शृणुत, ऋषयः यथाऽनुशंसन्ति देवताः शुभाशिषः। कश्चित् पक्षी, तीक्ष्णस्वरः, अन्वन्यं पितृपथं चरन्, अशंसद्—"मा त्वां श्येनः हिंसतु, न महापक्षी, न धन्विनो विन्देयुः।" सः पुनः शुभं वदन्, आशीर्वचनानि उच्चैरुक्तवान्। गृहस्य दक्षिणतोऽस्य पक्षिणः शुभशकुनस्य स्वरः श्रूयते—"शुभं वद, आशीर्वद, मा नो चौरः प्राभवेत्, नाप्रियः कश्चन।" सः पक्षी वदति—"वयं सभा मध्ये उच्चैः वदेम, वीर्यवन्तः स्याम।" यदा ऋत्विजः दक्षिणतो गृहम् उपगच्छन्ति, तदा स्तोत्रकाराः तम् अर्चन्ति, पक्षिणः समये समये वदन्ति। सः द्विविधं वचनं वदति, यथा सामगाः गायन्ति, गायत्नं त्रिष्टुभं च अनुचरन्। पक्षिणः सामगायनवत् गायति, यजुषः पुत्रवत् यज्ञेषु घोषयति, वाजिनं वत्से हृष्टः इव, सर्वतोऽपि शुभं वदति, सर्वतः कल्याणं वदतु। पुनः सः पक्षी शुभं वदतु, मौनस्थितः स्नेहं ददातु। यदा सः उड्डीयते तीक्ष्णस्वरेण वदति च, तदा वयं सभा मध्ये उच्चैः वदेम, वीर्यवन्तः स्याम। एवं ऋषयः देवतानां स्तुतिं कृत्वा, अग्निम् आह्वयन्ति—"अग्ने, त्वं सोमयज्ञाय महतीं ज्वलनां कृतवान्; देवान् शान्तये अग्निं दीप्तमानं प्रस्तौहि; अग्ने, हव्यं स्वीकुरु।" वयं यज्ञं सम्यक् विधाय, स्तोत्रं वर्धयामः, अग्निं समिद्धं श्रद्धया पूजयामः। धीराः दिवः आज्ञां ददुः, गृत्समदस्य भक्त्यै मार्गं अन्विच्छन्तः। धीरः, शुद्धचित्तः, दिव्यः सखा, अग्निः, पृथिव्याः मुदं स्थापयामास। देवाः तम् तेजस्विनं जलासु अन्वविन्दन्, अग्निं भगिनीषु निहितम्। सप्त स्रवतः, दीप्तिमन्तं, अजातरक्तं, महत्यां जातं वर्धयामासुः। देवाः नवजातमिव अग्निं आरोहयन्, तस्य मूलं पोषयन्तः। तेजस्विभिः अङ्गैः सः अग्निः विश्वं व्याप्य, कविभिः शुद्धैः हविषा प्राज्ञां शुद्धयामास, प्रभाम् आवहन्, सः आपः पर्यगच्छत्, अनन्तं विभूतिं ममाप। सः अग्निः सीमाः अतीत्य, अनिश्रान्तः, अविघ्नः, दिवः कुमाराः, दीप्तवसनाः, अनलाः, तत्र प्राचीः कन्याः एके गर्भं न्यधत्त, सप्त स्वराः। तस्मिन्नेव स्नेहयोनौ एकीकृताः, सर्वरूपाः, मधुधाराः प्रवहन्ति। तत्र धेनवः स्थिताः, महत्यः, सौम्याः मातरः, अद्भुतस्य पोषिकाः। पिङ्गलः, वीर्यपुत्रः, अग्निः, तेजस्विनं रूपं वहन्, ज्योतिष्मान् बभासे। मधु स्रवति, घृतं च, यत्र वृषभः प्रज्ञया ववर्ध। सः अग्निः जन्मना पितुः स्तनम् अपश्यत्, स्रोतांसि मुमोच, द्वे धेनू। सखिभिः, शुभैः, दिव्यकुमारैः सह, गूढं गच्छन्, न निह्नुतः। सः पितुः सृष्टेः गर्भं वहन्, एकः प्राचीनः अपिबत्, पूर्णत्वं जगाम। मह्यायै, तस्य भार्यायै, शुद्धायै, बन्धुभिः सह, नरः, रक्षतु। विस्तीर्णे, महति, अविघ्ने अन्तरिक्षे, आपः अग्निं पोषयामासुः, कीर्तये, बहवः। सत्ययोने अग्निः विश्राम्यत्, भगिन्यः मध्ये, मातॄणां सुतः। वृषभ इव, पिङ्गलः, वीराणां मध्ये, द्रष्टुम् उत्सुकः, पुत्राय दीप्तमान्, सः जातः, सृष्टिकर्ता, उदितः, अग्निः, कर्मणि प्रवरः, अप्सु गर्भः। अप्सु गर्भः, औषधिषु प्रमुख्यः, वनानि तम् उत्पादयामासुः, भाग्यवान्, नानारूपः। देवाः अपि, एकीभूताः, तं नवजातं पूजयन्तः, मनांसि संयोजयन्। महान्तः तेजस्विनः अग्निं, विद्युत्समं, प्रकाशमानं, अनुयायिनः। सः गूढमिव, स्वस्थाने, परे गर्भे, अमृतं दुहन्। यजमानः त्वां हविषा आह्वयति, मैत्रीं कृपां च वाञ्छति; देवैः सह साहाय्यं