इला-स्थानस्य, पृथिव्याः नाभौ, सर्वजन्मविदं त्वां, अग्ने, हविर्धाने, पूर्णाहुतेः कृते, समर्पयामः। तत्र मनुष्याः मुनिं, सर्वज्ञं, अमृतं, सुवपुं च मन्थन्ति; ते अग्निं, यज्ञस्य लक्ष्मणं, प्रथमं, सुमनसं, अग्रे सृजन्ति। यदा बाहुभिः तम् मन्थन्ति, स तदा वनान्तरे शीघ्रं रक्तं अश्वमिव प्रकाशते; अश्विनोः तेजस्विन्यौ गतिरिव, स दर्भं परितः प्रज्वलयन् शिलात् उद्भवति। जातः अग्निः तेजस्वी, विवेकी, बलवान्, प्रेरितः, ऋषिभिः स्तुतः, उदारः च वर्तते; तम् देवाः कर्मसु स्तुत्यं, सर्वज्ञं, वह्निं च स्थापयन्ति। स्वे स्थाने, होतर्, उपविश; यज्ञं शुभे गर्भे स्थापय; भगवन्, देवान् हविषा यज, अग्ने, महायजमानाय बलं दिहि। धूमं वर्धयत, मित्राणि, मा मन्दध्वम्, फलाय यतध्वम्; एष अग्निः शत्रुघ्नः, बली, येन देवाः दस्यून् अजयन्। एष तव आसनं, ऋतुवन्, यतः त्वं जातः प्रकाशः; तद् विदित्वा, अग्ने, अत्र उपविश, अस्माकं स्तोत्राणि वर्धय। स देहस्य रक्षिता, दिव्यः गर्भः इति कथ्यते; स जातः, मनुष्याणां कामः भवति; यदा मातरिश्वा तम् मातरि ममाप, वातस्य स्रवः प्रवृत्तम्। सम्यग् मन्थितः, निष्क्रान्तः, सम्यग् न्यस्तः, मुनिः; अग्ने, यथावत् कर्माणि कुरु, यजमानस्य देवान् यज। मर्त्याः अमृतं, अक्षयम्, शीघ्रं, गुहाजम्भं जनयन्ति; दश भगिन्यः, सहिता, जातं मनुं, वीर्यवन्तं उपयान्ति। सप्तविधः होतारः प्राचीनात् प्रकाशितः, यदा स मातुः अङ्के, स्तन्ये जज्वाल; न स पिङ्गाक्षः, उदारः, अहर्निशं, यदा स महतः उदरात् जातः। शत्रुनुदः, मरुतामिव अग्रे, ऋतस्य प्रथमजः, सर्वे एतद् जानन्ति। तेजस्विनं स्तोत्रम्, कुशिकाः प्रावर्तयन्; प्रत्यक्षं स्वगृहे अग्निं प्रज्वलयन्ति। यथाऽद्य अस्मिन्यज्ञे त्वां वयं, विप्रं होतारं, श्रद्धया वृणीमहे; दृढेन, दृढेन, श्रेष्ठेन हविषा, विद्वान्, प्राज्ञः, सोमं प्रति आगच्छ। तव मित्राणि, सोमप्रिय, त्वां कामयन्ते; ते सोमं पिण्डयन्ति, हविः प्रस्थापयन्ति। ते पुरुषद्वेषः सहन्ते; इन्द्र, त्वत्तः विना कश्चन न सुतरां प्राज्ञः अस्ति। न हि तव दूरतमं किंचित्; आगच्छ, अश्व्यज, अश्वैः सह। बलाय वृष्णे एते हविः समर्पितम्, प्रस्तराः युक्ताः, अग्निः प्रज्वलितः। इन्द्रः, सुकेशी, उदारः, बली, महावृन्दपतिः, कर्मसु शक्तिमान्—यदा त्वं, घोर, मर्त्येषु निगृहीतः, तदा, वृषन्, तव वीर्याणि कुत्र? त्वयैव, नूनं, अचलानि चालयन्ति; त्वं विचरन् वृत्राणि हन्ति। द्यावापृथिवी, पर्वतान् च, तव नियमेन, यथा मानदण्डेन, स्थिरं तिष्ठन्ति। बहुश्रुत, केवलं यशसा त्वं पुरं विदारयः, वृत्रहन्; एते उभे विशालौ लोकौ, इन्द्र, त्वया, उदार, स्वमिव उपगृहीते। त्वदश्वाः, इन्द्र, अधः स्रवन्तु; वज्रः प्रवर्तय, शत्रून् विदारय। सर्वतः आगतान् शत्रून् नुद, सत्यं विजयी कुरु, अनृतं विनाशय। यस्मै त्वं, नर, जीवितं ददासि, तस्य अपि अप्रयुक्तं भागं गृह्यते। तव अनुग्रहः, इन्द्र, घृतवती, सौभाग्यशाली; बहुश्रुत, तव दानं सहस्रगुणम्। बहुश्रुत, बलिनं, पीडकम्, इन्द्र, तेजसा विदारय, शत्रुम् मोहय। वृत्रं वर्धमानं, इन्द्र, त्वं पादहीनं बलात् हन्यः। तव