बृहद्दिवः, अथर्वणस्य वंशजः, महात्मा, इन्द्रं स्वमिव स्तुतवान्। मातरिश्वानः कन्ये, भगिन्यौ, अन्वेष्ये, निरवद्ये, तव शक्त्या इन्द्रं प्रेरयन्ति, पुष्णन्ति च। आदौ हिरण्यगर्भः उत्पन्नः, सर्वस्य एक एव अधिपः अभवत्। स भूमिं दिवं च स्थापयामास। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यः आत्मनं बलं च ददाति, यस्य सर्वे देवाः आज्ञां अनुवर्तन्ते, यस्य छायायामृतं, छायायां मृत्युश्च। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यः महात्म्येन सर्वस्य प्राणिनः, द्विपदः चतुर्दपदः च, एक एव राजा अभवत्। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यस्य महत्त्वं हिमवतः पर्वताः, समुद्रः नद्यः च घोषयन्ति, यस्य बाहू दिशाः एव। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? येन दिवः पृथिवी च दृढे कृत्ये, येन व्योम स्थापनं कृतं, येन मध्यं मितं। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यः द्वे विस्तीर्णे भूमी मनसा कम्पमाने पश्यन्ति, स ताभ्यां शक्त्या धारयति; यत्र सूर्यः उदेति, प्रकाशते च। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यदा महतीः आपः सर्वजन्यं बीजं वहन्त्यः अग्निं उत्पादयन्ति, ताभ्यः देवतानां एकः देवः अभवत्। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? यः महात्म्येन आपः पश्यति, सृजनशक्तिं धारयति, यज्ञं जनयति; स देवतानां उपरि देवः। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? पृथिवीं सृजिता, दिवि सत्यम् विधाता, तेजस्वीः आपः च सृजिता, स नः न हिंसीत्। केन देवेन हविर्यज्ञं समर्पयेम? प्रजापते, त्वमेव सर्वं व्याप्नोषि, तव कामः यज्ञेन पूर्येत, वयं धनाधिपाः भवेम। अग्निं तेजस्विनं, अद्भुतशक्तिं, सौम्यं, शुभं, अतिथिं, निरवद्यं, धनदं, सर्वेभ्यः हितं, गृहपतिं, वीर्यदं स्तौमि। अग्ने, मम वचनानि अनुगृह्य, सर्वमार्गविज्ञः, कर्मज्ञः, घृतधारया ऋत्विजं गीतं नेतुमर्हसि; देवाः धर्मे त्वां स्थापयन्ति। अमृतः सप्त निवासेषु विचरति, यजमानं, साधुकर्तारं, वीर्यदं, अग्ने, स्वयम्भू, यज्ञदाने त्वां प्रीणयतु। अग्निं यज्ञचिह्नं, प्रथमं ऋत्विजं, सप्तवाजिनं, दानवंतं, शृण्वन्ति; घृतपृष्ठं, उदारं, वीर्यदं देवम्। त्वं प्रथमः दूतः, श्रेष्ठः, अमृताय आह्वानः प्रीयस्व; मरुतः त्वां स्वगृहे शुद्धं कृतवन्तः, भृगवः स्तवैः अलंकृतवन्तः। क्षीरं दोहनं, सदा दानं, यजमानप्रियं, अग्ने, बुद्धिमान्; घृतलिप्तः, त्रिधा दीप्तः, यज्ञं परिक्रामसि ज्ञानाय। प्रभातेभ्यः जनाः त्वां यजमानं कृतवन्तः, दूतं कृतवन्तः; देवाः त्वां महत्त्वाय उन्नीतवन्तः, यज्ञे घृतैः शुद्धं कृतवन्तः। वासिष्ठाः प्रेरिताः, अग्निं बलदं आह्वयन्ति, सभासु स्तुवन्ति; यजमानाय संपदं ददातु, सर्वे नः सदा रक्षंतु। वेनः, चिह्नितात् जातः, दिवि दीप्तिं प्रवर्तयति; आपः सूर्यः च संमिलित्वा, ऋषयः तं