माप्नुहि, महाजनैः रक्ष। ये त्वत्समीपे, अग्ने, तव शुभेन नेतृत्वेन, सर्वमङ्गलं वहन्ति; कुलोत्कर्षेण, कीर्त्या, प्रयत्नेन, देवान् नय। त्वं, अग्ने, देवतानां चिह्नं जातः, प्रियः, सर्वविद्यावान्; त्वं मर्त्यान् प्रबोधयसि, अद्भुत, देवैः सह सारथिः इव गच्छन्, कर्म कुर्वन्। मर्त्यानां गृहे, अमृतराजा स्थित्वा, सभां साधयन्, घृतप्रतीकः, विशालदृश्, अग्निः, सर्ववित्, बभासे। सखिभिः, शुभैः सह, महद्भिः सहायकैः, हे नेतः, आगच्छ; अस्मभ्यं बहुधनं, सुसंस्कृतं भाग्यं, कीर्तिं च ददातु। एतानि, अग्ने, तव प्राचीना जन्मानि; अद्य नवानि पुरातनाय वदामि; एते महान्तः कर्माणि तव, जातवेदः, प्रत्येकजन्मनि स्थापिता। प्रत्येकजन्मनि स्थाप्यमानः, जातवेदः, विश्वामित्रैः नित्यं प्रज्वलितः; तव अनुग्रहे, पूज्ये, वयं शुभचेतसः, सुखिनः स्याम। अस्माकं यज्ञं, महो, देवेषु स्थापय, दक्ष अग्ने, मुदमानः; होत्रे हविः निर्देशय, स्तुतिभिः; अग्ने, महद्द्रव्यं अस्मभ्यं यज्ञेन सम्प्राप्नुहि। अग्ने, अस्मभ्यं बहुधनं, स्थायीं श्रियं प्रयच्छ, यजमानस्य श्रेष्ठं फलम्; अस्माकं पुत्रः विजयीः प्राज्ञश्च भवतु, अग्ने, तव अनुग्रहः अस्मासु अस्तु। वैश्वानराय, प्रज्ञापोषाय, वयं तूप्तं घृतं समर्पयामः, अग्नये शुद्धं हविः; नरः, तम् होत्रारं स्थापयन्ति, स्तुत्या, यथा दक्षैः निर्मितं रथम्। सः जन्मना दिवं पृथिवीं च प्रकाशयामास; मातॄणां प्रियः सुतः अभवत्; अग्निः, अमृतः, वरणीयः, जनानां अतिथिः, दीप्तमान्, हविः गृह्णाति। देवाः, प्राज्ञा, दक्षसम्पन्नाः, तम् अग्निं चिन्तया सृजन्; सः तेजसा, ज्योतिषा, प्रकाशमानः, महद् धनं वहन्, स्तुत्य इव, स्तूयते। वयं प्रियस्य, दृढस्य, वीर्यस्य धनस्य काम्याय, अग्निं वरणीयं, भृगूणां दानं, उसिजः जातं, कर्मसु प्राज्ञं, अग्निं राजानं, दिव्यतेजसम्। जनाः, अग्निं, धनाय प्रख्यातं, सुसंस्कृतवेद्यां स्थापयन्ति; सः दीप्तहविः, विश्ववेदः, रुद्रः, यज्ञस्य नेता, आपां शुद्धिकर्ता। शुद्धतेजस्विन्, तव वासः, यत्र होत्रारः, सुसंस्कृतवेद्याः, सेवकाः; अग्ने, त्वां संपदं इच्छन्तः उपयान्ति; तेषां धनं प्रयच्छ। सः दिवं पृथिवीं च महत्या ज्योतिषा पूरयामास, यदा आपः तम् अधत्त; सः यज्ञस्य परितः नीयते, प्राज्ञः, शीघ्रः, धनाय यतमान इव, वरणीयः। दातारं हविषां, सत्ययाजिनं, स्तुहि; आर्यं, सर्वजन्मविदं स्तौहि; अग्निः, महत्याः ऋतस्य सारथिः, प्राज्ञः, जनानां मध्ये, देवतानां पुरोहितः अभवत्। त्रयः अमृतहोत्रारः अग्नेः, उसिजा निर्मिताः, तम् शुद्धयामासुः; तेषां एकः मर्त्ये स्थापनः, द्वौ स्वगृहं प्रतिपेदताम्। सः जनानां ऋषिः, कुलपतिः, मानवसमृद्धिः, तं आधारं कुर्वन्ति, तेजः शस्त्रं इव; सः ऊर्ध्वं च अधः च गच्छन्, दीप्तमान्, सर्वेषु लोकेषु बीजं वहन्। सः गर्भेषु वर्धते, पुनः पुनः जायमानः, वृषभ इव रोरुवन्, शोभनेषु स्थानेषु, सिंह इव; वैश्वानरः, बृहदङ्घ्रिः, अमृतः, बहुधनं ददाति, यजमानाय वितरन्। वैश्वानरः, प्राचीनः, गृहं प्रतिपेदे, दिवम् स्पृशन्, शुभैः चिन्ताभिः हर्षयन्; यथापूर्वं, धनं यजमानाय उत्पादयन्, सहचरन्, नित्यं जाग्रन्। एवं, ऋषयः, मनुष्याः च, शुभैः पक्षिभिः सह, अग्निं पूजयन्ति, यज्ञैः, स्तुतिभिः, हविषा च, सर्वमङ्गलं, समृद्धिं, कीर्तिं च प्रार्थयन्तः।