यदा सः पीड्यमानः अपि, स्वे हर्षे न चचाल, सः माम् उक्तवान्—यो देवऋतूनाम् अन्वेक्षकः अस्ति—इन्द्रः, सर्वज्ञः, त्वां निरीक्ष्य, स्वेन निर्देशेन, अग्ने, अहम् आगतः इति। सः अग्निः महता तेजसा स्फुरन्, स्वे महत्त्वे सर्वाणि प्रकटयन्, देवीः प्रतिद्विषः शक्त्यः तुदन्, शत्रून् विक्षिपन् शृङ्गे धारयति। अग्नेः स्वयम् उग्रायुधाः दिवि सन्तु, असुरवधाय सन्नद्धाः। तस्य तेजस्विनः, मदे अपि, ज्वलन्त्यः शक्तयः विघ्नं भिन्दन्, अधार्मिकाः तेषां प्रहारं न सहन्ते। एष स्तुतिः, बलसम्भूत, त्वत्तः प्रेरितेन कविना तव कृता, रथवत्, हे प्राज्ञ, कौशलात् निर्मिता। यदि त्वं, अग्ने, देव, एताम् अङ्गीकुर्वीथाः, तेन वयं तेजस्वि यशः प्राप्नुयाम। स बलग्रीवः, नित्यवर्धमानः वृषभः, रिपून् हन्ता, प्राज्ञः, ज्ञानसहितः अग्रे गच्छति। एवं अमृताः एतम् अग्निम् उक्तवन्तः—सोऽयं मनवे, यः श्रद्धया समिधं अधत्ते, रक्षां ददाति। त्वं, अग्ने, जातः सन् वरुणो भवसि; दीप्तः सन् मित्रः भवसि; त्वयि, वीर्यपुत्र, सर्वे देवाः तिष्ठन्ति; त्वं यजमानस्येन्द्रः असि, हे मर्त्य। यदा त्वं कनिष्ठानां नाम धत्ते, आर्यमा भवसि, स्वतन्त्र, गुह्यम् वहसि। तदा सुसंहतयोः दम्पत्योः एकचित्तम् करोति; तदा गौभिः सुस्निग्धं मित्रम् अभिषिञ्चन्ति। तव यशः कृते मरुतः अलङ्क्रियन्ते, हे रुद्र, तव जन्म अद्भुतं सुन्दरं च। विष्णोः पदं तव प्रतिरूपं स्थापितम्—तेन त्वं गावां गुह्यं नाम रक्षसि। तव तेजसा, देव, ज्योतिष्मन्तः देवाः, बहुधा वहन्तः, अमृतत्वम् अश्नुवन्ते। मनुष्याः अग्निम् होतारम् स्थापयन्ति; कवयः अनुग्रहम् इच्छन्तः तम् स्तुवन्ति। न कश्चन पूर्वः होताऽस्ति, अग्ने, त्वत्तः श्रेष्ठः; न च अन्यः, स्वतन्त्र, त्वत्तः प्राज्ञः। यस्य त्वं अतिथिः भवसि, सः यज्ञेन मर्त्यान् जयति, हे देव। तव साहाय्येन वयं, अग्ने, द्रविणानि विजेष्याम, हविषा प्रबोधिताः। वयं, युद्धेषु, सभासु, दिवा, वीर्यपुत्र, धनैः मर्त्यान् जयेम। यो नः पापं वा द्वेषं वा करोति, यो दुष्टचित्तः अस्ति, सः तद् एव पापं प्राप्नुयात्। त्वं, प्राज्ञ अग्ने, एतां शापं नाशय—यो द्वेषेण नः हन्तुम् इच्छति। त्वं, देव, प्रातः, दूतः इति प्राचीना हविषा त्वां अर्चन्। यदा त्वं, अग्ने, संपदां संज्ञां गच्छसि, त्वं, देव, मर्त्यैः धनैः स्तूयसे। नः पितरं द्विषतः प्रत्यन्यं दूरय, वीर्यपुत्र! सुतः इव नः रक्ष। हे प्राज्ञ अग्ने, कदा त्वं नः पश्यसि? हे सत्यम् वेदिन्, कदा त्वं नः साह्यं करिष्यसि? यजमानः, स्तुत्वा, बहूनि नामानि ददाति; यदि त्वं तेन तुष्टः स्याः, धनद, तदा अग्निः, देवबलवन्, अस्मभ्यं प्रियं कुर्यात्। त्वं, कनिष्ठ, गायन्तम् सर्वदुःखात् पारय, अग्ने; चौराः अदृश्याः, शत्रवः मर्त्याः, अनिलक्षणाः पापाः भवन्ति। एता उपनिषदा, सर्वदर्शिन्, तव उक्ताः, वासव। इदं हि अहम् अत्र अवदं। एष अग्निः नः न निन्दया हिंसति, न च बाधते; नित्यवर्धमानः, दूरे स्थितम् अपि अपसारयति। त्वं, अग्ने, धनानां मध्ये धनपतिरेव, यज्ञेषु प्रथमं