अत्र कथा प्रवर्तते अग्नेः महिमानं देवतानां च प्रभावं वर्णयन्ती। अग्निः स्वेन मनोहरदर्शनेन दिवा निशि चात्र विराजते, स सुवर्णाभरणवत् शोभायै तिष्ठति। तस्य रूपं घृतवत् शुद्धं, हिरण्यसमं निर्मलम्, आत्मतेजसा दीप्तिमान् सदा स्वयमेव स्थितः। स अग्निः मानवैः कृतं द्वेषं नाशयति, भक्तस्य प्रतिपन्नः सदा सत्यव्रतः अस्ति। अस्माकं सख्यम् अग्निना सह देवैश्च सौम्यं भूयात्, भ्रातृभाववत्, तद् बन्धनं अस्मिन्गृहे दृढं स्यात्। अग्नेः मुखं पुण्यं महत्, स आदित्यवत् समीपे दीप्तमान्, रात्रौ अपि तेजसा प्रकाशते, अविश्रान्तः, चक्षुषः भोजनवत् दृश्यते। स्तोत्रकारस्य चिन्ताः, हे अग्ने, त्वं विक्षिप, कम्पमानया ज्वलया, सर्वैर्देवैः स्तुतः, महाबलसुत, महत्त्वं बुद्धिं च अस्मभ्यं ददातु। त्वत्तः, अग्ने, गीतानि, चिन्तनानि, स्तोत्राणि, दानानि च उत्पद्यन्ते; त्वत्तः एव साधूनां धनसमृद्धिः आगच्छति, त्वं भक्ताय ददाति। त्वत्तः एव वीरः, पुरस्कारधृत्, सत्यबलसम्पन्नः, उदारः, देवप्रियः, शीघ्रगामी अग्निः समीपं आगच्छति। त्वं, अग्ने, प्रथमः यं यजमानाः आह्वयन्ति, अमृतः देवः मधुरवदनः, ते त्वां द्वेषरहिताः, धिया, स्थिरं गृहेश्वरं आह्वयन्ति। द्वेषं दुरितं च, हे अग्ने, अस्मद् दूरं कुरु, सर्वं पापचिन्तनं अपि नय दूरम्; बलेन जात, देव, सदा अस्मान् अनुगृहाण। यः त्वां श्रद्धया सञ्ज्वालयति, त्रिप्रशिष्टं हविः समर्पयति, तस्मै त्वं तस्मिन्नेव दिवसे अन्नं निर्मासि; विभूतिमान् जातवेदः, स्वभावेन प्राज्ञः, इच्छया तं प्रसादं ददाति। यो भक्त्या त्वां इन्धनैः पूजयति, महन्मुखं यजति, स त्वं ज्वलिते सदा प्रत्यूषसि समृद्धिं प्राप्नोति, धनं लभते, शत्रून् जयति। अग्निः महान् स्वराज्यस्य ईशः, परमबलसम्पन्नः, धनवान्; कनिष्ठः, आत्मधारकः, भक्ताय सर्वाय च दातृभूतः। यदि वयं त्वत्तः किञ्चित् अपराधं कृतवन्तः, मनसा वा कर्मणा वा, हे अग्ने, अदितेः पुरतः अस्मान् पावय; सर्वत्र पापानि नय। अग्ने, तव प्रसादेन महापापमपि निवारयितुं शक्यते, देवेषु च मर्त्येषु च; तव मित्राः सदा तादृशात् अमङ्गलात् विमुक्ताः स्युः; सन्ततिं च नः सुहस्तिं कुरु। यथा युष्माभिः पाशबद्धां गावं विमुक्तां, एवं अस्मान् क्लेशात् विमोचय; अग्ने, पापं दुरितं नय दूरम्, आयुः च नः वर्धय। अग्निः, प्रत्यूषः समुपेत्य, देवसभां घोषयति, स दानदः सौम्यः; अश्विनौ, शुभकर्मणः गृहे आगच्छतां; सूर्यः, देवः, तेजसा अग्रे गच्छति। सविता देवः तेजो दिवं समुत्थापयति, अश्रुवत् दीप्तिमान्, अश्ववत् शक्तिमान्; वरुणमित्रौ तस्य नियमं पालयतः, सूर्यं दिवम् आरोपयतः। ये लाभार्थिनः अन्धकारे भ्रमन्ति, तेषां सप्त शीघ्राश्वाः सूर्यं वहन्ति, स जगतः