ਪਤ੍ਤੋ ਜਗਾਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਚਮਤ੍ਤਿ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰਤਿ ਦਧੌ ਵਰੂਥਮ੍ । ਆਸੀਨ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਮੁਪਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤਿ ਨ੍ਯਙ੍ਙੁਤ੍ਤਾਨਾਮਨ੍ਵੇਤਿ ਭੂਮਿਮ੍
ਕੁੰਬੀ ਜਾਗ ਪਈ, ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਢਾਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਸਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਬृਹਨ੍ਨਚ੍ਛਾਯੋ ਅਪਲਾਸ਼ੋ ਅਰ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌ ਮਾਤਾ ਵਿषਿਤੋ ਅਤ੍ਤਿ ਗਰ੍ਭਃ । ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾ ਵਤ੍ਸਂ ਰਿਹਤੀ ਮਿਮਾਯ ਕਯਾ ਭੁਵਾ ਨਿ ਦਧੇ ਧੇਨੁਰੂਧਃ
ਵੱਡਾ ਛਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਹੈ; ਮਾਂ, ਛੇਦੀ ਹੋਈ, ਗਰਭ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ, ਗਾਂ, ਵੱਛਾ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਗਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ?
ਸਪ੍ਤ ਵੀਰਾਸੋ ਅਧਰਾਦੁਦਾਯਨ੍ਨष੍ਟੋਤ੍ਤਰਾਤ੍ਤਾਤ੍ਸਮਜਗ੍ਮਿਰਨ੍ਤੇ । ਨਵ ਪਸ਼੍ਚਾਤਾਤ੍ਸ੍ਥਿਵਿਮਨ੍ਤ ਆਯਨ੍ਦਸ਼ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਾਨੁ ਵਿ ਤਿਰਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਨਃ
ਸੱਤ ਵੀਰ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋਏ, ਅੰਤ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਨੌ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਖੜੇ ਹੋਏ ਆਏ; ਦਸ ਪੂਰਬ ਤੋਂ, ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਾਨਾਮੇਕਂ ਕਪਿਲਂ ਸਮਾਨਂ ਤਂ ਹਿਨ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਤਵੇ ਪਾਰ੍ਯਾਯ । ਗਰ੍ਭਂ ਮਾਤਾ ਸੁਧਿਤਂ ਵਕ੍ਸ਼ਣਾਸ੍ਵਵੇਨਨ੍ਤਂ ਤੁषਯਨ੍ਤੀ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਦਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੀਲਾ ਤੇ ਆਮ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਗਰਭ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੀਵਾਨਂ ਮੇषਮਪਚਨ੍ਤ ਵੀਰਾ ਨ੍ਯੁਪ੍ਤਾ ਅਕ੍ਸ਼ਾ ਅਨੁ ਦੀਵ ਆਸਨ੍ । ਦ੍ਵਾ ਧਨੁਂ ਬृਹਤੀਮਪ੍ਸ੍ਵਨ੍ਤਃ ਪਵਿਤ੍ਰਵਨ੍ਤਾ ਚਰਤਃ ਪੁਨਨ੍ਤਾ
ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਮੋਟਾ ਭੇੜ ਪਕਾਇਆ; ਪਾਸੇ ਪਏ, ਉਹ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬੈਠੇ। ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਧਨੁਆਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਫ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਵਿ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨਾਸੋ ਵਿष੍ਵਞ੍ਚ ਆਯਨ੍ਪਚਾਤਿ ਨੇਮੋ ਨਹਿ ਪਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਧਃ । ਅਯਂ ਮੇ ਦੇਵਃ ਸਵਿਤਾ ਤਦਾਹ ਦ੍ਰ੍ਵਨ੍ਨ ਇਦ੍ਵਨਵਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰਨ੍ਨਃ
ਚੀਕਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਰਸੋਈਆ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਪੱਖ ਦਾ ਅੱਧਾ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ, ਘੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਚਲ ਪਏ।'
ਅਪਸ਼੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਵਹਮਾਨਮਾਰਾਦਚਕ੍ਰਯਾ ਸ੍ਵਧਯਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍ । ਸਿषਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰ ਯੁਗਾ ਜਨਾਨਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨਾ ਪ੍ਰਮਿਨਾਨੋ ਨਵੀਯਾਨ੍
ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲੱਦ ਕੇ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਹੀਆਂ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਆਰੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੂਆ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਚਾਨਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਮਾਪ ਕੇ ਨਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਏਤੌ ਮੇ ਗਾਵੌ ਪ੍ਰਮਰਸ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤੌ ਮੋ षੁ ਪ੍ਰ ਸੇਧੀਰ੍ਮੁਹੁਰਿਨ੍ਮਮਨ੍ਧਿ । ਆਪਸ਼੍ਚਿਦਸ੍ਯ ਵਿ ਨਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸੂਰਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਕ ਉਪਰੋ ਬਭੂਵਾਨ੍
