ਵਿषੂਚੋ ਅਸ਼੍ਵਾਨ੍ਯੁਯੁਜੇ ਵਨੇਜਾ ऋਜੀਤਿਭੀ ਰਸ਼ਨਾਭਿਰ੍ਗृਭੀਤਾਨ੍ । ਚਕ੍ਸ਼ਦੇ ਮਿਤ੍ਰੋ ਵਸੁਭਿਃ ਸੁਜਾਤਃ ਸਮਾਨृਧੇ ਪਰ੍ਵਭਿਰ੍ਵਾਵृਧਾਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤਿਆ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ। ਮਿਤ੍ਰਾ, ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਵਾਲਾ, ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਃ ਸਪ੍ਤਿਂ ਵਾਜਮ੍ਭਰਂ ਦਦਾਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਵੀਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਨਿष੍ਠਾਮ੍ । ਅਗ੍ਨੀ ਰੋਦਸੀ ਵਿ ਚਰਤ੍ਸਮਞ੍ਜਨ੍ਨਗ੍ਨਿਰ੍ਨਾਰੀਂ ਵੀਰਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪੁਰਂਧਿਮ੍
ਅੱਗ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟੋਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਉਹ ਵੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇ। ਅੱਗ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਹੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ ਗਰਭ ਹੈ, ਦਾਤਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੇਰਪ੍ਨਸਃ ਸਮਿਦਸ੍ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ਮਹੀ ਰੋਦਸੀ ਆ ਵਿਵੇਸ਼ । ਅਗ੍ਨਿਰੇਕਂ ਚੋਦਯਤ੍ਸਮਤ੍ਸ੍ਵਗ੍ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਰਾਣਿ ਦਯਤੇ ਪੁਰੂਣਿ
ਅੱਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲਾਵਟ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ; ਅੱਗ ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਆਪ ਹੀ ਲੜਾਈਆਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਬਹੁਤ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਹ ਤ੍ਯਂ ਜਰਤਃ ਕਰ੍ਣਮਾਵਾਗ੍ਨਿਰਦ੍ਭ੍ਯੋ ਨਿਰਦਹਜ੍ਜਰੂਥਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਰਤ੍ਰਿਂ ਘਰ੍ਮ ਉਰੁष੍ਯਦਨ੍ਤਰਗ੍ਨਿਰ੍ਨृਮੇਧਂ ਪ੍ਰਜਯਾਸृਜਤ੍ਸਮ੍
ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਨ ਸੀ, ਲਿਆਇਆ; ਅੱਗ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰਥ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ। ਅੱਗ ਨੇ ਅਤਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਤਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ; ਅੱਗ ਨੇ ਨ੍ਰਿਮੇਧ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਭੇਜਿਆ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਾਦ੍ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਵੀਰਪੇਸ਼ਾ ਅਗ੍ਨਿਰृषਿਂ ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾ ਸਨੋਤਿ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਿਵਿ ਹਵ੍ਯਮਾ ਤਤਾਨਾਗ੍ਨੇਰ੍ਧਾਮਾਨਿ ਵਿਭृਤਾ ਪੁਰੁਤ੍ਰਾ
ਅੱਗ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹਵਨ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਅੱਗ ਦੇ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਮੁਕ੍ਥੈਰृषਯੋ ਵਿ ਹ੍ਵਯਨ੍ਤੇऽਗ੍ਨਿਂ ਨਰੋ ਯਾਮਨਿ ਬਾਧਿਤਾਸਃ । ਅਗ੍ਨਿਂ ਵਯੋ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਪਤਨ੍ਤੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸਹਸ੍ਰਾ ਪਰਿ ਯਾਤਿ ਗੋਨਾਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭਜਨ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਥਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਵਿਸ਼ ਈਲ਼ਤੇ ਮਾਨੁषੀਰ੍ਯਾ ਅਗ੍ਨਿਂ ਮਨੁषੋ ਨਹੁषੋ ਵਿ ਜਾਤਾਃ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੀਂ ਪਥ੍ਯਾਮृਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਗਵ੍ਯੂਤਿਰ੍ਘृਤ ਆ ਨਿषਤ੍ਤਾ
ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਨੂ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਅੱਗ ਲਈ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਗ ਕੋਲ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਗਾਂਧਰਵ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਘੀ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ऋਭਵਸ੍ਤਤਕ੍ਸ਼ੁਰਗ੍ਨਿਂ ਮਹਾਮਵੋਚਾਮਾ ਸੁਵृਕ੍ਤਿਮ੍ । ਅਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਾਵ ਜਰਿਤਾਰਂ ਯਵਿष੍ਠਾਗ੍ਨੇ ਮਹਿ ਦ੍ਰਵਿਣਮਾ ਯਜਸ੍ਵ
ਅੱਗ ਲਈ ਰਿਭੂ ਨੇ ਭਜਨ ਬਣਾਇਆ; ਵੱਡੇ ਅੱਗ ਲਈ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਗੀਤ ਉਚਾਰਿਆ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਅੱਗ, ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ; ਹੇ ਅੱਗ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਜਦ ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਯ ਇਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਜੁਹ੍ਵਦृषਿਰ੍ਹੋਤਾ ਨ੍ਯਸੀਦਤ੍ਪਿਤਾ ਨਃ । ਸ ਆਸ਼ਿषਾ ਦ੍ਰਵਿਣਮਿਚ੍ਛਮਾਨਃ ਪ੍ਰਥਮਚ੍ਛਦਵਰਾਁ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠਿਆ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ—ਉਹ, ਆਪਣੀ ਦਾਤ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਆਖਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਦਾਸੀਦਧਿष੍ਠਾਨਮਾਰਮ੍ਭਣਂ ਕਤਮਤ੍ਸ੍ਵਿਤ੍ਕਥਾਸੀਤ੍ । ਯਤੋ ਭੂਮਿਂ ਜਨਯਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਿ ਦ੍ਯਾਮੌਰ੍ਣੋਨ੍ਮਹਿਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਆਧਾਰ ਸੀ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਹਾਰਾ ਸੀ? ਕਿਹੜਾ ਬੋਲ ਸੀ? ਕੀ ਸੀ ਉਹ? ਜਿਸ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਫੈਲਾਇਆ?
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਬਾਹੁਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪਾਤ੍ । ਸਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਧਮਤਿ ਸਂ ਪਤਤ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਜਨਯਨ੍ਦੇਵ ਏਕਃ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਬਾਂਹਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਰੱਬ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਦ੍ਵਨਂ ਕ ਉ ਸ ਵृਕ੍ਸ਼ ਆਸ ਯਤੋ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਨਿष੍ਟਤਕ੍ਸ਼ੁਃ । ਮਨੀषਿਣੋ ਮਨਸਾ ਪृਚ੍ਛਤੇਦੁ ਤਦ੍ਯਦਧ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ਭੁਵਨਾਨਿ ਧਾਰਯਨ੍
ਕਿਹੜਾ ਜੰਗਲ ਸੀ? ਕੌਣ ਉਹ ਰੁੱਖ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ? ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਾ ਤੇ ਧਾਮਾਨਿ ਪਰਮਾਣਿ ਯਾਵਮਾ ਯਾ ਮਧ੍ਯਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਨ੍ਨੁਤੇਮਾ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਸਖਿਭ੍ਯੋ ਹਵਿषਿ ਸ੍ਵਧਾਵਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਜਸ੍ਵ ਤਨ੍ਵਂ ਵृਧਾਨਃ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਉਹ ਥਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵੇਲੇ ਸਿਖਾ; ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਨ੍ਹਵਿषਾ ਵਾਵृਧਾਨਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਜਸ੍ਵ ਪृਥਿਵੀਮੁਤ ਦ੍ਯਾਮ੍ । ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਅਭਿਤੋ ਜਨਾਸ ਇਹਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮਘਵਾ ਸੂਰਿਰਸ੍ਤੁ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਨ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਜਾਂ; ਇੱਥੇ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਹੋਵੇ।