चक्षुः, नित्यं स्थितः। त्वं, देव, उत्तमपथेषु चरन्, तन्तुं तनोषि, अन्धकारावरणं वितनोषि; सूर्यरश्मयः गतिमन्तः, उदकानि त्वक् इव भित्त्वा, तमः विदारयन्ति। अनियन्त्रितः, अबद्धः, कथं स शयितः, कथं उत्थायति? केन स्वबलात् गच्छति, कः पश्यति? दिवः स्तम्भः स्थितः, व्योम्नः आधारम् धारयति। अग्निः जातवेदाः, प्रत्यूषः अभिमुख्य, देवः महाविभूतिमान्, घोषयति; नासत्यौ, विशदरत्नरथेन, इमं यज्ञं प्रतिपद्य, समीपं आगच्छताम्। सविता देवः ध्वजं उन्नमयति, सर्वेषां लोकानां ज्योतिः करोतिः; दिवः पृथिव्या अन्तरिक्षं च विस्तीर्णम्, सूर्यः विवेकवान् रश्मीन् वितनोति। अरुणाः उषसः, प्रकाशसमेता, विशालाः, दीप्तिमत्यः, रश्मीन् वितन्वन्ति; सर्वान् शुभाय जागरयन्त्याः, दिव्या उषा सुवहनेन रथेन अग्रे गच्छति। त्वत् शीघ्रतराः अश्वाः, त्वत् रथाः प्रत्यूषसि आगच्छन्तु; अत्र तव मधुमदः सोमाः, वीर्यवन्तौ, अस्मिन्यज्ञे मुदं कुरुतम्। अनियन्त्रितः, अबद्धः, कथं स शयितः, कथं उत्थायति? केन स्वबलात् गच्छति, कः पश्यति? दिवः स्तम्भः स्थितः, व्योम्नः आधारम् धारयति। अग्निः होतारः, यज्ञस्य नायकः, बलदः, नेतृरूपेण प्रकटितः, देवेषु पूजनीयः। स त्रिस्थिते यज्ञे रथचक्रवत् परिभ्रमन्, हविः देवेषु वहति। प्राज्ञः अग्निः, धनाध्यक्षः, हविः सम्प्राप्तवान्, भक्ताय धनानि दत्तवान्। एषः, यः श्रञ्जयस्य पुरः प्रज्वलितः, दिव्यवाते, शत्रून् निगृह्य, तेजसा प्रकाशते। यो मर्त्यः बलकामः, स एतेन अग्निना नियोज्यते, तीक्ष्णमुखेन, उदारः। स शीघ्रः, अश्ववत्, दिव्यशिशुवत्, प्रतिदिनं पूज्यते। यदा सहदेवस्य पुत्रः द्वाभ्यां हरिभ्यां जागर्ति, सः अस्मान् हविर्दानाय आह्वयति। ते च पूज्यौ हरिभ्यां, सहदेवपुत्रात् युक्त्वा, सहसा आगच्छतः। एषः सहदेवस्य पुत्रः, हे दिव्याश्विनौ, सोमकः, स दीर्घायुष्मान् भवतु। युवां, हे दिव्याश्विनौ, सहदेवपुत्रं दीर्घायुषं कुरुतम्। सत्यवान् मघवान्, उत्सुकः, शीघ्राश्वैः अस्मान् प्रति आगच्छतु; तस्मै, हे इन्द्र, एषः सोमपानं हर्षेण, कौशलात्, स्तुत्या, तव प्रसादं याचते। वीराः, पन्थानः अन्ते, अद्य, अस्मिन्यज्ञे, हर्षाय अवतरन्तु; प्राज्ञः उशना इव स्तोत्रं घोषयति, असुराय, विज्ञाय, शासनाय। स ऋषिवत्, गुह्यं वेद, कर्माणि साधयति; महाबलः, तृषितः, स्तोत्राणि गायति; स सप्त गायकान् सृष्टवान्, रात्रौ अपि, स्तुवन्तः कौशलानि कृतवन्तः। सूर्यवत् दीप्तिमान्, स्तोत्रैः शोभनदर्शनः, स जन्मनि महतेजसा प्रकाशमानः; तमः अपाकृत्य, स्फुटं पश्यन्, पुरुषान् कर्मण्युत्तमान् चकार। एवं, ऋषयः अग्निं देवताः च स्तुवन्ति, तेषां तेजसा, दानैः, मित्रभावेन, यज्ञैः च, लोकस्य कल्याणं, समृद्धिं, पवित्रतां च साधयन्ति।