धर्मिष्ठः, यज्ञीयः, प्राज्ञः च सः, यं मातरिश्वा स्वर्गे निवेशनरूपेण स्थापयामास, सः सुवर्णकेशः तेजस्वी अग्निः, शुभाय मार्गाय नूतनाय च श्रेयसे वयं समन्विष्याम। सः शुद्धः सरित्समः शीघ्रगामिन् तेजस्वी च, दिवि ज्योतिः, जागरूकः, अग्निः स्वर्गस्य शीर्षभूतः, अविघ्नः, सः महाबलः विजयी च, सदा सश्रद्धया वयं अन्वेष्टुम् इच्छामः। सः रमणीयः होतृ, विशुद्धः, अनन्यः, महात्मा, स्तुत्यः, सर्वेषां जनानां मध्ये प्राज्ञः; मनुना स्थापितः शोभायाम् इव रथः, तं स्थिराय वासाय वयं अन्विष्यामः। वैश्वानराय, यस्य विशालं पादं, स्तोतारः गृहेषु निधीन् यानाय वितरन्ति; अमृतः अग्निः देवांश् तर्पयति, तेन ऋताः नित्यं ध्रियन्ते, न कदापि व्यभिचरन्ति। सः दूतः, दिवि पृथिव्यां च विचरन्, अद्भुतः, पुरोहितः, जनानां नेतृः, विशालं धाम तेजसा परिवृत्य, देवैः भूषितः, प्राज्ञेन मनसा प्रेरितः अग्निः, धनं वहति। मनीषिणः अग्निम् मनसा पूजयन्ति, स यज्ञस्य चिह्नम्, सभायाः साधकः; तस्मिन् स्तोत्राणि, तस्मिन् हविरपि, तस्मिन एव उपासकः प्रार्थनां नयति। अग्निः, यज्ञपितरः, प्रज्ञापतिः, मनीषी, यजमानानां प्रमाणं कौशलं च, महत्या शोभया दिवं पृथिवीं प्रविश्य, बहुभिः प्रियः, कविः स्वगृहेषु रमते। तेजस्वी अग्निः, दिव्येन रथेन, सुवर्णव्रतः वैश्वानरः, आप्सु स्थितः, ज्योतिषा वेदवान्; देवाः अत्र शीघ्रं बलिनं, संवृतं, प्रभामानं, शोभायुक्तं स्थापितवन्तः। अग्निः, देवैः मनुष्यैश्च सह, यज्ञं प्रज्वालयति, बहुधा चिन्तया भूषितः; सः रथवान् इव विचरति, शुभेन नयनेन प्रेरितः, नित्यनूतनः, गार्हपत्यः, अभिशापान् अपहन्ता च। अग्ने, स्वशक्त्या स्वायुः संवर्धय; अस्मान् तेजसा पोषय, सह अस्माभिः प्रकाशस्व। अस्माकं शक्तयः प्रेरय, महान्तः जागरय; त्वं हि प्राज्ञः, सुमेधाः, देवेषु ऋषिः। नरः सदा जनानां पतिं, नित्यनूतनं अतिथिं, चिन्तनानां नेतारं, यजमानानां शीघ्रं वन्दन्ति; सः जन्मविदां वेत्ता, यज्ञचेतनः, श्रद्धया हविभिः च वृद्धये स्तूयते। देवः अग्निः, प्राज्ञः, हितकरः, स्वशक्त्या भूमीः व्याप्य, शोभायुक्तेन रथेन युक्तः; अस्माकं गृहेषु तस्य बहून् पोषकव्रतान् वयं समीपगच्छेम, सुभिः वाचोभिः। वैश्वानर, तव धामानि स्थापिता, येन त्वं ज्योतिषः वेत्ता, विवेकी अभवः। जातः, त्वं लोकान्, दिवं पृथिवीं च, पूरयसि; अग्ने, त्वं स्वयमेव सर्वं व्याप्नोषि। वैश्वानरस्य महतः कवेः, स्वशक्त्या अद्वितीयस्य, दन्तेभ्यः अग्निः जायते। सः, दिवं पृथिवीं, उभौ पितरौ, सम्मानयन्, बहुवीर्येण जायते। त्वं, अग्ने, नित्यं जागरूकः, नित्यशुद्धः, अस्माकं कृते प्रमोदयेः; धनस्य प्रियताम् अनुगृहाण। देवांश्च, सखायः च, यज्ञाय आनय, सौम्येन चेतसा। यं देवाः त्रिः प्रतिदिनं यजन्ते—वरुणः, मित्रः, अग्निः—हे तनूनपात्, घृतजन्मनि वेदि स्थाप्य, अस्माकं यज्ञम् मधुमन्तं कुरु। तेजस्वी सर्वमंगलः, प्रथमः पुरोहितः, इळा, यज्ञाय अग्रे गच्छति। श्रद्धया वयं वृषभं स्तौमः; सः प्रेरितः, देवांश्च, यज्ञीयतमः, पूजयति। तव, अग्ने, यज्ञे पन्थाः ऋजुः, ज्वलनाः अपि ऋजवः, अन्तरिक्षे व्याप्य प्रवर्तन्ते। पुरोहितः स्वर्गनाभौ स्थितः; वयं देवेषु दर्भं, दिव्यं छदिः, विस्तरिम। सप्त होतॄन् मनसा चिन्वन्ति, सर्वान् सत्यम् आह्वयन्ति, सभासु