ਵਾਚਸ੍ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮੂਤਯੇ ਮਨੋਜੁਵਂ ਵਾਜੇ ਅਦ੍ਯਾ ਹੁਵੇਮ । ਸ ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਹਵਨਾਨਿ ਜੋषਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੂਰਵਸੇ ਸਾਧੁਕਰ੍ਮਾ
ਆਓ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੋਲੇ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦੀਏ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰੇ; ਸਭ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ ਪਿਤਾ ਮਨਸਾ ਹਿ ਧੀਰੋ ਘृਤਮੇਨੇ ਅਜਨਨ੍ਨਮ੍ਨਮਾਨੇ । ਯਦੇਦਨ੍ਤਾ ਅਦਦृਹਨ੍ਤ ਪੂਰ੍ਵ ਆਦਿਦ੍ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਪ੍ਰਥੇਤਾਮ੍
ਸਿਆਣਾ, ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਘੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਵੀਂ ਹੋ ਕੇ। ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਫੈਲ ਗਈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਿਮਨਾ ਆਦ੍ਵਿਹਾਯਾ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਪਰਮੋਤ ਸਂਦृਕ੍ । ਤੇषਾਮਿष੍ਟਾਨਿ ਸਮਿषਾ ਮਦਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰਾ ਸਪ੍ਤऋषੀਨ੍ਪਰ ਏਕਮਾਹੁਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਃ ਪਿਤਾ ਜਨਿਤਾ ਯੋ ਵਿਧਾਤਾ ਧਾਮਾਨਿ ਵੇਦ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ । ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਮਧਾ ਏਕ ਏਵ ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਭੁਵਨਾ ਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ
ਉਹ ਜੋ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਜਣਨਹਾਰ ਤੇ ਸਾਡਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਹੈ—ਉਸ ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਵਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ ਆਯਜਨ੍ਤ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਸਮਸ੍ਮਾ ऋषਯਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਜਰਿਤਾਰੋ ਨ ਭੂਨਾ । ਅਸੂਰ੍ਤੇ ਸੂਰ੍ਤੇ ਰਜਸਿ ਨਿषਤ੍ਤੇ ਯੇ ਭੂਤਾਨਿ ਸਮਕृਣ੍ਵਨ੍ਨਿਮਾਨਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਪੁਰਖਾਂ ਨੇ, ਦਾਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੌਲਤ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਚਾਹੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਨੇਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕਠੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੇ।
ਪਰੋ ਦਿਵਾ ਪਰ ਏਨਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਪਰੋ ਦੇਵੇਭਿਰਸੁਰੈਰ੍ਯਦਸ੍ਤਿ । ਕਂ ਸ੍ਵਿਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਧ੍ਰ ਆਪੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਵਿਸ਼੍ਵੇ
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਬੀਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ?
ਤਮਿਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਧ੍ਰ ਆਪੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਮਗਚ੍ਛਨ੍ਤ ਵਿਸ਼੍ਵੇ । ਅਜਸ੍ਯ ਨਾਭਾਵਧ੍ਯੇਕਮਰ੍ਪਿਤਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਤਸ੍ਥੁਃ
