ਏਤਾਵਾਨਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਤੋ ਜ੍ਯਾਯਾਁਸ਼੍ਚ ਪੂਰੁषਃ । ਪਾਦੋऽਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਯਾਮृਤਂ ਦਿਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਖ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ, ਅਮਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵ ਉਦੈਤ੍ਪੁਰੁषਃ ਪਾਦੋऽਸ੍ਯੇਹਾਭਵਤ੍ਪੁਨਃ । ਤਤੋ ਵਿष੍ਵਙ੍ਵ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਸ਼ਨਾਨਸ਼ਨੇ ਅਭਿ
ਪੁਰਖ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਇਕ ਚੌਥਾ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਰਾਲ਼ਜਾਯਤ ਵਿਰਾਜੋ ਅਧਿ ਪੂਰੁषਃ । ਸ ਜਾਤੋ ਅਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੂਮਿਮਥੋ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਰਾਜ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਪੁਰਖ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਵਧ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁषੇਣ ਹਵਿषਾ ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਮਤਨ੍ਵਤ । ਵਸਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਯਾਸੀਦਾਜ੍ਯਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮ ਇਧ੍ਮਃ ਸ਼ਰਦ੍ਧਵਿਃ
ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਬਸੰਤ ਉਸ ਦੀ ਘੀ ਸੀ, ਗਰਮੀ ਲੱਕੜ ਸੀ, ਸਰਦੀਆਂ ਹਵਨ ਸੀ।
ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਬਰ੍ਹਿषਿ ਪ੍ਰੌਕ੍ਸ਼ਨ੍ਪੁਰੁषਂ ਜਾਤਮਗ੍ਰਤਃ । ਤੇਨ ਦੇਵਾ ਅਯਜਨ੍ਤ ਸਾਧ੍ਯਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਹ ਯਜਨਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ। ਉਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤਃ ਸਮ੍ਭृਤਂ ਪृषਦਾਜ੍ਯਮ੍ । ਪਸ਼ੂਨ੍ ਤਾਁਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਵਾਯਵ੍ਯਾਨਾਰਣ੍ਯਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਸ ਪੂਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਤੋਂ, ਘੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਵਾ ਦੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਬਣਾਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤ ऋਚਃ ਸਾਮਾਨਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ
ਉਸ ਪੂਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਤੋਂ, ਰਿਗ ਤੇ ਸਾਮ ਭਜਨ ਜਨਮੇ। ਛੰਦ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੇ; ਯਜੁਸ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼੍ਵਾ ਅਜਾਯਨ੍ਤ ਯੇ ਕੇ ਚੋਭਯਾਦਤਃ । ਗਾਵੋ ਹ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਅਜਾਵਯਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਘੋੜੇ ਜਨਮੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਦੰਦ ਹਨ। ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ; ਉਸ ਤੋਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਭੇੜਾਂ ਬਣੀਆਂ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਵ੍ਯਦਧੁਃ ਕਤਿਧਾ ਵ੍ਯਕਲ੍ਪਯਨ੍ । ਮੁਖਂ ਕਿਮਸ੍ਯ ਕੌ ਬਾਹੂ ਕਾ ਊਰੂ ਪਾਦਾ ਉਚ੍ਯੇਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਪੁਰਖ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ? ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੀ ਸੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਕੀ, رانਾਂ ਕੀ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਸ੍ਯ ਮੁਖਮਾਸੀਦ੍ਬਾਹੂ ਰਾਜਨ੍ਯਃ ਕृਤਃ । ਊਰੂ ਤਦਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਅਜਾਯਤ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਮਨਸੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੋਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਅਜਾਯਤ । ਮੁਖਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਾਯੁਰਜਾਯਤ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ; ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ, ਤੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਵਾਯੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਨਾਭ੍ਯਾ ਆਸੀਦਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੋ ਦ੍ਯੌਃ ਸਮਵਰ੍ਤਤ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤ੍ਤਥਾ ਲੋਕਾਁ ਅਕਲ੍ਪਯਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਬਣਿਆ; ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਧਯਸ੍ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤ ਸਮਿਧਃ ਕृਤਾਃ । ਦੇਵਾ ਯਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਤਨ੍ਵਾਨਾ ਅਬਧ੍ਨਨ੍ਪੁਰੁषਂ ਪਸ਼ੁਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੱਤ ਲੱਕੜਾਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਸਮਿਧਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਇਆ।
ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜ੍ਞਮਯਜਨ੍ਤ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ । ਤੇ ਹ ਨਾਕਂ ਮਹਿਮਾਨਃ ਸਚਨ੍ਤ ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਕੰਮ ਸਨ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਂ ਜਾਗृਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜਰਮਾਣ ਇਧ੍ਯਤੇ ਦਮੇ ਦਮੂਨਾ ਇषਯਨ੍ਨਿਲ਼ਸ੍ਪਦੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਹੋਤਾ ਹਵਿषੋ ਵਰੇਣ੍ਯੋ ਵਿਭੁਰ੍ਵਿਭਾਵਾ ਸੁषਖਾ ਸਖੀਯਤੇ
ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਘਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਗਾ ਮਿਤਰ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦਰ੍ਸ਼ਤਸ਼੍ਰੀਰਤਿਥਿਰ੍ਗृਹੇਗृਹੇ ਵਨੇਵਨੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯੇ ਤਕ੍ਵਵੀਰਿਵ । ਜਨਂਜਨਂ ਜਨ੍ਯੋ ਨਾਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ ਆ ਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਂਵਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕ੍ਰਤੁਨਾਸਿ ਸੁਕ੍ਰਤੁਰਗ੍ਨੇ ਕਵਿਃ ਕਾਵ੍ਯੇਨਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਤ੍ । ਵਸੁਰ੍ਵਸੂਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਸਿ ਤ੍ਵਮੇਕ ਇਦ੍ਦ੍ਯਾਵਾ ਚ ਯਾਨਿ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਪੁष੍ਯਤਃ
ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਤੁਰ, ਦੱਖ ਨਾਲ ਦੱਖੀ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਲਦਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਨਨ੍ਨਗ੍ਨੇ ਤਵ ਯੋਨਿਮृਤ੍ਵਿਯਮਿਲ਼ਾਯਾਸ੍ਪਦੇ ਘृਤਵਨ੍ਤਮਾਸਦਃ । ਆ ਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਰ ਉषਸਾਮਿਵੇਤਯੋऽਰੇਪਸਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਰਸ਼੍ਮਯਃ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਉਥੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ।
ਤਵ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਵਰ੍ष੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਵਿਦ੍ਯੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਰ ਉषਸਾਂ ਨ ਕੇਤਵਃ । ਯਦੋषਧੀਰਭਿਸृष੍ਟੋ ਵਨਾਨਿ ਚ ਪਰਿ ਸ੍ਵਯਂ ਚਿਨੁषੇ ਅਨ੍ਨਮਾਸ੍ਯੇ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ; ਜਦ ਤੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਖਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਤਮੋषਧੀਰ੍ਦਧਿਰੇ ਗਰ੍ਭਮृਤ੍ਵਿਯਂ ਤਮਾਪੋ ਅਗ੍ਨਿਂ ਜਨਯਨ੍ਤ ਮਾਤਰਃ । ਤਮਿਤ੍ਸਮਾਨਂ ਵਨਿਨਸ਼੍ਚ ਵੀਰੁਧੋऽਨ੍ਤਰ੍ਵਤੀਸ਼੍ਚ ਸੁਵਤੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਹਾ
ਪੌਦਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਧਾਰਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ, ਅਗਨਿ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਉਸੇ ਨੂੰ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਤੇ ਫਲਦਾਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਤੋਪਧੂਤ ਇषਿਤੋ ਵਸ਼ਾਁ ਅਨੁ ਤृषੁ ਯਦਨ੍ਨਾ ਵੇਵਿषਦ੍ਵਿਤਿष੍ਠਸੇ । ਆ ਤੇ ਯਤਨ੍ਤੇ ਰਥ੍ਯੋ ਯਥਾ ਪृਥਕ੍ਛਰ੍ਧਾਂਸ੍ਯਗ੍ਨੇ ਅਜਰਾਣਿ ਧਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ, ਅਗਨਿ, ਸਾਵਧਾਨ ਖੜਾ; ਰਥਵਾਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੇਧਾਕਾਰਂ ਵਿਦਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਧਨਮਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਂ ਪਰਿਭੂਤਮਂ ਮਤਿਮ੍ । ਤਮਿਦਰ੍ਭੇ ਹਵਿष੍ਯਾ ਸਮਾਨਮਿਤ੍ਤਮਿਨ੍ਮਹੇ ਵृਣਤੇ ਨਾਨ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍
ਅਗਨਿ, ਗਿਆਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭਾ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਪੂਜਾਰੀ, ਸੋਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਉਸੇ ਨੂੰ, ਹਵਨ ਨਾਲ, ਵੱਡਿਆਈ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਾਮਿਦਤ੍ਰ ਵृਣਤੇ ਤ੍ਵਾਯਵੋ ਹੋਤਾਰਮਗ੍ਨੇ ਵਿਦਥੇषੁ ਵੇਧਸਃ । ਯਦ੍ਦੇਵਯਨ੍ਤੋ ਦਧਤਿ ਪ੍ਰਯਾਂਸਿ ਤੇ ਹਵਿष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਨਵੋ ਵृਕ੍ਤਬਰ੍ਹਿषਃ
ਇਥੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਨਿ, ਪੂਜਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ; ਜਦ ਪੂਜਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਵਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਵਾਗ੍ਨੇ ਹੋਤ੍ਰਂ ਤਵ ਪੋਤ੍ਰਮृਤ੍ਵਿਯਂ ਤਵ ਨੇष੍ਟ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਗ੍ਨਿਦृਤਾਯਤਃ । ਤਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਧ੍ਵਰੀਯਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਸਿ ਗृਹਪਤਿਸ਼੍ਚ ਨੋ ਦਮੇ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰਾ ਪੂਜਾਰੀ ਪਦ, ਤੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਪਦ, ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਦਾ ਕੰਮ, ਤੂੰ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅਗਨਿ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਤੂੰ ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਹਪਤੀ ਹੈਂ।
ਯਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਗ੍ਨੇ ਅਮृਤਾਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਮਿਧਾ ਦਾਸ਼ਦੁਤ ਵਾ ਹਵਿष੍ਕृਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਹੋਤਾ ਭਵਸਿ ਯਾਸਿ ਦੂਤ੍ਯਮੁਪ ਬ੍ਰੂषੇ ਯਜਸ੍ਯਧ੍ਵਰੀਯਸਿ
ਜੋ ਕੋਈ, ਅਗਨਿ, ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਲਈ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਹਵਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪੂਜਕ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਇਮਾ ਅਸ੍ਮੈ ਮਤਯੋ ਵਾਚੋ ਅਸ੍ਮਦਾਁ ऋਚੋ ਗਿਰਃ ਸੁष੍ਟੁਤਯਃ ਸਮਗ੍ਮਤ । ਵਸੂਯਵੋ ਵਸਵੇ ਜਾਤਵੇਦਸੇ ਵृਦ੍ਧਾਸੁ ਚਿਦ੍ਵਰ੍ਧਨੋ ਯਾਸੁ ਚਾਕਨਤ੍
ਇਹ ਵਿਚਾਰ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਬੋਲ, ਇਹ ਰਿਕਾਂ, ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ, ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਦੌਲਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿ ਲਈ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਮਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਨਾਯ ਸੁष੍ਟੁਤਿਂ ਨਵੀਯਸੀਂ ਵੋਚੇਯਮਸ੍ਮਾ ਉਸ਼ਤੇ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਨਃ । ਭੂਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਹृਦ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਸ੍ਪृਸ਼ੇ ਜਾਯੇਵ ਪਤ੍ਯ ਉਸ਼ਤੀ ਸੁਵਾਸਾਃ
ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ, ਚੰਗੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ, ਆਓ ਉਸ ਦਾਤਾ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸੇ, ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ਼੍ਵਾਸ ऋषਭਾਸ ਉਕ੍ਸ਼ਣੋ ਵਸ਼ਾ ਮੇषਾ ਅਵਸृष੍ਟਾਸ ਆਹੁਤਾਃ । ਕੀਲਾਲਪੇ ਸੋਮਪृष੍ਠਾਯ ਵੇਧਸੇ ਹृਦਾ ਮਤਿਂ ਜਨਯੇ ਚਾਰੁਮਗ੍ਨਯੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ, ਬਲਦ, ਬਲਦਾਂ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਭੇਡਾਂ, ਛੱਡ ਕੇ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ— ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਾਵ੍ਯਗ੍ਨੇ ਹਵਿਰਾਸ੍ਯੇ ਤੇ ਸ੍ਰੁਚੀਵ ਘृਤਂ ਚਮ੍ਵੀਵ ਸੋਮਃ । ਵਾਜਸਨਿਂ ਰਯਿਮਸ੍ਮੇ ਸੁਵੀਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਧੇਹਿ ਯਸ਼ਸਂ ਬृਹਨ੍ਤਮ੍
ਹੇ ਅੱਗ, ਇਹ ਭੇਟ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ; ਘੀ ਚਮਚ ਵਾਂਗ ਤੇ ਸੋਮ ਪਿਆਲੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ, ਵਿਰਲੇ, ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵੋ ਰਥ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼ਾਂ ਹੋਤਾਰਮਕ੍ਤੋਰਤਿਥਿਂ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍ । ਸ਼ੋਚਞ੍ਛੁष੍ਕਾਸੁ ਹਰਿਣੀषੁ ਜਰ੍ਭੁਰਦ੍ਵृषਾ ਕੇਤੁਰ੍ਯਜਤੋ ਦ੍ਯਾਮਸ਼ਾਯਤ
ਤੈਨੂੰ, ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਹੋਤਰ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ, ਤੇਜ ਵਾਲਾ— ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—