भूषिताः; संवत्सरजन्मनः, ते प्राचीना यज्ञेषु विचरन्ति। प्रातः, द्वे भगिन्यौ, नानारूपे दर्शयन्त्यौ, आगच्छतः। मित्रः, वरुणः, इन्द्रः मरुद्भिः सह, अन्ये च, स्वमहिमा अस्मान् प्रमोदयेयुः। दिव्याः प्रथमः पुरोहिताः स्थाप्यन्ते, सप्त स्तोतारः स्वभावेन प्रमुद्यन्ते। सत्यं घोषयन्ति, तं सत्यं वदन्ति, व्रतम् अनुसरन्ति, व्रतस्य रक्षिणः प्रकाशन्ते। भारती, भारतीभिः सह, ऐक्यम्; इळा देवैः मानवैश्च, अग्निना सह; सरस्वती, सरस्वद्भिः सह, आगच्छतु। एता देव्योऽयं दर्भे उपविशन्तु। पोषकः देवः त्वष्टा, यो बहुधा ददाति, अस्मान् अनुगृह्णातु; तस्मात् वीर्यवान्, कुशलः, साधुसज्जितः, देवेषु उत्सुकः, उत्तमं कर्म कुर्वन्, जायते। वृक्षवत्, हविः देवेषु मुन्च; अग्निः शमयिता, हविः संकल्पयति। एवं सत्यः होतृ, देवजन्मानि वेदित्वा, यजनम् आचरति। अग्ने, संहितः, इन्द्रेण देवैः च सह, शीघ्रैः सखिभिः आगच्छ; अदितिः सुतैः सह, अमृताः देवाः, दर्भे उपविशन्तु; हविषा सह अमृताः देवाः प्रमोदन्ताम्। अग्निः, ऋषीणां पथः वेदित्वा, जाग्रतः, उदितः; पुरोहितः, विशालपादः, दिव्यतेजसा दीप्तः, तमसः द्वाराणि ज्वलनैः अपोहति। स्तुतिभिः, गीतैः, सूक्तैः अग्निः वर्धितः; नानारूपाणि सत्यस्य पश्यन्, दूतः अद्य प्रातः प्रकाशते। तदा अग्निः, नराणां बीजम्, मित्रेण सत्येन स्थापितः, यजमानस्य हविषः उद्भूतः; ऋषिः, आहवनीयः, चिन्तनानां आधारः अभवत्। अग्निः द्युतमानः सन् मित्रः भवति; मित्रः होतृ, वरुणः जन्मविद्; मित्रः अध्वर्युः, प्रेरितः, गार्हपत्यः; मित्रः एव नद्यः पर्वतानां च। सः प्रियतमा अश्वस्य अग्रपथं रक्षति; सूर्यस्य शीघ्रमार्गं पालयति; अग्निः सप्तशीर्ष्णः नाभिं पाति, देवस्य उच्चं रूपं च। ऋभवः यथार्हं शोभनं नाम अकुर्वन्; देवः सर्वकुशलवेदः सर्वरूपाणि अकरोत्; त्वचं संवेष्टयति, घृतपूर्णपदं; एवं अग्निः नित्यं रक्षति, न कदापि विश्राम्यति। अग्निः घृतपूर्णे गर्भे प्रविष्टः, विशालः, दीप्तः, तेजस्वी च; शुद्धः, उच्छ्रितः, प्रकाशमानः, मातृभिः पुनः पुनः नूतनः क्रियते। जातः, औषधिभिः सह वर्धते, तासां पुष्टौ, घृतपोषितः; आपः इव वहन्, दीप्तः अग्निः, पितृयोः अङ्के विश्राम्यति। उदितः, स्तुतः, प्रज्वलितः, शीघ्रः, अद्य दिवः पृथिव्याः नाभेः प्रकाशते; मित्रः, अग्निः, यज्ञीयः, मातरिश्वान्, दूतः, हविः देवेषु वहति। सः दिवं उच्चं धारयामास, प्रज्वलितः, अग्निः ज्योतिषां श्रेष्ठतमः अभवत्; यदा मातरिश्वान् गुह्यं वहनं भृगुभ्यः आनयत्, तदा सः प्रज्वलितः। अग्ने, अस्मभ्यं बहुधनं ददातु, स्थिरं गोसंपदं, यं त्वां आह्वयति; अस्माकं पुत्रः विजयी प्राज्ञः च भवतु, तव अनुग्रहः अस्मासु अस्तु। स्तोत्रकाराः, चिन्तयन्तः, भक्त्या दिव्यं स्तोत्रं नेतुम् इच्छन्ति; दातारः, बहुधा हविसा युक्ताः, घृतेन भूषितं अग्नये हविः वहन्ति। जातः, द्वे लोकौ पूरयति; अद्य दानानि वहन्ति, हविः सज्जम्; दिवि अपि, अग्ने, तव महिमा पृथिव्यां च, सप्तजिह्वाः वह्नयः कीर्त्यन्ताम्। दिवं पृथिवीं च, यज्ञीयौ, त्वां गृहे होतारं स्थापयतः; यदा जनाः भक्त्या तव दीप्तिं बहुधा हविभिः आह्वयन्ति। महत्, स्थिरं धाम्नि स्थितः, दिवं पृथिवीं मध्ये प्रकाशसे, तेजस्विन्; द्वौ सखायौ, अजौ, अमलौ, स्तोममहिषौ धेनू, तव समीपे स्तः।