ਉਹੀ ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਅਜਨਮੇ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨ ਤਂ ਵਿਦਾਥ ਯ ਇਮਾ ਜਜਾਨਾਨ੍ਯਦ੍ਯੁष੍ਮਾਕਮਨ੍ਤਰਂ ਬਭੂਵ । ਨੀਹਾਰੇਣ ਪ੍ਰਾਵृਤਾ ਜਲ੍ਪ੍ਯਾ ਚਾਸੁਤृਪ ਉਕ੍ਥਸ਼ਾਸਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਉਹ ਭਟਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਤੇ ਮਨ੍ਯੋऽਵਿਧਦ੍ਵਜ੍ਰ ਸਾਯਕ ਸਹ ਓਜਃ ਪੁष੍ਯਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਨੁषਕ੍ । ਸਾਹ੍ਯਾਮ ਦਾਸਮਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯੁਜਾ ਸਹਸ੍ਕृਤੇਨ ਸਹਸਾ ਸਹਸ੍ਵਤਾ
ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੇਰਾ ਹਥਿਆਰ ਵਜਰ ਤੇ ਤੀਰ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਦੋਨੋ ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ।
ਮਨ੍ਯੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਨ੍ਯੁਰੇਵਾਸ ਦੇਵੋ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਹੋਤਾ ਵਰੁਣੋ ਜਾਤਵੇਦਾਃ । ਮਨ੍ਯੁਂ ਵਿਸ਼ ਈਲ਼ਤੇ ਮਾਨੁषੀਰ੍ਯਾਃ ਪਾਹਿ ਨੋ ਮਨ੍ਯੋ ਤਪਸਾ ਸਜੋषਾਃ
ਕ੍ਰੋਧ ਹੀ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਹੀ ਸੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਹੀ ਹੋਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਅੱਗ ਹੈ। ਲੋਕ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਅਭੀਹਿ ਮਨ੍ਯੋ ਤਵਸਸ੍ਤਵੀਯਾਨ੍ਤਪਸਾ ਯੁਜਾ ਵਿ ਜਹਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ।* ਅਮਿਤ੍ਰਹਾ ਵृਤ੍ਰਹਾ ਦਸ੍ਯੁਹਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਵਸੂਨ੍ਯਾ ਭਰਾ ਤ੍ਵਂ ਨਃ
ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਨ੍ਯੋ ਅਭਿਭੂਤ੍ਯੋਜਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਭਾਮੋ ਅਭਿਮਾਤਿषਾਹਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਚਰ੍षਣਿਃ ਸਹੁਰਿਃ ਸਹਾਵਾਨਸ੍ਮਾਸ੍ਵੋਜਃ ਪृਤਨਾਸੁ ਧੇਹਿ
ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੂੰ ਅਜਿੱਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜ।
ਅਭਾਗਃ ਸਨ੍ਨਪ ਪਰੇਤੋ ਅਸ੍ਮਿ ਤਵ ਕ੍ਰਤ੍ਵਾ ਤਵਿषਸ੍ਯ ਪ੍ਰਚੇਤਃ । ਤਂ ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਯੋ ਅਕ੍ਰਤੁਰ੍ਜਿਹੀਲ਼ਾਹਂ ਸ੍ਵਾ ਤਨੂਰ੍ਬਲਦੇਯਾਯ ਮੇਹਿ
ਮੈਂ ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਤੇ ਬੇਬਸ ਹਾਂ। ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੇਰੀ ਮਰਜੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ, ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ।
ਅਯਂ ਤੇ ਅਸ੍ਮ੍ਯੁਪ ਮੇਹ੍ਯਰ੍ਵਾਙ੍ਪ੍ਰਤੀਚੀਨਃ ਸਹੁਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਯਃ । ਮਨ੍ਯੋ ਵਜ੍ਰਿਨ੍ਨਭਿ ਮਾਮਾ ਵਵृਤ੍ਸ੍ਵ ਹਨਾਵ ਦਸ੍ਯੂਁਰੁਤ ਬੋਧ੍ਯਾਪੇਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ, ਹੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਵਜਰ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਵੱਲ ਮੁੜ। ਆਓ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਈਏ—ਉਠ, ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਅਭਿ ਪ੍ਰੇਹਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਭਵਾ ਮੇऽਧਾ ਵृਤ੍ਰਾਣਿ ਜਙ੍ਘਨਾਵ ਭੂਰਿ । ਜੁਹੋਮਿ ਤੇ ਧਰੁਣਂ ਮਧ੍ਵੋ ਅਗ੍ਰਮੁਭਾ ਉਪਾਂਸ਼ੁ ਪ੍ਰਥਮਾ ਪਿਬਾਵ
ਸੱਜੇ ਪਾਸੋਂ ਆ, ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਬਣ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਆਓ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਪਚਾਪ ਪੀਈਏ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮਨ੍ਯੋ ਸਰਥਮਾਰੁਜਨ੍ਤੋ ਹਰ੍षਮਾਣਾਸੋ ਧृषਿਤਾ ਮਰੁਤ੍ਵਃ । ਤਿਗ੍ਮੇषਵ ਆਯੁਧਾ ਸਂਸ਼ਿਸ਼ਾਨਾ ਅਭਿ ਪ੍ਰ ਯਨ੍ਤੁ ਨਰੋ ਅਗ੍ਨਿਰੂਪਾਃ
ਹੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਯੋਧੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।