ਅਸ਼੍ਵਾਸੋ ਨ ਯੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸ ਆਸ਼ਵੋ ਦਿਧਿषਵੋ ਨ ਰਥ੍ਯਃ ਸੁਦਾਨਵਃ । ਆਪੋ ਨ ਨਿਮ੍ਨੈਰੁਦਭਿਰ੍ਜਿਗਤ੍ਨਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੋ ਨ ਸਾਮਭਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ; ਜਿਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਰਥਵਾਨ, ਦਾਨੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ, ਨੀਵਾਂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ, ਚਲਦੇ; ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ।
ਗ੍ਰਾਵਾਣੋ ਨ ਸੂਰਯਃ ਸਿਨ੍ਧੁਮਾਤਰ ਆਦਰ੍ਦਿਰਾਸੋ ਅਦ੍ਰਯੋ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਹਾ । ਸ਼ਿਸ਼ੂਲਾ ਨ ਕ੍ਰੀਲ਼ਯਃ ਸੁਮਾਤਰੋ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮੋ ਨ ਯਾਮਨ੍ਨੁਤ ਤ੍ਵਿषਾ
ਜਿਵੇਂ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ, ਤੇਜ਼, ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ; ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ; ਜਿਵੇਂ ਖੇਡਦੇ ਬੱਚੇ, ਚੰਗੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਾਲੇ; ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਜਥਾ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ।
ਉषਸਾਂ ਨ ਕੇਤਵੋऽਧ੍ਵਰਸ਼੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੁਭਂਯਵੋ ਨਾਞ੍ਜਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ਵਿਤਨ੍ । ਸਿਨ੍ਧਵੋ ਨ ਯਯਿਯੋ ਭ੍ਰਾਜਦृष੍ਟਯਃ ਪਰਾਵਤੋ ਨ ਯੋਜਨਾਨਿ ਮਮਿਰੇ
ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ, ਯਜਨ ਲਈ ਸਜੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼, ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦਾਰ; ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ, ਵਗਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ; ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਦੇ ਯਾਤਰੀ, ਉਹ ਦੂਰੀਆਂ ਮਾਪਦੇ ਹਨ।
ਸੁਭਾਗਾਨ੍ਨੋ ਦੇਵਾਃ ਕृਣੁਤਾ ਸੁਰਤ੍ਨਾਨਸ੍ਮਾਨ੍ਸ੍ਤੋਤॄਨ੍ਮਰੁਤੋ ਵਾਵृਧਾਨਾਃ । ਅਧਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਖ੍ਯਸ੍ਯ ਗਾਤ ਸਨਾਦ੍ਧਿ ਵੋ ਰਤ੍ਨਧੇਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ
ਦੇਵਤਾ ਸਾਨੂੰ ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਣ; ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਵਧਾਓ; ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਸਦਾ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ।
ਅਪਸ਼੍ਯਮਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਮਹਿਤ੍ਵਮਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਸੁ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁ । ਨਾਨਾ ਹਨੂ ਵਿਭृਤੇ ਸਂ ਭਰੇਤੇ ਅਸਿਨ੍ਵਤੀ ਬਪ੍ਸਤੀ ਭੂਰ੍ਯਤ੍ਤਃ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਬਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੱਟਦੀਆਂ, ਖਾਂਦੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਫੜਦੀਆਂ।
ਗੁਹਾ ਸ਼ਿਰੋ ਨਿਹਿਤਮृਧਗਕ੍ਸ਼ੀ ਅਸਿਨ੍ਵਨ੍ਨਤ੍ਤਿ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਵਨਾਨਿ । ਅਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਮੈ ਪਡ੍ਭਿਃ ਸਂ ਭਰਨ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਹਸ੍ਤਾ ਨਮਸਾਧਿ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁ
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੱਪ ਚੁੱਪ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਕੱਟਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਉਸ ਲਈ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟਾਂ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰ ਮਾਤੁਃ ਪ੍ਰਤਰਂ ਗੁਹ੍ਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਕੁਮਾਰੋ ਨ ਵੀਰੁਧਃ ਸਰ੍ਪਦੁਰ੍ਵੀਃ । ਸਸਂ ਨ ਪਕ੍ਵਮਵਿਦਚ੍ਛੁਚਨ੍ਤਂ ਰਿਰਿਹ੍ਵਾਂਸਂ ਰਿਪ ਉਪਸ੍ਥੇ ਅਨ੍ਤਃ