मनसा बालवत् अन्विच्छन्ति। वेनः समुद्रात् तरङ्गरूपेण उदेति, दिवि दीप्तस्य पृष्ठं आरोहति; सत्यस्य शिखरं गच्छन्, गणाः एकं मूलं अन्विच्छन्ति। बहवः प्राचीनाः मातरः, उत्सुकाः, वत्सं समीपं तिष्ठन्ति, पोषयन्ति; सत्यशिखरं गच्छन्त्यः, मधु अमृतस्य धारां अन्विच्छन्ति। रूपं ज्ञात्वा, ऋषयः तं न हिंसन्ति; वृषभस्य गर्जनं, मृगस्य क्रन्दनं शृण्वन्ति; सत्यमार्गेण नदीं समीपं तिष्ठन्ति—गन्धर्वः अमृतनामानि अविन्दत्। अप्सराः प्रियं समीपं गच्छति, कन्या तं दिवि वहति; प्रियः प्रियेषु वासेषु विचरति, वेनः सुवर्णपक्षे स्थितः। यदा सुवर्णपक्षी गरुडः दिवि उड्डयति, वेनस्य इच्छार्थिनः हृदयेन त्वां पश्यन्ति—वरुणस्य दूतः, पक्षी, शीघ्रः, यमस्य गृहे। गन्धर्वः दिवि तिष्ठति, अस्य दीप्तास्त्राणि धारयन्; सर्वेभ्यः दर्शनीयं सुगन्धं वस्त्रं धारयन्, प्रियं सुवर्णनामानि उत्पादयति। यदा बिन्दुः समुद्रं प्रति गच्छति, गृध्रदृष्ट्या निरीक्ष्य, दीप्तः शुद्धतेजसा प्रकाशते, तृतीयं स्थानं प्रियं करोति। अग्ने, अस्माकं यज्ञं आगच्छ, पंचधा, त्रिसूत्रं, सप्ततन्तुं; त्वं हविसंहितं नय, सूर्यवत् दीर्घतमं तमः नुद। अहं देवः, अधार्मिकात् गच्छामि, गुप्तदर्शी, अमृतत्वं प्राप्नोमि; अनिष्टं त्यजामि, इष्टं यद्यपि, मित्रत्वं न त्यजामि, अग्निस्य नाभिं न समीपं गच्छामि। अन्यस्य अतिथिं दृष्ट्वा, पक्षीव शीघ्रं, सत्यस्य बहूनि स्थानानि मापयामि; पितरं महादेवम् उद्घोषयामि, इष्टं भागं आगच्छामि, अनिष्टं न। वर्षाणि बहूनि अन्तः कृतवान्, इन्द्रं वरणानि, पितरं त्यजामि; अग्निः, सोमः, वरुणः कम्पन्ते—राजनः आसनं समीपं आगच्छन्ति। एते महादेवाः स्वशक्त्या प्रकटिताः, वरुणः माम् इच्छति; राजन्, सत्यम् असत्यम् विवेच्य, मम राज्यस्य अधिपत्यं आगच्छ। एष तेजः, एष धनम्, एष विस्तीर्णं व्योम पृथिव्याः दिवः च; वृत्रं निहन्मः, सोमः आगच्छतु; यज्ञ्यं पूजयेम। कविः कविता दिवि रूपं स्थापयति; वरुणः निर्बाधः आपः प्रवर्तयति; जनाः सुरक्षितं गृहं कुर्वन्ति, शुद्धाः नद्यः तस्य वर्णं वहन्ति। ते तस्य परमं बलं आलम्बन्ति; स्वभावेन अत्र वसन्ति, हर्षयन्ति; प्रजाः राजानं वरणानि, तीक्ष्णाः वृत्रात् पृथक् स्थितवन्तः। हंसा इति तं आहुः, भीषणैः संयुक्तः, दिव्यापः दिवः च संगति में विचरति; बुद्धिमन्तः, सूक्ष्मदर्शिनः, अनुष्टुभं गायन्ति, इन्द्रं अन्विच्छन्ति। अहं रुद्रैः वसुभिः च संचरामि; आदित्यैः सर्वैः देवैः च। अहं मित्रं वरुणं च, इन्द्रं अग्निं च, अश्विनौ च वहामि। अहं पोषकं सोमं, त्वष्टारं, पूषं, भगं च वहामि। अहं यजमानाय, श्रद्धया हविं ददाति, धनं ददामि। अहं स्वामिनी, निधिसंचयिनी, बुद्धिमती, यज्ञ्येषु अग्रणी। देवाः मां बहुषु स्थानेषु वितरन्ति, बहुरूपा कृत्वा प्रविशन्ति। मया यः पश्यति, श्वसति, श्रुणोति, तेन अन्नं खादति। अज्ञाः मम समीपं वसन्ति; शृण्वन्तु, अहं वः श्रद्धेयम् भाषे।