स्तूयसे, राजन्। त्वया, बलाय प्रयत्नवन्तः, वयं विजयं प्राप्नुयाम; मर्त्यानां स्पर्धाः अतिप्रमदाम। अग्निः, अमृतः, वह्निः, पितेव, सर्वव्यापी, सुस्पष्टदर्शिन्, अस्मासु प्रीणातु। शुभगृहपावकः, शुभैः वरदः, अस्मभ्यं कीर्तिं प्रत्यक्षं मापयतु। त्वं अग्निं, जनानां ऋषिं, नरपतिं, शुद्धम्, दीप्तम्, घृतान्नं अभिषिक्तम् स्थापयसि। सः सर्वज्ञः पुरोहितः त्वया नियुक्तः; सः देवेषु संपदः प्राप्नोति। अग्ने, इला सहितः, आदित्यरश्मिभिः यत्नशीलः, प्रीत्या गृह्णीष्व। समिद्धिं गृह्णीष्व, जन्मविद्; देवांश्च आहूत्यै आनय। गृहपति, अतिथिः, गृहे प्रियः, अस्माकं यज्ञे आगच्छ, सर्वज्ञ। अग्ने, सर्वान् द्विषः जेषि, अन्नं नः ददातु, शत्रून् अपसारय। नाशय दस्यून्, तेजसा, स्वरूपाय वीर्यं कुरु। यतः त्वं, वीर्यपुत्र, देवान् रक्षसि, तस्मात्, अग्ने, श्रेष्ठपुमान्, अस्मान् स्पर्धायाम् पालय। त्वां, अग्ने, स्तोत्रैः पूजयाम; त्वां, विशुद्धतेजसम्, हविषा पूजयाम। अस्मभ्यं सर्वकामधुक् सम्पद् ददातु; सर्वाणि धनानि अस्मभ्यं प्रयच्छ। गृह्णीष्व यज्ञं, अग्ने, वीर्यपुत्र, त्रिसदस्थ, गृह्णीष्व हविः। वयं देवेषु शुभकृतः स्याम; त्रिगुप्तेन त्वया पालय। जन्मविद्, अस्मान् सर्वदुःखात् पारय, नौरिव नदीम्, सर्वान् आपदः अतीरय। अग्ने, अत्रिणा स्तुतः, नम्रः, अस्माकं शरीरस्य रक्षकः भव। यो मर्त्यः, भक्तिमान् इति मन्यते, त्वां, अमृतम्, हृदया स्तुत्या च आह्वयति—जन्मविद्, अस्मभ्यं यशः ददातु; सन्ततिना, अग्ने, अमृतत्वं गच्छेम। यस्य, जन्मविद्, त्वम् अग्ने, सुखं निवासं करोति, सः शुभकृत् अपत्यं वीरं पशुमन्तम्, बहुधनं, सुखसम्पन्नं प्राप्नोति। घृतं, दृढं शुद्धं च, सुप्रज्वलिते वह्नौ सिंचतु—अग्नये, जन्मविदे। नराशंसा, प्रीणस्व, यजमानैः इमं यज्ञम्, मधुमते हस्ते ऋषे। आहूतः, अग्ने, इन्द्रं आनय, श्रियन्तम्, प्रियम्, सुयुजं नः सहाय्याय। विस्तारय, ऊर्णा, स्तोतारः त्वां स्तोत्रैः स्तुवन्ति। भास्विन्, अस्मान् श्रियं प्रति नेतारं भव। देवी द्वाराः, विस्तीर्णानि कुरुत, शुभनयना अस्माकं सहाय्याय। यज्ञः प्रवर्तताम्, पूर्णः भवतु। शुभमुख्यः, नित्ययुवतयः, बलिन्यः, सत्यस्य मातरः—प्रातः सायं च वः आह्वयाम। दिव्याः ऋत्विजः, वातवेगेन प्रेरिताः, मनुष्यकर्मणा च, अस्माकं यज्ञे आगच्छन्तु। इला, सरस्वती, मही च, तिस्रः प्रीयमाणाः देवीः, वेदिम् अविचलिताः उपविशन्तु। त्वष्टः, प्रीयमाणः, महाबलः, स्वबलसंपन्नः, अत्र आगच्छ; सर्वेषु यज्ञेषु हविः वह। यत्र, वनस्पते, त्वं देवतानां गुह्यानि नामानि वेत्सि, तत्र हविः नय। स्वाहा अग्नये, वरुणाय स्वाहा, इन्द्राय मरुद्भ्यः स्वाहा, स्वाहा देवेषु हविः। अहम् अग्निं चिन्तयामि—धनदं, यत्र गावः गच्छन्ति, यत्र अश्वाः शीघ्राः, यत्र नित्यप्रसन्नाः वाजिनः गच्छन्ति। सः स्तोतृभ्यः पोषणं ददातु। एवं, अग्निः, देवऋतून् पश्यन्, सर्वेभ्यः तेजसा, देवेषु यशसा, मर्त्येषु श्रियं, यजमानस्य रक्षां च, हविषां वहन, स्तुतिप्रियः, नः सर्वदा पालयतु।