स्तोत्रैः, इन्द्र, पृथिवीं, विशालां, अनन्तां, निवेशनं च स्थापयः। वृषा द्यां, अन्तरिक्षं च उदधारयत्; आपः तव आज्ञया अत्र प्रवहन्। वलः, गावां निकेतः, इन्द्र, दुरतिक्रम्यः आसीत्; वधात् स भीतः, निवव्रे। त्वं मार्गान् समं कृतवान्, गावः विमोचयः; गायका, बहुश्रुत, त्वां स्तुवन्ति। एकः, इन्द्र, त्वं उर्वीं च द्यां च अपूरयः; विस्तारयः। अन्तरिक्षात् अस्मभ्यं, वीर, धनं, युक्तरथान्, पुरस्कारांश्च वह। सूर्यः नियतदिशं न अतिचरति; प्रतिदिनं, श्येनाश्वाः युज्यन्ते। यदा ते मार्गे संयुज्यन्ते, तदा अश्वैः स तद् विमोचनं करोति। उषसः द्रष्टुम् इच्छन्तः, रात्र्याः आगमने, दीप्तस्य, ते महद् अद्भुतं मुखं पश्यन्ति। सर्वे, तस्य महत्त्वेन, आगते, इन्द्रस्य बहूनि सुकृतानि जानन्ति। महद् ज्योतिः हृदये स्थापितम्; धेनुः, पक्त्वा, प्रस्थितवती। सर्वं मधु, कृष्णायां संगृहीतम्, यदा इन्द्रः ओजः अन्नाय न्यधात्। इन्द्र, दुर्गाणि स्थिराणि कुरु; यज्ञाय, स्तुतये, मित्रे च योजय। दुष्टचित्तान्, पापमानवान्, शस्त्रपाणीन् शत्रून्, हन्तुं, शत्रुघ्न, त्वं कुरु। ध्वनिः शत्रुभ्यः इव शब्दायते; अतृप्तं, अत्यन्तं दहमानं नुद। शत्रुं अधस्तात् विदारय, बलात् भञ्ज, रक्षः, मघवन्, नाशय च। रक्षः मूलतः उद्क्षिप, इन्द्र; नवमध्यम् छिन्धि, शृणु। त्वं, ब्रह्मद्विषम्, शयानं, सर्पन्तं, आयुधाग्निना दग्ध्वा, नय। शिवाय, शीघ्राश्वैः, नय; यथा त्वया अनेके प्राचीना वराः स्थापिता। वयं महद्दनं प्राप्नुयाम; इन्द्रः अस्मभ्यं सौभग्यं, प्रजा च ददातु। अस्मभ्यं, इन्द्र, तेजस्विनं भाग्यं वह; वयं तव उदारानुग्रहे यतामहे। विशालक्षेत्रमिव अस्माकं कामः विस्तृतः; तं, धनद, धनाढ्येषु पूरय। एष कामः गावैः अश्वैः, दीप्तैः दानैः पूर्यतां, विस्तार्यतां च। प्राज्ञाः कुशिकाः, चिन्तया, त्वां, इन्द्र, हविर्भिः यजन्। अस्मभ्यं गोपतये, गोभ्यो गोष्ठानि विदारय; गावः अस्मभ्यं आगच्छन्तु, पुरस्काराः प्राप्यन्ताम्। त्वं वृषा, सत्यवीर्यः, दिवि स्थितः; मघवन्, अस्मभ्यं गवां विज्ञानं ददातु। अस्मिन्संयुगे, मघवन् इन्द्रं वयं आवहाम, पुरुषेषु श्रेष्ठं, पुरस्कारविजयं। शृण्वन्, युद्धेषु सहायकः, शत्रुघ्नः, धनंजयः। अग्निः कन्यायाः अपत्यं नियुञ्जाति, वेदमानः, स सत्यम् ज्योतिः पूजयति। यत्र पिता कन्यायाः स्रवः शुद्धयति, तत्र स दृढमनसा स्थापयति। न स भार्यायै भागं व्यभजत्; स गर्भं, दातुः निधिं, अकरोत्। यदा मातरः अग्निं जनयन्, एकः सुकृतः, अपरः प्रेरयिता। अग्निः जातः, चमसना दीप्तिमान्, महतोः पुत्रः, रक्तायै दृश्यते। महत् गर्भं, बलिनः जातं, अश्वमेधैः विस्तृतम्। विजयिनः स्पर्धां उपाजग्मुः, महद् ज्योतिः उदनयन्, तमः अपानयन्। उषसः तम् विदित्वा, प्रति जग्मुः; इन्द्रः एक एव गवां स्वामी अभवत्। दृढः सन्, प्राज्ञः, अग्रे प्रावर्तत; सप्त ऋषयः मनसा अन्वयन्। ते सर्वान् सत्यस्य पन्थान् अविन्दन्, विदित्वा, श्रद्धया प्रविशन्। एवं ऋचः क्रमशः एकस्मिन्नेव प्रवाहेण अग्न्याः जन्म, यज्ञस्य महत्त्वम्, इन्द्रस्य वीर्यं, देवतानां कृपा, मनुष्याणां श्रद्धा च एकत्र सुसम्बद्धं दृश्यते।