ਮਾਂ ਦੇ ਲੁਕਵੇ ਰਾਹ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ, ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰੰਗਦਾ, ਖਾਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ; ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਪੱਕਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਦ੍ਵਾਮृਤਂ ਰੋਦਸੀ ਪ੍ਰ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਜਾਯਮਾਨੋ ਮਾਤਰਾ ਗਰ੍ਭੋ ਅਤ੍ਤਿ । ਨਾਹਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚਿਕੇਤਾਗ੍ਨਿਰਙ੍ਗ ਵਿਚੇਤਾਃ ਸ ਪ੍ਰਚੇਤਾਃ
ਇਹ, ਅਮਰ, ਮੈਂ ਦੋਨੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੀ ਗਰਭ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ, ਮਰਦ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਅੱਗ, ਉਹੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਅਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਨਂ ਤृष੍ਵਾਦਧਾਤ੍ਯਾਜ੍ਯੈਰ੍ਘृਤੈਰ੍ਜੁਹੋਤਿ ਪੁष੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਮੈ ਸਹਸ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਭਿਰ੍ਵਿ ਚਕ੍ਸ਼ੇऽਗ੍ਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਙਸਿ ਤ੍ਵਮ੍
ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਘੀ ਤੇ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ, ਅੱਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੁਖ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਕਿਂ ਦੇਵੇषੁ ਤ੍ਯਜ ਏਨਸ਼੍ਚਕਰ੍ਥਾਗ੍ਨੇ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਨੁ ਤ੍ਵਾਮਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ । ਅਕ੍ਰੀਲ਼ਨ੍ਕ੍ਰੀਲ਼ਨ੍ਹਰਿਰਤ੍ਤਵੇऽਦਨ੍ਵਿ ਪਰ੍ਵਸ਼ਸ਼੍ਚਕਰ੍ਤ ਗਾਮਿਵਾਸਿਃ
ਹੇ ਅੱਗ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਚਾਹੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾ ਲਈ; ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਹ ਰੱਸਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿषੂਚੋ ਅਸ਼੍ਵਾਨ੍ਯੁਯੁਜੇ ਵਨੇਜਾ ऋਜੀਤਿਭੀ ਰਸ਼ਨਾਭਿਰ੍ਗृਭੀਤਾਨ੍ । ਚਕ੍ਸ਼ਦੇ ਮਿਤ੍ਰੋ ਵਸੁਭਿਃ ਸੁਜਾਤਃ ਸਮਾਨृਧੇ ਪਰ੍ਵਭਿਰ੍ਵਾਵृਧਾਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤਿਆ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ। ਮਿਤ੍ਰਾ, ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਵਾਲਾ, ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਜੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਃ ਸਪ੍ਤਿਂ ਵਾਜਮ੍ਭਰਂ ਦਦਾਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਵੀਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਨਿष੍ਠਾਮ੍ । ਅਗ੍ਨੀ ਰੋਦਸੀ ਵਿ ਚਰਤ੍ਸਮਞ੍ਜਨ੍ਨਗ੍ਨਿਰ੍ਨਾਰੀਂ ਵੀਰਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪੁਰਂਧਿਮ੍
ਅੱਗ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟੋਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਉਹ ਵੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇ। ਅੱਗ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਹੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ ਗਰਭ ਹੈ, ਦਾਤਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨੇਰਪ੍ਨਸਃ ਸਮਿਦਸ੍ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ਮਹੀ ਰੋਦਸੀ ਆ ਵਿਵੇਸ਼ । ਅਗ੍ਨਿਰੇਕਂ ਚੋਦਯਤ੍ਸਮਤ੍ਸ੍ਵਗ੍ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਰਾਣਿ ਦਯਤੇ ਪੁਰੂਣਿ
ਅੱਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲਾਵਟ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ; ਅੱਗ ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਆਪ ਹੀ ਲੜਾਈਆਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਬਹੁਤ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਹ ਤ੍ਯਂ ਜਰਤਃ ਕਰ੍ਣਮਾਵਾਗ੍ਨਿਰਦ੍ਭ੍ਯੋ ਨਿਰਦਹਜ੍ਜਰੂਥਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਰਤ੍ਰਿਂ ਘਰ੍ਮ ਉਰੁष੍ਯਦਨ੍ਤਰਗ੍ਨਿਰ੍ਨृਮੇਧਂ ਪ੍ਰਜਯਾਸृਜਤ੍ਸਮ੍
ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਨ ਸੀ, ਲਿਆਇਆ; ਅੱਗ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰਥ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ। ਅੱਗ ਨੇ ਅਤਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਤਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ; ਅੱਗ ਨੇ ਨ੍ਰਿਮੇਧ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਭੇਜਿਆ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਾਦ੍ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਵੀਰਪੇਸ਼ਾ ਅਗ੍ਨਿਰृषਿਂ ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾ ਸਨੋਤਿ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਿਵਿ ਹਵ੍ਯਮਾ ਤਤਾਨਾਗ੍ਨੇਰ੍ਧਾਮਾਨਿ ਵਿਭृਤਾ ਪੁਰੁਤ੍ਰਾ
ਅੱਗ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹਵਨ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਅੱਗ ਦੇ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਮੁਕ੍ਥੈਰृषਯੋ ਵਿ ਹ੍ਵਯਨ੍ਤੇऽਗ੍ਨਿਂ ਨਰੋ ਯਾਮਨਿ ਬਾਧਿਤਾਸਃ । ਅਗ੍ਨਿਂ ਵਯੋ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਪਤਨ੍ਤੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸਹਸ੍ਰਾ ਪਰਿ ਯਾਤਿ ਗੋਨਾਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭਜਨ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਥਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਵਿਸ਼ ਈਲ਼ਤੇ ਮਾਨੁषੀਰ੍ਯਾ ਅਗ੍ਨਿਂ ਮਨੁषੋ ਨਹੁषੋ ਵਿ ਜਾਤਾਃ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੀਂ ਪਥ੍ਯਾਮृਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਗਵ੍ਯੂਤਿਰ੍ਘृਤ ਆ ਨਿषਤ੍ਤਾ
ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਨੂ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਅੱਗ ਲਈ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਗ ਕੋਲ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਗਾਂਧਰਵ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਘੀ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ऋਭਵਸ੍ਤਤਕ੍ਸ਼ੁਰਗ੍ਨਿਂ ਮਹਾਮਵੋਚਾਮਾ ਸੁਵृਕ੍ਤਿਮ੍ । ਅਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਾਵ ਜਰਿਤਾਰਂ ਯਵਿष੍ਠਾਗ੍ਨੇ ਮਹਿ ਦ੍ਰਵਿਣਮਾ ਯਜਸ੍ਵ
ਅੱਗ ਲਈ ਰਿਭੂ ਨੇ ਭਜਨ ਬਣਾਇਆ; ਵੱਡੇ ਅੱਗ ਲਈ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਗੀਤ ਉਚਾਰਿਆ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਅੱਗ, ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ; ਹੇ ਅੱਗ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਜਦ ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਯ ਇਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਜੁਹ੍ਵਦृषਿਰ੍ਹੋਤਾ ਨ੍ਯਸੀਦਤ੍ਪਿਤਾ ਨਃ । ਸ ਆਸ਼ਿषਾ ਦ੍ਰਵਿਣਮਿਚ੍ਛਮਾਨਃ ਪ੍ਰਥਮਚ੍ਛਦਵਰਾਁ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਬੈਠਿਆ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ—ਉਹ, ਆਪਣੀ ਦਾਤ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਆਖਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਦਾਸੀਦਧਿष੍ਠਾਨਮਾਰਮ੍ਭਣਂ ਕਤਮਤ੍ਸ੍ਵਿਤ੍ਕਥਾਸੀਤ੍ । ਯਤੋ ਭੂਮਿਂ ਜਨਯਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਿ ਦ੍ਯਾਮੌਰ੍ਣੋਨ੍ਮਹਿਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਆਧਾਰ ਸੀ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਹਾਰਾ ਸੀ? ਕਿਹੜਾ ਬੋਲ ਸੀ? ਕੀ ਸੀ ਉਹ? ਜਿਸ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਫੈਲਾਇਆ?
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਬਾਹੁਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪਾਤ੍ । ਸਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਧਮਤਿ ਸਂ ਪਤਤ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਜਨਯਨ੍ਦੇਵ ਏਕਃ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਬਾਂਹਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਰੱਬ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਦ੍ਵਨਂ ਕ ਉ ਸ ਵृਕ੍ਸ਼ ਆਸ ਯਤੋ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਨਿष੍ਟਤਕ੍ਸ਼ੁਃ । ਮਨੀषਿਣੋ ਮਨਸਾ ਪृਚ੍ਛਤੇਦੁ ਤਦ੍ਯਦਧ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ਭੁਵਨਾਨਿ ਧਾਰਯਨ੍
ਕਿਹੜਾ ਜੰਗਲ ਸੀ? ਕੌਣ ਉਹ ਰੁੱਖ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ? ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਾ ਤੇ ਧਾਮਾਨਿ ਪਰਮਾਣਿ ਯਾਵਮਾ ਯਾ ਮਧ੍ਯਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਨ੍ਨੁਤੇਮਾ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਸਖਿਭ੍ਯੋ ਹਵਿषਿ ਸ੍ਵਧਾਵਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਜਸ੍ਵ ਤਨ੍ਵਂ ਵृਧਾਨਃ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਉਹ ਥਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵੇਲੇ ਸਿਖਾ; ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਨ੍ਹਵਿषਾ ਵਾਵृਧਾਨਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਜਸ੍ਵ ਪृਥਿਵੀਮੁਤ ਦ੍ਯਾਮ੍ । ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਅਭਿਤੋ ਜਨਾਸ ਇਹਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮਘਵਾ ਸੂਰਿਰਸ੍ਤੁ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਨ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਜਾਂ; ਇੱਥੇ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਹੋਵੇ।
ਵਾਚਸ੍ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮੂਤਯੇ ਮਨੋਜੁਵਂ ਵਾਜੇ ਅਦ੍ਯਾ ਹੁਵੇਮ । ਸ ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਹਵਨਾਨਿ ਜੋषਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੂਰਵਸੇ ਸਾਧੁਕਰ੍ਮਾ
ਆਓ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੋਲੇ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦੀਏ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰੇ; ਸਭ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ ਪਿਤਾ ਮਨਸਾ ਹਿ ਧੀਰੋ ਘृਤਮੇਨੇ ਅਜਨਨ੍ਨਮ੍ਨਮਾਨੇ । ਯਦੇਦਨ੍ਤਾ ਅਦਦृਹਨ੍ਤ ਪੂਰ੍ਵ ਆਦਿਦ੍ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਪ੍ਰਥੇਤਾਮ੍
ਸਿਆਣਾ, ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਘੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਵੀਂ ਹੋ ਕੇ। ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਫੈਲ ਗਈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਿਮਨਾ ਆਦ੍ਵਿਹਾਯਾ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਪਰਮੋਤ ਸਂਦृਕ੍ । ਤੇषਾਮਿष੍ਟਾਨਿ ਸਮਿषਾ ਮਦਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰਾ ਸਪ੍ਤऋषੀਨ੍ਪਰ ਏਕਮਾਹੁਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਃ ਪਿਤਾ ਜਨਿਤਾ ਯੋ ਵਿਧਾਤਾ ਧਾਮਾਨਿ ਵੇਦ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ । ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਮਧਾ ਏਕ ਏਵ ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਭੁਵਨਾ ਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ
ਉਹ ਜੋ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਜਣਨਹਾਰ ਤੇ ਸਾਡਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਹੈ—ਉਸ ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਵਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ ਆਯਜਨ੍ਤ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਸਮਸ੍ਮਾ ऋषਯਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਜਰਿਤਾਰੋ ਨ ਭੂਨਾ । ਅਸੂਰ੍ਤੇ ਸੂਰ੍ਤੇ ਰਜਸਿ ਨਿषਤ੍ਤੇ ਯੇ ਭੂਤਾਨਿ ਸਮਕृਣ੍ਵਨ੍ਨਿਮਾਨਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਪੁਰਖਾਂ ਨੇ, ਦਾਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੌਲਤ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਚਾਹੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਨੇਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕਠੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੇ।
ਪਰੋ ਦਿਵਾ ਪਰ ਏਨਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਪਰੋ ਦੇਵੇਭਿਰਸੁਰੈਰ੍ਯਦਸ੍ਤਿ । ਕਂ ਸ੍ਵਿਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਧ੍ਰ ਆਪੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਵਿਸ਼੍ਵੇ
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਬੀਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ?