अग्निः सर्वेषां प्रश्नानां विषयः भवति, किन्तु कश्चित् अपि तं पूर्णतः न पृच्छितुम् शक्नोति। धीरः स्वबुद्ध्या तस्य तत्त्वं ग्राहयति; तस्य आद्यं च अन्त्यं च वचनं न कदापि निहन्यते। सः दृढसंकल्पः, अविचलितः, स्थितः अस्ति। तं यजमानाः, तं शीघ्रगामिनः, तं सर्वे आगच्छन्ति; सः एव सर्वाणि वचनानि शृणोति। सः बहुधा प्रेष्यते, यज्ञं साधयति, दोषरहितः, बालः, उत्सुकः कर्म गृह्णाति। यदा सः यज्ञस्थले संचरति, नूतनजातः, युक्तैः सह कर्म गृह्णाति; देवाः हर्षेण तं स्पृशन्ति, यदा तेजस्विनः सुस्थितं आसनं उपगच्छन्ति। सः वन्यः पशुः इव वनं स्थाप्यते, तस्य त्वक् वेदी उपरि स्थाप्यते; अग्निः, प्राज्ञः, सत्यवेदः, कौशलपूर्वकं मानवैः सह संवादं करोति। अहं त्रिशिरसम्, सप्तरश्मिम्, दोषरहितम् अग्निं स्तौमि, यः तस्य पितृमातृयोः अङ्के स्थितः। सः स्थिरगतौ, चलगतौ च उपविष्टः, सर्वं दिवं प्रकाशयति। बलवान्, नित्ययुवान्, उन्नतश्च सः शक्त्या अग्रे गतः; पृथिव्याः शिखरे पादं स्थापयति; तस्य धातुः स्तन्यात् रक्तधाराः प्रवहन्ति। गावः, एकस्मिन्नेव वत्से, एकत्र गच्छन्ति; सर्वत्र उत्तमदुग्धाः अनवद्याः मार्गं मापयन्ति, महतीषु शरीरेषु सर्वलक्षणानि वहन्ति। कवयः, प्राज्ञाः, मार्गं नेतारः, अमृतं रक्षन्ति, विविधैः हृद्भिः; ज्ञातुम् इच्छन्तः, तं नदीं दृष्टवन्तः; तेषां सूर्यः मानवेषु प्रकटितः। सः सीमासु दृश्यः, द्रष्टव्यः, महत्त्वाय आह्वनीयः; बालः जीवेत्यर्थं; सूर्यः बहुषु स्थानेषु प्रकटितः, गर्भेभ्यः सर्वाधिकं दृश्यः, हे उदार! कथं, हे अग्ने, देवाः त्वां यज्ञैः सेवितवन्तः, पुरस्कारस्य कामिनः? यदा, कुलं च सन्ततिं च, देवाः, सत्यस्य गीतम् उपधार्य, हृष्टाः। शृणु माम्, हे कनिष्ठ, अस्य वाक्यस्य—हे महाबल, आत्मनिष्ठ, बहुदक्षिणस्य; यः तव पश्चात् पिबति, तव स्तौति, तव उपासकः—तव रूपं अहं पूजयामि, हे अग्ने। रक्षकाः, हे अग्ने, यद्यपि मम बान्धवाः न सन्ति, तमसः दृष्ट्वा, आपदः रक्षिताः; त्वं धर्मिष्ठान् सर्वज्ञः रक्षितवान्, द्वेषिणः, विरोधिनः न विजितवन्तः। यः, हे अग्ने, अस्मान् विरोधति—पापकारी वा शत्रु वा—बलवान् मन्त्रः तं प्रतिनयतु; अस्माकं रूपं दुष्टवचनैः शुद्धय। यदि कश्चित् शक्तिमान्, प्राज्ञः मानवः, अन्यं मानवम् द्विधा वञ्चयति, तस्मात् त्वं स्तौतारं, उपासकं रक्ष; अस्मान् आपदः न आगच्छतु। यदा मातरिश्वा अग्निं मंथनात् उत्पादितवान्, सर्वदेवत्वं होतारम्, सर्वजलानि व्याप्य, मानवाः तं जातिषु स्थापयन्ति, दीप्तम्, तेजस्विनम्, शोभायुक्तम्। दत्त्वा, न च क्षीणः, मम चिन्ताः अग्ने, तव रक्षणाय मम च; तव सर्वाणि कर्माणि स्वीकरणीयानि, यथा कविः स्तुतिं वहति। नित्यनिवासे अपि तं धारयन्ति; पूजनीयाः तं स्तुतिभिः संस्थापयन्ति; प्रवाहाः स्रवयन्ति, कामितम् धारयन्ति, रथाय उत्सुकाः अश्वा इव। अद्भुतः बहूनि वस्तूनि दन्तैः विदारयति; वनम् मध्ये दीप्तः प्रकाशते; तस्य ज्वाला वातं अनुगच्छति, तीक्ष्णशूल इव, दिवः पर्यन्तं प्रसारितम्। न प्रतिद्वन्द्वी, न विरोधी, गर्भे स्थित्वा अपि तं कम्पयितुं शक्नोति; अन्धाः, अदृष्टाः, तं समीप्य न हिंसन्ति; नित्यरक्षकाः तं रक्षितवन्तः। सः, महाधनपति, दानस्य, निधेः मार्गं अन्वेषयति; पेषणस्थले शिलाः तं समागच्छन्ति। सः, नराणां वृषभः, उभयलोकयोः प्रसिद्धः, जीवन्, स्तुतिपूर्णः; सः, अग्रे गच्छन्, गर्भे स्थिरः। सः, दुर्गात् निष्क्रान्तः, प्रकाशितः, प्राज्ञः, मेघ इव, न दूरः; सूर्यः इव, शतगुणशक्त्या गतः। द्विजः, दीप्तः, त्रिषु ज्योतिषि स्थितः, सर्वेषु अन्तरिक्षेषु; उत्तमः होताः जलस्थले। सः एव होताः, द्विजः, यः सर्वकाम्यं कीर्तये स्थापयति; यः तस्मै सोमपिष्टं ददाति, तस्य सुखं लभते। अनेकवारं अहं तव प्रति उक्तवान्, हे अग्ने, दातुः इव, यः अस्माकं अस्ति; बलवान् शरणं इव, अस्माकं महत्त्वं आगच्छ। न शब्दवान्, न धनवान्, न क्रोधवान् त्वां जयितुं शक्नोति; त्वं कदापि तव शरणागतान् न परित्यजसि, न अधर्मिष्ठान्। यः प्राज्ञः मानवः, दीप्तः, दिवि परमबलः, हे अग्ने, तव अनुग्रहे अनुयायिनः वयं भवेम। मित्रः इव, यं प्राज्ञाः गोषु, गोधनाय, सभासु, जलसु च उत्पादितवन्तः; द्वौ लोकौ, बलवती, स्वरयुक्तौ, प्रियतमा, पूज्यं, जीवस्यानुग्रहे प्रत्युत्तरं ददाति। यदा यूयं, सोमपात्रयजुषः, मित्रयोः इव, स्वभावेन स्थानं गृह्णाथः, तदा बुद्धिं ददाथः, मार्गाय स्तुत्यः, गृहस्य रक्षका प्रसिद्धः। युष्माकं, जनाः, दिव्यं च पृथिव्यं च जन्म, महत्त्वाय विज्ञापयन्ति; यदा अमृतं धर्मं च वाहयथः, होतारौ, यज्ञं बुद्ध्या नेतारौ। यत् महत्, प्रियं, महाबलम् आधारम्, हे असुराः, युष्माभिः धर्मं, विशालम् उद्घोषितम्; यूयं महद्यः कौशलम् दिवः, गोयुक्तं यथा, जलानि युक्तवन्तः। अत्र, महत्त्वेन, आवरणं अपाक्रान्तम्, हे महाबलौ; धूलयः, अधिष्ठानानि स्थितानि; उपरि नादयन्ति, सूर्यं अन्वेषयन्ति, यथा उषाः किरणैः, कौशलयुक्ता स्त्रियः इव आगच्छन्ति। युष्मान्, जटिलः, अमृताय उपगच्छति, यत्र, हे मित्र, हे वरुण, मार्गाय स्तुत्यः; स्वबलात्, चिन्तां विमोचय, पोषय; युष्माभिः कविः बुद्ध्या प्रेर्यते। यः, यज्ञैः, युष्मान् पूजयन्, सत्यम् सेवते, ऋषिः होताः, यः स्तोत्रं रचयति, तं युष्माभिः यज्ञं नेतुम् आगच्छथः, तस्य गीताय, शुभं दातुम्। यूयं, पूर्वं, यज्ञैः, गोभिः, धर्मिष्ठौ, मनः यथा प्रेर्यते; स्तुतयः, चिन्तया रचिताः, युष्मान् वहन्ति, अव्ययमनसा, दानं ददाथः। यूयं, नरौ, धनं वहथः, संपदं ददाथः, शक्त्या महत्त्वं रक्षथः; न दिवः, न नदीः, न देवत्वं, न व्यापारी युष्माकं महत्त्वं कदापि हिनस्ति। यूयं, वस्त्रैः समृद्धैः आवृतौ; युष्माकं चिन्ताः दोषरहिताः, युष्माकं सृष्टयः सत्याः; मित्रवरुणौ, सत्येन सर्वं धारयथः, असत्यं नुदथः। एषा अपि युष्माकं बुद्धिः, हे मित्रवरुणौ, एषु जनेषु प्रसिद्धा; युष्माकं सत्यसंदानम्, ऋषिणा स्तुतम्, महत्; त्रिशृंगी प्रहारः, चतुशृंगी तीक्ष्णः, दिव्याः विधयः प्रथमं स्थापिताः। प्रथमः पदवान् प्रस्थितः; कः, हे मित्रवरुणौ, तं जानाति? गर्भः भारं वहति, तस्याः अपि, यः तस्य अस्ति, सत्यं धारयन्, असत्यं त्यजन्। वयं युवतीनाम् प्रियं चरन्तं पश्यामः, न समीपं गच्छन्तम्; यः वस्त्रं धृत्वा, विस्तीर्णं, न पतन्, मित्रवरुणयोः प्रियं निवासम्।