अग्निः, अमृतस्वरूपः, विशालपादः, घृतशुद्धिः, हविर्भिः समाहूतः, यज्ञे होमवाहकः सञ्जायते। ये सम्यगुपकरणैः, श्रद्धया सह, अग्निं पूजार्थं संस्थापयन्ति। स अमृतदेवः, पुरोहितः, कौशलपूर्वकं पुरतः गच्छन्, कर्माणि प्रेरयति। स बलवान्, बलिष्ठेषु पूजितः, यज्ञेषु प्रावर्तितः, ऋषिः, यज्ञस्य संपादकः अस्ति। स चिन्तया उत्तमं सृष्टवान्, भूतानां गर्भं स्थापयामास, कौशलस्य च प्रजायाः च पिता अभवत्। अहं त्वां, उत्तमं अग्ने, कौशलतः, प्रार्थनया बलवता च, स्थापितवान्; त्वं तेजस्वी, पथः प्रवर्तकः। धीराः अग्निं, पथिकं सहायं च, अमृतत्वेन, बलवता च हविर्भिः, प्रज्वलयन्ति। अहं अग्निं, वीर्यस्य पुत्रं, यज्ञे दीप्तिमन्तं, वेदीस्थं, मुनिविद्यायुक्तं, स्तौमि। स स्तुत्यः पूज्यश्च, तमः अपहर्ता, दृश्यः; अग्निः महाबलः, सह सर्वैः प्रज्वलितः। महाबलः अग्निः प्रज्वलितः, यथा देववाहनः अश्वः; हविर्दातृभिः सः स्तूयते। वयं, बलिनः, त्वां अग्ने, महाबलिनं, बलवत्भिः सह प्रज्वलयामः; त्वं महता तेजसा प्रकाशस्व। अग्ने, अस्माकं हविः, पिष्टं बर्हिः, गृहाण, जातवेदः; प्रभाते सवने, प्रज्ञया, प्रार्थनया च। अग्ने, पिष्टं बर्हिः, पक्तं समाहितं, तव कृते; हे कनिष्ठ, प्रीत्या गृहाण। अग्ने, तव अर्पितं पिष्टं बर्हिः, यत् दिवा निहितं, वीर्यपुत्र, विधौ स्थाप्यते, तत्र आगच्छ। मध्यान्हसवने, सर्वजननविद्, मुनिवर, अत्र पिष्टं बर्हिः गृहाण; अग्ने, बुद्धिमन्तः सभासु तव भागं न हीयन्ते। अग्ने, तृतीयसवने, त्वमेव पिष्टं बर्हिः आहूयसे, वीर्यपुत्राय दत्तम्; ततः प्रज्ञया, समृद्धं यज्ञं, अमृतदेवेषु, निरन्तरं जाग्रति स्थापय। अग्ने, नित्यवर्धमान, सर्वजननविद्, दिवा निहितं पिष्टं बर्हिः गृहाण। इह मन्थानः, इह जननकर्म सम्पादितम्; एषा गृहपत्नीं आनीय, यथा पूर्वे, अग्निं मन्थामः। द्वयोः अरण्योः मध्ये, सर्वजननविद्, यथा गर्भः स्त्रियाम्, एवं अग्निः, जाग्रद्भिः, हविर्ददद्भिः, प्रतिदिनं स्तूयते। बुद्ध्या, ऋजुम् अग्निं सृजत; शीघ्रं, वीर्यवान् जातः; रक्तस्तम्भः, दीप्ततेजाः, इलायाः पुत्रः, पन्थासु उत्पद्यते। इलायाः स्थले, पृथिव्याः नाभौ, सर्वजननविद्, त्वां अग्ने, हविर्देयं, पिष्टं बर्हिः, स्थापयामः। नरः मुनिं, सर्वज्ञं, अमृतं, सुवपुषं मन्थन्ति; यूयं अग्निं, यज्ञस्य चिह्नं, प्रथमं, सौम्यं, अग्रे जनयथ। यदा बाहुभिः मन्थन्ति, सः शीघ्रः रक्तः अश्व इव कानने दीप्तते; अश्विनोः दीप्तमार्गवत्, तृणानि परितः दहन्, शिलात् प्रज्वलति। जातः अग्निः, विवेकवान्, बलवान्, प्रेरितः, मुनिभिः स्तुतः, दानशीलः, दीप्तते; यं देवाः यज्ञेषु स्तुत्यं, सर्वज्ञं, वह्निं, स्थापयन्ति। स्वस्थाने उपविश, हे होतः, विवेकशीलः; यज्ञं शुभे गर्भे स्थापय; देवः सन्, अग्ने, देवान् हविर्भिः पूजय, महायजमानाय बलं ददातु। धूमं दृढं