सर्वेषां देवतानां कृते, अस्मिन् सभायाम् अश्वस्य वीर्याणि यदा वयं कथयामः, तदा न कश्चिद् दोषं पश्यतु—न मित्रः, न वरुणः, न अर्यमन्, न इन्द्रः, न ऋभवः, न मरुतः। अश्वं युक्त्याहीनं मुखात् यदा दानं नेतारः वस्त्रेण आच्छाद्य नेतुम् आरभन्ते, तदा इन्द्रपुष्णोः प्रियमार्गः, सर्वरूपः, सुविनीतः, देवैः सह प्रस्थितः दृश्यते। त्वरितस्य अश्वस्य पूर्वं पूष्णः भागरूपं अजः सर्वदेवानाम् कृते नीयते; प्रियः पिष्टकः त्वरितस्य अश्वस्य यथा, तथा त्वष्टा सौश्रवस्य कृते तं प्रोत्साहयति। यदा यजमानः अश्वं यथाकालं देवतानां कृते त्रिः परिक्रामयति, तदा पूष्णः प्रथमः भागः गच्छति, अजः देवेषु यज्ञं सूचयति। होतृ, अध्वर्यु, अग्निप्रदीपकः, शिलाधारः, कविः स्तोतारः—एते सुविनीतयज्ञेन स्वानि गृहानि पूरयन्तु। यूपानां निर्मातारः, यूपवाहकः, अश्वस्य यूपनिर्मातारः, त्वरितस्य पाचनं संग्रहीतारः—एषां स्तुतिः नः प्रति आगच्छतु। मम प्रेरितं चिन्तनं देवतानां पुरः सुव्यवस्थितं भवतु; यथा इच्छाः समीपं आगच्छन्ति, तथा ऋषयः, विद्वांसः, तस्य अश्वस्य आनन्दं कुर्वन्ति; वयं अश्वं देवतानां पोषाय प्रियसखं कृतवन्तः। यद् यद् अश्वस्य लगामः, बन्धनरज्जुः, शीर्षरज्जुः, रश्मिः, मुखे तृणम्, एतानि सर्वाणि देवतानां कृते तव सन्तु। यद् अश्वमांसं पतङ्गैः स्पृष्टम्, यद् कृपाणेन वा काष्ठेन च छिन्नम्, यद् शिल्पिनः हस्तेषु वा नखेषु च स्थितम्, एतानि सर्वाणि देवतानां कृते तव सन्तु। यत् उदरात् निष्कासनीयम्, यद् कच्चमांसस्य गन्धः, शिल्पिनः तद् यथायोग्यं निर्माय, सुसिद्धं पक्वं हविः रन्धन्तु। यद् तव शरीरे अग्निना पक्वम्, शलाकया आहतम्, तस्मात् यत् स्रवति, तद् न भूमौ न तृणे पततु; तद् देवतानां च पात्राणां च दत्तम् अस्तु। ये पक्वं अश्वं पश्यन्ति, ये गन्धयुक्तं आगमयन्ति, ये अश्वमांसस्य भागम् इच्छन्ति—एषां स्तुतिः नः प्रति आगच्छतु। यद् पक्वपात्रात् स्रवति, यानि पात्राणि, यानि पानाय छिद्राणि, यानि पात्रच्छादानि, कण्टकाः, शिल्पिनः—एतानि सर्वाणि अश्वं परिवृत्य सन्तु। यद् अश्वस्य पदचलनम्, उपवेशनम्, परिवर्तनम्, चत्वारः पादाः यद् कृतवन्तः, यद् अश्वः अपिबत्, यद् खादत्, यद् उपयुञ्जत्—एतानि सर्वाणि देवतानां कृते तव सन्तु। न अग्निः धूमगन्धः गर्जनवान् त्वां भक्षयतु; न दीप्तः कृपाणः त्वां आघातयतु। यज्ञहविः यथासिद्धम्, शुद्धम्, वषट्-निनादेन चिह्नितम्, तद् देवाः अश्वरूपेण स्वीकुर्युः। यदा अश्वस्य वस्त्राणि विस्तीर्य, वस्त्राणि सुवर्णं च स्थापयन्ति, तदा प्रियं त्वरितं चतुर्पादं देवतानां प्रति प्रेषयन्ति। यद् अश्वं बलात् आघातयन्ति—कर्षणेन वा दण्डेन वा; यथा यज्ञे स्रुवः हविं स्पृशति, तथा मन्त्रेण सर्वाणि तव विमोचयामि। चतुस्त्रिंशत् अश्वस्य पसवः, दिव्यबन्धनानि, अश्वस्य वक्रधारा आगच्छति; अंगानि न विकलानि कुर्वन्तु, सन्धयः विमुक्ताः सन्तु, छेदनं सम्यक् भवतु। एकं अश्वस्य छेदनं त्वष्ट्रा, द्वौ नेतारौ, ऋतुः च; यद् ऋतुना तव अंगानि यथायोग्यं निर्मितानि, तानि अग्नौ समर्पयामि। न प्रियं तापः त्वां दहतु, यदा आत्मना संयुज्यसे; न कृपाणः तव शरीरे विश्राम्यतु; न लोभिनी, प्रमादिनी छेदिका त्वां हन्युः, न कृपाणः अंगानि