारकः, अग्निः गोत्राणां, विधिप्रियः। त्वं च अग्ने, दुर्ग्राह्यः, मातृषु पुत्र इव; बहून् वनान् दग्धवान्, पशूनां चरति इव। एवं ऋषयः, यजमानाः च, अग्निं स्तुत्वा, हविः समर्प्य, सर्वां समृद्धिं, पुष्टिं, वीर्यं, यशः, स्वर्गं च प्रार्थयन्ति।