ਪ੍ਰਾਕ੍ਤੁਭ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰ ਵृਧੋ ਅਹਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਸੇਃ । ਪ੍ਰ ਵਾਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਸਃ ਪ੍ਰ ਜ੍ਮੋ ਅਨ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰ ਸਿਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਰਿਰਿਚੇ ਪ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭ੍ਯਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ, ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅੰਤਰ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਤੋਂ, ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਤੋਂ, ਆਸਮਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ, ਧਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਫੈਲਾਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਸ਼ੋਸ਼ੁਚਤ੍ਯਾ ਉषਸੋ ਨ ਕੇਤੁਰਸਿਨ੍ਵਾ ਤੇ ਵਰ੍ਤਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਹੇਤਿਃ । ਅਸ਼੍ਮੇਵ ਵਿਧ੍ਯ ਦਿਵ ਆ ਸृਜਾਨਸ੍ਤਪਿष੍ਠੇਨ ਹੇषਸਾ ਦ੍ਰੋਘਮਿਤ੍ਰਾਨ੍
ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਰੂਏ ਵਾਂਗ, ਤੇਰਾ ਹਥਿਆਰ, ਇੰਦਰ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਿੱਤਦਾਰ ਰਹੇ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰੋਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚੀਰ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਤਪਦਾ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਅਨ੍ਵਹ ਮਾਸਾ ਅਨ੍ਵਿਦ੍ਵਨਾਨ੍ਯਨ੍ਵੋषਧੀਰਨੁ ਪਰ੍ਵਤਾਸਃ । ਅਨ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਰੋਦਸੀ ਵਾਵਸ਼ਾਨੇ ਅਨ੍ਵਾਪੋ ਅਜਿਹਤ ਜਾਯਮਾਨਮ੍
ਮਹੀਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਪੌਦੇ ਵੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼, ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਹਿ ਸ੍ਵਿਤ੍ਸਾ ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਚੇਤ੍ਯਾਸਦਘਸ੍ਯ ਯਦ੍ਭਿਨਦੋ ਰਕ੍ਸ਼ ਏषਤ੍ । ਮਿਤ੍ਰਕ੍ਰੁਵੋ ਯਚ੍ਛਸਨੇ ਨ ਗਾਵਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਆਪृਗਮੁਯਾ ਸ਼ਯਨ੍ਤੇ
ਇੰਦਰ, ਕਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ? ਕਦੋਂ, ਚਰਦੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਝੂਠੇ ਮਿੱਤਰ ਵੈਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਖੇਰੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹੋਣਗੇ?
ਸ਼ਤ੍ਰੂਯਨ੍ਤੋ ਅਭਿ ਯੇ ਨਸ੍ਤਤਸ੍ਰੇ ਮਹਿ ਵ੍ਰਾਧਨ੍ਤ ਓਗਣਾਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰ । ਅਨ੍ਧੇਨਾਮਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤਮਸਾ ਸਚਨ੍ਤਾਂ ਸੁਜ੍ਯੋਤਿषੋ ਅਕ੍ਤਵਸ੍ਤਾਁ ਅਭਿ ष੍ਯੁਃ
ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਜਾਣ। ਜੋ ਧਰੋਹੀ ਹਨ, ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿਣ।
ਪੁਰੂਣਿ ਹਿ ਤ੍ਵਾ ਸਵਨਾ ਜਨਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਿ ਮਨ੍ਦਨ੍ਗृਣਤਾਮृषੀਣਾਮ੍ । ਇਮਾਮਾਘੋषਨ੍ਨਵਸਾ ਸਹੂਤਿਂ ਤਿਰੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਁ ਅਰ੍ਚਤੋ ਯਾਹ੍ਯਰ੍ਵਾਙ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ, ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਭਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਆ, ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆ।
ਏਵਾ ਤੇ ਵਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜਤੀਨਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮ ਸੁਮਤੀਨਾਂ ਨਵਾਨਾਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਮ ਵਸ੍ਤੋਰਵਸਾ ਗृਣਨ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਉਤ ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਨੂਨਮ੍
ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਨਵੀਂ ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਜਾਣੀਏ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਦਾ ਧਨ ਜਾਣੀਏ; ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਣ।
ਸ਼ੁਨਂ ਹੁਵੇਮ ਮਘਵਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ਭਰੇ ਨृਤਮਂ ਵਾਜਸਾਤੌ । ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਮੁਗ੍ਰਮੂਤਯੇ ਸਮਤ੍ਸੁ ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਵृਤ੍ਰਾਣਿ ਸਂਜਿਤਂ ਧਨਾਨਾਮ੍