विक्षिपतु। त्वं न म्रियसे, न हिंस्यमानः; शुभमार्गैः देवतानां प्रति गच्छसि। कपिलाः, चिह्निताः अश्व्यः तव कृते युक्ताः; अश्वः गर्दभस्य युक्त्यां स्थितः। अश्वः नः सुगवान्, सुश्वान्, पुत्रान्, सर्वपोषकम् धनं च आनयतु। अदितिः नः निर्दोषत्वं ददातु; अश्वः हव्यवाहनः नः राज्यं विजयतु। यदा प्रथमः गर्जितः समुद्रे वा आपः वा जातः, तदा अश्वस्य गरुडस्य पक्षौ, मृगस्य बाहू—तव स्तुत्यं महत्त्वं जातम्, हे अश्व। यमेन दत्तः, त्रितेन बलितः, इन्द्रः प्रथमः तं आरोहितवान्; गन्धर्वः रश्मिं गृहीतवान्, सूर्यः अश्वं निर्मितवान्, वसवः तं मुक्तवन्तः। त्वं यमः, त्वं आदित्यः, हे अश्व; त्वं त्रितः गुह्यव्रतेन; त्वं सोमेन संयुक्तः, पृथक् स्थितः; तव त्रि बन्धनानि दिवि इति कथ्यते। त्रि बन्धनानि दिवि, त्रि आपः, त्रि समुद्रे; वरुणः तव परमं स्थानं यत्र, तत्र तव अनुग्रहम् इच्छामि। एते तव नव शुद्धयः, हे अश्व; एते तव खुरचिह्नानि, बलस्थानानि; अत्र अहं तव शुभं रश्मिं अपश्यम्, यं अमृतस्य रक्षकाः पालयन्ति। मना तव सारं समीपं अगच्छम्, दिवा पक्षिणं यथा पश्यन्; तव शिरः शुभमार्गे, धूलिना सह गतिम्, पक्षिणं यथा अपश्यम्। अत्र तव परमं रूपं पश्यामि, गौः पादे पोषाय प्रयत्नं यः करोति; यदा मर्त्यः तव रमणं अनुचरन् प्रथमं ओषधीन् गृह्णाति, तदा तव अन्वेषणं करोति। रथः तव अनुगच्छति, युवान् तव अनुगच्छति, हे अश्व; गावः, कन्यानां स्वामी तव अनुगच्छति; गणाः तव मित्रं अनुगच्छन्ति; देवाः तव बलं मापयन्ति। सुवर्णशृङ्गः, त्वरितपादः, मनसा गच्छन्, इन्द्रः अधः स्थितः; देवाः हव्यकामाः तं आरोहितवन्तः; अश्वः प्रथमः युक्तः। ते त्वरिताः, सुकटीकाः, सशक्ताः, वीर्यवन्तः दिव्याश्वाः; हंसाः यथा पंक्त्या प्रयत्नं कुर्वन्ति, यदा दिव्याः अश्वाः प्रस्थितवन्तः। तव शरीरं उड्डयनाय उत्सुकम्, तव मनः वातः यथा मार्गे गच्छति; तव शृङ्गे बहुषु स्थलेषु विस्तीर्णानि, वनानि उत्साहेन विचरन्ति। अश्वः भोजनस्थलं समीपं आगच्छति, दिव्यतेजसा उज्ज्वलः, चिन्तया; अजः अग्रे नाभिरूपः, बुद्धिमन्तः पृष्ठतः गायन्तः अनुगच्छन्ति। अश्वः परमं स्थानं, तव पितरं मातरं च आगच्छति; अद्य देवतानां प्रियतमं मार्गम्, ततः पूजकाय फलानि निर्दिशति। अस्य सुन्दरस्य श्मश्रुलस्य होतुः, मध्ये भ्राता खादति; तृतीयः भ्राता सर्पिस्पृष्ठः; अत्र कुलपत्यं सप्तपुत्रं पश्यामि। सप्त रथं एकचक्रे युञ्जन्ति; एकः अश्वः सप्तनाम्ना आह्वितः तं त pulls; चक्रस्य त्रि नाभः, अनिर्मलः, अजरः, तस्मिन् सर्वे लोकाः स्थिताः। अस्मिन रथे सप्त स्थिताः; सप्त चक्राणि, सप्त अश्वाः तं वहन्ति; सप्त भगिन्यः एकत्र मिलन्ति, यत्र सप्त गोनामानि स्थाप्यन्ति। कः प्रथमं जन्म पश्यामि, अस्थिहीनं अस्तिभृतं; भूम्याः आत्मा, देवनिर्माता—सः कुत्र? कः, ज्ञात्वा, एतद् पृच्छितुम् आगच्छति? अहं न जानन् मनसा पृच्छामि, यत्र देवपदानि स्थाप्यन्ति; वृषणे, वृषभे, धीराः सप्त तन्तून् विण्वन्ति, तान् वयन्ति। एवं अश्वमेधस्य दिव्यं यज्ञं, अश्वस्य महत्त्वं, तस्य देवत्वं, तस्य यज्ञे स्थानं, ऋषयः, यजमानः, देवाः च, श्रद्धया, यथाक्रमं अनुष्ठाय, अश्वस्य स्तुत्या, यज्ञस्य पूर्त्या, सर्वे देवाः तृप्तिम् प्राप्नुवन्ति।