कुरुत, हे मित्राः, न प्रमाद्यत, विजयं प्रयतध्वम्; एष अग्निः, शत्रुघ्नः, महाबलः, येन देवाः दस्यून् अजेषुः। एष तव स्थानम्, हे यजमान, यतः त्वं जातः, दीप्तः च; तद्विज्ञाय, अग्ने, अत्र उपविश, अस्माकं स्तुतिं वर्धय। सः शरीररक्षकः, दिव्यगर्भः इति कथ्यते; जातः, मानवेषां काम्यः भवति; यदा मातरिश्वा तम्, मातरि, ममाप, तदा वातस्य स्रवः पन्थासु प्रकटितम्। सम्यक् मन्थितः, निष्कृष्टः, सम्यक् स्थापितः, उपनिहितः, मुनिः; अग्ने, सम्यक् कर्म कुरु, यजमानाय देवान् पूजय। मर्त्याः अमृतम्, अनिशम्, शीघ्रं, गुह्यजिह्वं, जनयन्ति; दश भगिन्यः, सह, जातं नरं, वीर्यवन्तं, उपयान्ति। सप्तहोता प्राचीनकाले दीप्तः, यदा मातुः अंकस्यां, स्तन्ये, दग्धवान्; सः नेत्रे न मीलयति, दानशीलः, प्रतिदिनं, महतः उदरात् जातः। शत्रुषु सज्जितः, मरुतां प्रवृत्तिवत्, ऋतस्य प्रथमो जातः, सर्वे जानन्ति। दीप्तप्रार्थनां कुशिकाः प्रेषयन्ति; प्रत्येकः स्वगृहे अग्निं प्रज्वलयति। यथा अद्य, अस्मिन यज्ञे, त्वां, बुद्धिमन्तं होतारं, श्रद्धया वृणीमहे; दृढेन, उत्तमे च हविषा, ज्ञात्वा, विवेकेन, सोमं प्रति आगच्छ। तव मित्राः, सोमप्रिय, त्वां कामयन्ते; सोमं पिण्डयन्ति, हविः संप्रयुञ्जते। ते नरशापान् सहन्ते; हे इन्द्र, त्वां विना, कश्चन न खलु प्राज्ञः। नापि दूरतमानि प्रदेशाः तवाति दूराणि; आगच्छ, नीलश्वपते, स्वैः अश्वैः सह। बलिनः वृषभाय एते सोमपानानि सज्जीक्रियन्ते, अद्रयः युज्यन्ते, अग्निः प्रज्वलितः। इन्द्रः, सुकेशः, दानशीलः, महाबलः, महाजनानां नेता, कर्मणि शक्तिमान्—यदा त्वं, उग्र, मर्त्येषु संयतः, तदा, हे वृषन्, तव वीर्याणि कुत्र सन्ति? त्वया एकस्यैव, अचलानि अपि कम्प्यन्ते; त्वं विचरन्, वृत्राणि हन्ति। द्यावापृथिव्यौ, गिरयः च, तव ऋते, नियमेन स्थिराः इव तिष्ठन्ति। बहुप्रार्थित, केवलं यशसा एव त्वं पुरो विदार्य, वृत्रहा अभवः। एते उभे विशालौ लोकौ, हे इन्द्र, त्वया एव, दानिने, स्वधनमिव गृहीते। तव नीलाश्वाः, हे इन्द्र, अधः प्रसरन्तु; तव वज्रः, शत्रून् विदारयन्, प्रसरतु। सर्वतः आगतान् शत्रून् हन, सर्वं सत्यम् स्थापय, अनृतं विनश्यतु। यस्मै त्वं, हे मर्त्य, आयुः दत्तवान्, तस्यापि अदत्तं भागः गृहस्थभागो भवति। तव अनुग्रहः, इन्द्र, घृतसमृद्धः; बहुप्रार्थित, तव दानं सहस्रगुणं अस्ति। एवं ऋषयः, यजमानाः, श्रद्धया, अग्निं यज्ञस्य मध्ये स्थापयन्ति, हविर्दानं कुर्वन्ति, अग्निं स्तुवन्ति, तं पूजयन्ति, स च देवान् यज्ञे आनयति, सर्वं यज्ञं सम्यगनुष्ठानं च संप्रवर्तयति। इन्द्रश्च, सोमपानार्थं, स्तूयते, स च देवेषु वीर्यं प्रकाशयति, जगत् रक्षति, दुष्टान् नाशयति, सत्यम् स्थापयति, दानं वितरति। एषा दिव्या कथा, अग्न्यिन्द्रयोः महिमानं, यज्ञस्य च पावन्यं, श्रद्धायाः च प्रभावं दर्शयति।