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦਾਨੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਈਏ, ਜੋ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀਰ ਹੈ। ਉਹ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਧਨ ਜਿੱਤੇ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਸ ਭੂਮਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋ ਵृਤ੍ਵਾਤ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍
ਕੋਸਮਿਕ ਪੁਰਖ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ, ਦਸ ਅੰਗੁਠਿਆਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਰੁष ਏਵੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਯਚ੍ਚ ਭਵ੍ਯਮ੍ । ਉਤਾਮृਤਤ੍ਵਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨੋ ਯਦਨ੍ਨੇਨਾਤਿਰੋਹਤਿ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੈ—ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਾਨਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਤੋ ਜ੍ਯਾਯਾਁਸ਼੍ਚ ਪੂਰੁषਃ । ਪਾਦੋऽਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਯਾਮृਤਂ ਦਿਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਖ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ, ਅਮਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵ ਉਦੈਤ੍ਪੁਰੁषਃ ਪਾਦੋऽਸ੍ਯੇਹਾਭਵਤ੍ਪੁਨਃ । ਤਤੋ ਵਿष੍ਵਙ੍ਵ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍ਸਾਸ਼ਨਾਨਸ਼ਨੇ ਅਭਿ
ਪੁਰਖ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਇਕ ਚੌਥਾ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਰਾਲ਼ਜਾਯਤ ਵਿਰਾਜੋ ਅਧਿ ਪੂਰੁषਃ । ਸ ਜਾਤੋ ਅਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੂਮਿਮਥੋ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਰਾਜ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਪੁਰਖ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਵਧ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁषੇਣ ਹਵਿषਾ ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਮਤਨ੍ਵਤ । ਵਸਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਯਾਸੀਦਾਜ੍ਯਂ ਗ੍ਰੀष੍ਮ ਇਧ੍ਮਃ ਸ਼ਰਦ੍ਧਵਿਃ
ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਬਸੰਤ ਉਸ ਦੀ ਘੀ ਸੀ, ਗਰਮੀ ਲੱਕੜ ਸੀ, ਸਰਦੀਆਂ ਹਵਨ ਸੀ।
ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਬਰ੍ਹਿषਿ ਪ੍ਰੌਕ੍ਸ਼ਨ੍ਪੁਰੁषਂ ਜਾਤਮਗ੍ਰਤਃ । ਤੇਨ ਦੇਵਾ ਅਯਜਨ੍ਤ ਸਾਧ੍ਯਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਹ ਯਜਨਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ। ਉਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤਃ ਸਮ੍ਭृਤਂ ਪृषਦਾਜ੍ਯਮ੍ । ਪਸ਼ੂਨ੍ ਤਾਁਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਵਾਯਵ੍ਯਾਨਾਰਣ੍ਯਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਸ ਪੂਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਤੋਂ, ਘੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਵਾ ਦੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਬਣਾਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਹੁਤ ऋਚਃ ਸਾਮਾਨਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ
ਉਸ ਪੂਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਤੋਂ, ਰਿਗ ਤੇ ਸਾਮ ਭਜਨ ਜਨਮੇ। ਛੰਦ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੇ; ਯਜੁਸ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼੍ਵਾ ਅਜਾਯਨ੍ਤ ਯੇ ਕੇ ਚੋਭਯਾਦਤਃ । ਗਾਵੋ ਹ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਅਜਾਵਯਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਘੋੜੇ ਜਨਮੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਦੰਦ ਹਨ। ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ; ਉਸ ਤੋਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਭੇੜਾਂ ਬਣੀਆਂ।
ਯਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਵ੍ਯਦਧੁਃ ਕਤਿਧਾ ਵ੍ਯਕਲ੍ਪਯਨ੍ । ਮੁਖਂ ਕਿਮਸ੍ਯ ਕੌ ਬਾਹੂ ਕਾ ਊਰੂ ਪਾਦਾ ਉਚ੍ਯੇਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਪੁਰਖ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ? ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੀ ਸੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਕੀ, رانਾਂ ਕੀ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਸ੍ਯ ਮੁਖਮਾਸੀਦ੍ਬਾਹੂ ਰਾਜਨ੍ਯਃ ਕृਤਃ । ਊਰੂ ਤਦਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਅਜਾਯਤ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਮਨਸੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੋਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਅਜਾਯਤ । ਮੁਖਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਾਯੁਰਜਾਯਤ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ; ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ, ਤੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਵਾਯੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਨਾਭ੍ਯਾ ਆਸੀਦਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੋ ਦ੍ਯੌਃ ਸਮਵਰ੍ਤਤ । ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤ੍ਤਥਾ ਲੋਕਾਁ ਅਕਲ੍ਪਯਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਬਣਿਆ; ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਧਯਸ੍ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤ ਸਮਿਧਃ ਕृਤਾਃ । ਦੇਵਾ ਯਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਤਨ੍ਵਾਨਾ ਅਬਧ੍ਨਨ੍ਪੁਰੁषਂ ਪਸ਼ੁਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੱਤ ਲੱਕੜਾਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਸਮਿਧਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਇਆ।
ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜ੍ਞਮਯਜਨ੍ਤ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ । ਤੇ ਹ ਨਾਕਂ ਮਹਿਮਾਨਃ ਸਚਨ੍ਤ ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਕੰਮ ਸਨ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਂ ਜਾਗृਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜਰਮਾਣ ਇਧ੍ਯਤੇ ਦਮੇ ਦਮੂਨਾ ਇषਯਨ੍ਨਿਲ਼ਸ੍ਪਦੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਹੋਤਾ ਹਵਿषੋ ਵਰੇਣ੍ਯੋ ਵਿਭੁਰ੍ਵਿਭਾਵਾ ਸੁषਖਾ ਸਖੀਯਤੇ
ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਘਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਗਾ ਮਿਤਰ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦਰ੍ਸ਼ਤਸ਼੍ਰੀਰਤਿਥਿਰ੍ਗृਹੇਗृਹੇ ਵਨੇਵਨੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯੇ ਤਕ੍ਵਵੀਰਿਵ । ਜਨਂਜਨਂ ਜਨ੍ਯੋ ਨਾਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ ਆ ਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਂਵਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ, ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕ੍ਰਤੁਨਾਸਿ ਸੁਕ੍ਰਤੁਰਗ੍ਨੇ ਕਵਿਃ ਕਾਵ੍ਯੇਨਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਤ੍ । ਵਸੁਰ੍ਵਸੂਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਸਿ ਤ੍ਵਮੇਕ ਇਦ੍ਦ੍ਯਾਵਾ ਚ ਯਾਨਿ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਪੁष੍ਯਤਃ
ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਤੁਰ, ਦੱਖ ਨਾਲ ਦੱਖੀ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਲਦਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਨਨ੍ਨਗ੍ਨੇ ਤਵ ਯੋਨਿਮृਤ੍ਵਿਯਮਿਲ਼ਾਯਾਸ੍ਪਦੇ ਘृਤਵਨ੍ਤਮਾਸਦਃ । ਆ ਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਰ ਉषਸਾਮਿਵੇਤਯੋऽਰੇਪਸਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਰਸ਼੍ਮਯਃ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਉਥੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ।
ਤਵ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਵਰ੍ष੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਵਿਦ੍ਯੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਰ ਉषਸਾਂ ਨ ਕੇਤਵਃ । ਯਦੋषਧੀਰਭਿਸृष੍ਟੋ ਵਨਾਨਿ ਚ ਪਰਿ ਸ੍ਵਯਂ ਚਿਨੁषੇ ਅਨ੍ਨਮਾਸ੍ਯੇ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ; ਜਦ ਤੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਖਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਤਮੋषਧੀਰ੍ਦਧਿਰੇ ਗਰ੍ਭਮृਤ੍ਵਿਯਂ ਤਮਾਪੋ ਅਗ੍ਨਿਂ ਜਨਯਨ੍ਤ ਮਾਤਰਃ । ਤਮਿਤ੍ਸਮਾਨਂ ਵਨਿਨਸ਼੍ਚ ਵੀਰੁਧੋऽਨ੍ਤਰ੍ਵਤੀਸ਼੍ਚ ਸੁਵਤੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਹਾ
ਪੌਦਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਧਾਰਿਆ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ, ਅਗਨਿ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਉਸੇ ਨੂੰ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਤੇ ਫਲਦਾਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।