स एष पुरुषर्षभः, द्वयोर्लोयोः कीर्तिमान् जीवन् स्तुतिपूर्णः, गर्भे प्रविश्य स्थितिं प्राप्नोति। स दुर्गादुत्तिष्ठन् मेधावी मेघवत् प्रकाशते, सूर्यवत् शतगुणबलसम्पन्नः समीपे चरति। द्विजः स स्फुरन् त्रिषु द्युतिषु, सर्वासु दिशासु स्थितः, आपां मध्ये योग्यतमः होतृरुपविष्टः। स एव होतृद्विजः सर्वेषां कामानां कीर्तये प्रतिष्ठां कृत्वा, यं सोमपिष्टेन हविषा नरः यजते, स तेन तुष्यति। अग्ने! बहुशः तव प्रति वाक्यमुक्तवान् अस्मि, यः दातृवदस्माकं बन्धुः; त्वं बलिनः शरणमिव अस्माकं महिम्नि आगच्छ। त्वां न घोषो न धनवान् न क्रुद्धः अतिवर्तते; त्वं त्वां शरणं प्रपन्नं न कदापि परित्यजसि, न देवद्विषम्। स मेधावी मनुष्यः, द्युतिर्मान्, दिवि परमबलशाली, अग्ने! तव अनुग्रहस्य पथिकः स्यात्। मित्रवत्, यं प्राज्ञाः गावामध्ये, पशुधनाय, सभासु, आप्सु च सृजितवन्तः, तस्य प्रियस्य पूज्यस्य भूतानां धर्तुः प्रति, द्वे जगती बलगर्भे कम्पमाने स्वरं प्रयच्छतः। यदा सोमयाजिना बहुधा आहूतौ युवां स्वभावेन मित्रवत् उपविशथः, तदा युवां प्रज्ञां ददथः, पन्थानं स्तुत्यं, गृहपतित्वेन ख्यातौ। युवां, जनाः, दिवो भूमेः च जन्म, महान्तौ, महतीं दक्षतां वदन्ति; यदा अमृतं धर्मं च वहथः, युवां होतारौ यज्ञं प्रज्ञया नेतः। एतत् महत् प्रियं बलवत् आश्रयम्, असुरौ, यद् युवाभ्यां धर्मेण विस्तीर्णं प्रख्यातम्; महद्द्यावः कौशलम् युवाभ्यां सृष्टम्, यथा धेनुं युक्त्वा, आपः प्रवर्तयथः। अत्र, महिम्ना, आवरणं युवां अपाक्रथः, महान्तौ; रजांसि, अधिष्ठानानि, प्रतिष्ठितानि; उच्चैः शब्दयन्ते, सूर्यं विन्दन्त्युत, यथा उषसः किरणैः कुशलाङ्गनावत् आगच्छन्ति। युवां, दीर्घकेशः अमृतत्वाय आगतः, यत्र, मित्र-वरुण, युवां पन्थानं स्तुत्यं; स्वशक्त्या, नः चिन्ताः विमुञ्चतम्, प्रज्ञया कवेर् मनः प्रेरयतम्। यः, यजमानः, यथार्थयाज्यः, ऋषिहोता स्तोत्रं रचयति, तस्य यज्ञं नेतुम्, गीताय, सौम्यं दातुम् आगच्छथः। युवां, आदौ यज्ञेन पशुभिः च भूषितौ, धर्मिष्ठौ, यथा मनः प्रेर्यते; चिन्तया रचिताः स्तोत्राणि युवां वहन्ति, अव्ययेन चित्तेन दानानि ददथः। युवां, नरः, धनं वहथः, वित्तं ददथः, शक्तिभिः बलिनं रक्षथः; न दिवसः, न आपः, न देवत्वं, न वणिजः, कदापि युवयोः महत्त्वं हन्युः। युवां, सुमनोहरवस्त्रधारिणौ, निष्कलङ्कचिन्तनौ, सत्यकर्माणौ; मित्र-वरुण, सत्येन सर्वं धारयथः, असत्यं निवारयथः। एषा अपि युवयोः प्रज्ञा, मित्रावरुण, एषु जनिषु विज्ञायते; युवयोः सत्यं मन्त्रं, ऋषिणा स्तुतं, महत्; त्रिधारम् आघातः, चतुर्धारः तीक्ष्णः, दिव्यानि नियमानि आदौ स्थापितानि। पादिनां प्रथमः प्रस्थितः; कः, मित्रावरुण, तद् वेद? गर्भः भारं वहति, अपि च स्वस्याः, सत्यं धारयन्, असत्यं त्यजन्। वयं युवत्याः प्रियं चरन्तं, न समीपं गच्छन्तम्, पश्यामः; यः आवृतः, विस्तीर्णः, न पतति, स मित्रावरुणयोः प्रियं धाम। अश्वहीनः, चोदयित्रहीनः जातः, गर्जन् धावति, शिखरं उन्नतम्; युवानः अचेतनं स्तोत्रं पोषयन्ति, मित्रावरुणयोः धाम्नि गीयमानम्। पोषयन्त्यः गावः, प्राज्ञेभ्यः नित्यं, अत्र समृद्धिं जनयन्तु; यः मार्गविद्, स पोषणं विन्द्यात्, प्रेरितः अदितिं जागरयेत्, विष्टारमायाचितुम्। मित्रावरुण, वयं युवां प्रति प्रीत्यर्पणैः, श्रद्धया, प्रार्थनया च, प्रवर्तामहे; नः स्तोत्रं संग्रामेषु विजयी भवतु, दिव्यं वर्षं अनुग्राहकम्। वयं युवां, मित्रावरुण, हविषा, श्रद्धया च, उपास्महे; घृतैः, यथा ऋत्विजः मनसा दानानि वहन्ति, एवं नः प्रति दत्तं प्राप्नुयाम। मम स्तुतिः युवां प्रति गच्छतु, मित्रावरुण, सुविन्यस्तेन स्तोत्रेण; यदा यज्वा यज्ञेषु युवां आह्वयति, तदा प्राज्ञः युवयोः अनुग्रहं प्रकटयतु, महान्तौ। अदितिः, पोषयन्ती धेनुः, सत्याय जनाय च, मित्रावरुण, इदं हविः अप्सृजत्; यथा यज्वा यज्ञे युवां पूजयति, एवं नरः दानं वहति। सोमपानानां मध्ये, गोभिः आपां च, देवाः युवां पोषयन्ति; प्राचीन्हिरण्यवर्णधेनोः क्षीरस्य रक्षां नः पुराणो देवः ददातु। अहं विष्णोः वीर्याणि प्रवदामि, यः भूमिम् अपिमितवान्; यः त्रिः पदा व्यचक्रमे, ऊर्ध्वं धाम प्रतिष्ठापयन्। विष्णुः स्ववीर्येण स्तूयते, यथा तीक्ष्णः मृगः पर्वतान् अटति; यस्य त्रिषु महिषु पादेषु सर्वाणि भुवनानि प्रतिष्ठितानि। मम स्तोत्रं विष्णवे, उर्वियाय, बलिने, गिरिपतये गच्छतु; यः एकः त्रिभिः पादैः एतत् दीर्घं विशालतया मितवान्। तस्य त्रयः पादाः मध्वा पूर्णाः, स्वभावेन हर्षयन्ति; स एकः पृथिवीम् अन्तरिक्षं च, सर्वाणि भुवनानि धारयति। अस्य प्रियतमा पन्थानं प्राप्नुयाम, यत्र देवानां भक्ताः आनन्दन्ते; विष्णोः उर्वियस्य, तद् किं, परमा पदं, मधुनः स्रोतः। वयं तव धामानि प्राप्नुम इच्छामः, यत्र बहुशृङ्गाः गावः चरन्ति; तत्र, उर्वियस्य महतः परमं पदं समृद्ध्या प्रकाशते। यस्य त्वं, पातृं रक्षसि, तव स्तुतिः चिन्तया उपन्यस्यते; विष्णवे गीयताम्; ये पर्वतानां शिखरेषु स्थिताः, दुःस्प्राप्याः, शीघ्रवत् महत्त्वं प्राप्नुवन्। इन्द्रविष्णू, तीक्ष्णौ शीघ्रौ, सोमपानान् रक्षिष्यथः; यौ मर्त्यान् पालयथः, दुर्बलान् बलिनश्च जयथः। ते बलिनां बलं वर्धयन्ति; मातरः बीजं गर्भिण्यै नयन्ति; पुत्रः पितुः अधरं चोपरि च नाम स्थापयति, तृतीयं दिवि दीप्ते। वयं तस्य बलं स्तुमः, त्रातुः, अच्युतस्य, दानिनः; यः त्रिभिः पादैः भूमिम् उर्वियस्य जीविताय अक्रमीत्। द्वे तस्य पादौ मर्त्यैः दृश्ये, ये पश्यन्ति विस्मयन्ति; तृतीयं न कश्चन प्राप्नोति, नापि पक्षिणः व्योम्नि पतन्ति। चतुर्भिः सह नवतिनामभिः, यथा चक्रं प्रवर्तते, अनिरुद्धः सन् चरति; स्तोत्रैः महद्रूपं मापयन्, युवान्, तेजस्वी, आह्वानं प्रत्यनुतिष्ठति। त्वं उपसेव्यः, विष्णो, सखिवत्, घृतहोत्रेण तुष्टः, तेजसा दीप्तिमान्, पदा विस्तीर्णः। तस्मात्, ज्ञानी अपि, विष्णो, त्वां स्तुत्या यज्ञैः च अर्चेत, हविषा योग्यः।