ਇਹ ਦੋ ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜੋੜੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ ਨਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਲਈ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਦਾਰ ਬਾਂਦਰ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਅਯਂ ਯੋ ਵਜ੍ਰਃ ਪੁਰੁਧਾ ਵਿਵृਤ੍ਤੋऽਵਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਬृਹਤਃ ਪੁਰੀषਾਤ੍ । ਸ਼੍ਰਵ ਇਦੇਨਾ ਪਰੋ ਅਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਤਦਵ੍ਯਥੀ ਜਰਿਮਾਣਸ੍ਤਰਨ੍ਤਿ
ਇਹ ਵਜਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਯਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਡਰ ਬਿਨਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੇਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਯਤਾ ਮੀਮਯਦ੍ਗੌਸ੍ਤਤੋ ਵਯਃ ਪ੍ਰ ਪਤਾਨ੍ਪੂਰੁषਾਦਃ । ਅਥੇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਂ ਭਯਾਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੁਨ੍ਵਦृषਯੇ ਚ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਤ੍
ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਦਰਖ਼ਤ, ਗਾਂ ਮਾਪਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਡਰ ਜਾਵੇ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਾਨੇ ਪ੍ਰਥਮਾ ਅਤਿष੍ਠਨ੍ਕृਨ੍ਤਤ੍ਰਾਦੇषਾਮੁਪਰਾ ਉਦਾਯਨ੍ । ਤ੍ਰਯਸ੍ਤਪਨ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਨੂਪਾ ਦ੍ਵਾ ਬृਬੂਕਂ ਵਹਤਃ ਪੁਰੀषਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵਿਚ, ਪਹਿਲੇ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਲਦਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੋ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਗੋਬਰ ਲੱਦਦੇ ਹਨ।
ਸਾ ਤੇ ਜੀਵਾਤੁਰੁਤ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾ ਸ੍ਮੈਤਾਦृਗਪ ਗੂਹਃ ਸਮਰ੍ਯੇ । ਆਵਿਃ ਸ੍ਵਃ ਕृਣੁਤੇ ਗੂਹਤੇ ਬੁਸਂ ਸ ਪਾਦੁਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣਿਜੋ ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਐਸਾ ਜਾਣ। ਜੰਗ ਵਿਚ, ਉਸ ਵਰਗੇ ਤੋਂ ਲੁਕ ਨਾ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯੋ ਅਰਿਰਾਜਗਾਮ ਮਮੇਦਹ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੋ ਨਾ ਜਗਾਮ । ਜਕ੍ਸ਼ੀਯਾਦ੍ਧਾਨਾ ਉਤ ਸੋਮਂ ਪਪੀਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਸ਼ਿਤਃ ਪੁਨਰਸ੍ਤਂ ਜਗਾਯਾਤ੍
ਹਰ ਹੋਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਸੱਸ-ਸੁਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਏ, ਸੋਮ ਪੀਵੇ; ਪੂਰਾ ਖਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ।
ਸ ਰੋਰੁਵਦ੍ਵृषਭਸ੍ਤਿਗ੍ਮਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵਰ੍ष੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵਰਿਮਨ੍ਨਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ । ਵਿਸ਼੍ਵੇष੍ਵੇਨਂ ਵृਜਨੇषੁ ਪਾਮਿ ਯੋ ਮੇ ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ ਸੁਤਸੋਮਃ ਪृਣਾਤਿ
ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ ਸਾਂਡ, ਤੇਜ਼ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਸੋਮ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਰਿਣਾ ਤੇ ਮਨ੍ਦਿਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੂਯਾਨ੍ਸੁਨ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸੋਮਾਨ੍ਪਿਬਸਿ ਤ੍ਵਮੇषਾਮ੍ । ਪਚਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵृषਭਾਁ ਅਤ੍ਸਿ ਤੇषਾਂ ਪृਕ੍ਸ਼ੇਣ ਯਨ੍ਮਘਵਨ੍ਹੂਯਮਾਨਃ
ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਉਹ ਤੇਰਾ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਪੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਡ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਾਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਚਮਚ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਸੁ ਮੇ ਜਰਿਤਰਾ ਚਿਕਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਤੀਪਂ ਸ਼ਾਪਂ ਨਦ੍ਯੋ ਵਹਨ੍ਤਿ । ਲੋਪਾਸ਼ਃ ਸਿਂਹਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਚਮਤ੍ਸਾਃ ਕ੍ਰੋष੍ਟਾ ਵਰਾਹਂ ਨਿਰਤਕ੍ਤ ਕਕ੍ਸ਼ਾਤ੍
ਇਹ, ਗਾਇਕ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ: ਨਦੀਆਂ ਉਲਟ ਵਹਿੰਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੇੜੀਆਂ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੱਛੀਆਂ ਮਗਰਮੱਛ ਤੋਂ, ਗਿੱਦੜ ਸੂਅਰ ਤੋਂ, ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਖੋਹ ਤੋਂ।
ਕਥਾ ਤ ਏਤਦਹਮਾ ਚਿਕੇਤਂ ਗृਤ੍ਸਸ੍ਯ ਪਾਕਸ੍ਤਵਸੋ ਮਨੀषਾਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਵਿਦ੍ਵਾਁ ऋਤੁਥਾ ਵਿ ਵੋਚੋ ਯਮਰ੍ਧਂ ਤੇ ਮਘਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਮ੍ਯਾ ਧੂਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਗ੍ਰਿਤਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਬੁਧੀ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੀ? ਤੂੰ, ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਦੱਸ, ਦਾਨੀ, ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰੱਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਾ ਹਿ ਮਾਂ ਤਵਸਂ ਵਰ੍ਧਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੇ ਬृਹਤ ਉਤ੍ਤਰਾ ਧੂਃ । ਪੁਰੂ ਸਹਸ੍ਰਾ ਨਿ ਸ਼ਿਸ਼ਾਮਿ ਸਾਕਮਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਹਿ ਮਾ ਜਨਿਤਾ ਜਜਾਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਜਣਨ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿੱਤ ਜਣਿਆ ਹੈ।
ਏਵਾ ਹਿ ਮਾਂ ਤਵਸਂ ਜਜ੍ਞੁਰੁਗ੍ਰਂ ਕਰ੍ਮਨ੍ਕਰ੍ਮਨ੍ਵृषਣਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਦੇਵਾਃ । ਵਧੀਂ ਵृਤ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਦਸਾਨੋऽਪ ਵ੍ਰਜਂ ਮਹਿਨਾ ਦਾਸ਼ੁषੇ ਵਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਇਆ, ਇੰਦਰ, ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰਦਾਂ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਗਤ ਲਈ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।
ਦੇਵਾਸ ਆਯਨ੍ਪਰਸ਼ੂਁਰਬਿਭ੍ਰਨ੍ਵਨਾ ਵृਸ਼੍ਚਨ੍ਤੋ ਅਭਿ ਵਿਡ੍ਭਿਰਾਯਨ੍ । ਨਿ ਸੁਦ੍ਰ੍ਵਂ ਦਧਤੋ ਵਕ੍ਸ਼ਣਾਸੁ ਯਤ੍ਰਾ ਕृਪੀਟਮਨੁ ਤਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ
ਦੇਵਤਾ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਜੰਗਲ ਕੱਟਦੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਆਏ। ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ, ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਚਂ ਜਗਾਰਾਦ੍ਰਿਂ ਲੋਗੇਨ ਵ੍ਯਭੇਦਮਾਰਾਤ੍ । ਬृਹਨ੍ਤਂ ਚਿਦृਹਤੇ ਰਨ੍ਧਯਾਨਿ ਵਯਦ੍ਵਤ੍ਸੋ ਵृषਭਂ ਸ਼ੂਸ਼ੁਵਾਨਃ
ਖਰਗੋਸ਼ ਨੇ ਉਲਟ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਤਰਾ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ; ਆਪਣੀ ਪੰਜੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜਖਮੀ, ਮੈਂ ਛੇਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਛਾ ਸਾਂਡ ਨੂੰ ਚੁੰਘਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰ੍ਣ ਇਤ੍ਥਾ ਨਖਮਾ ਸਿषਾਯਾਵਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰਿਪਦਂ ਨ ਸਿਂਹਃ । ਨਿਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਹਿषਸ੍ਤਰ੍ष੍ਯਾਵਾਨ੍ਗੋਧਾ ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਥਂ ਕਰ੍षਦੇਤਤ੍
ਉਕਾਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਖ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੇ, ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਗ 'ਤੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ। ਮਹਿਸ਼ ਵੀ, ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੌੜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗੋਧਾ ਇਸ ਲਈ ਇਹਨੂੰ ਘਸੀਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਗੋਧਾ ਅਯਥਂ ਕਰ੍षਦੇਤਦ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਤਿਪੀਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨੈਃ । ਸਿਮ ਉਕ੍ਸ਼੍ਣੋऽਵਸृष੍ਟਾਁ ਅਦਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਬਲਾਨਿ ਤਨ੍ਵਃ ਸ਼ृਣਾਨਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਗੋਧਾ ਇਹਨੂੰ ਘਸੀਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਵੱਛੇ ਵੀ, ਬਲਦ ਤੋਂ ਛੁਟੇ, ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਆਪ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸ਼ਮੀਭਿਃ ਸੁਸ਼ਮੀ ਅਭੂਵਨ੍ਯੇ ਹਿਨ੍ਵਿਰੇ ਤਨ੍ਵਃ ਸੋਮ ਉਕ੍ਥੈਃ । ਨृਵਦ੍ਵਦਨ੍ਨੁਪ ਨੋ ਮਾਹਿ ਵਾਜਾਨ੍ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਵੋ ਦਧਿषੇ ਨਾਮ ਵੀਰਃ
ਇਹ, ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਟਾਹਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸੋਮ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਜਾਈ। ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ, ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਓ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਵੀਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਨਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਨੇ ਨ ਵਾ ਯੋ ਨ੍ਯਧਾਯਿ ਚਾਕਞ੍ਛੁਚਿਰ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੋਮੋ ਭੁਰਣਾਵਜੀਗਃ । ਯਸ੍ਯੇਦਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰੁਦਿਨੇषੁ ਹੋਤਾ ਨृਣਾਂ ਨਰ੍ਯੋ ਨृਤਮਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾਵਾਨ੍
ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਵਧੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜਾਰੀ ਹੈ, ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰ ਤੇ ਅਸ੍ਯਾ ਉषਸਃ ਪ੍ਰਾਪਰਸ੍ਯਾ ਨृਤੌ ਸ੍ਯਾਮ ਨृਤਮਸ੍ਯ ਨृਣਾਮ੍ । ਅਨੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ੋਕਃ ਸ਼ਤਮਾਵਹਨ੍ਨॄਨ੍ਕੁਤ੍ਸੇਨ ਰਥੋ ਯੋ ਅਸਤ੍ਸਸਵਾਨ੍
ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੀ ਭੋਰ ਪਹੁੰਚੀਏ; ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਰਹੀਏ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਸੌ ਮਨੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਥ ਕੁਤਸਾ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਸ੍ਤੇ ਮਦ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਰਨ੍ਤ੍ਯੋ ਭੂਦ੍ਦੁਰੋ ਗਿਰੋ ਅਭ੍ਯੁਗ੍ਰੋ ਵਿ ਧਾਵ । ਕਦ੍ਵਾਹੋ ਅਰ੍ਵਾਗੁਪ ਮਾ ਮਨੀषਾ ਆ ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾਮੁਪਮਂ ਰਾਧੋ ਅਨ੍ਨੈਃ
ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਇੰਦਰ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ? ਤੂੰ ਦੂਰੋਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ। ਕਿਹੜਾ ਸਹਾਈ, ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਲਿਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਾਤ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪਾ ਸਕਾਂ?
ਕਦੁ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਾਵਤੋ ਨॄਨ੍ਕਯਾ ਧਿਯਾ ਕਰਸੇ ਕਨ੍ਨ ਆਗਨ੍ । ਮਿਤ੍ਰੋ ਨ ਸਤ੍ਯ ਉਰੁਗਾਯ ਭृਤ੍ਯਾ ਅਨ੍ਨੇ ਸਮਸ੍ਯ ਯਦਸਨ੍ਮਨੀषਾਃ
ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਚੌੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਖਾਣੇ ਵਿਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੇਰਯ ਸੂਰੋ ਅਰ੍ਥਂ ਨ ਪਾਰਂ ਯੇ ਅਸ੍ਯ ਕਾਮਂ ਜਨਿਧਾ ਇਵ ਗ੍ਮਨ੍ । ਗਿਰਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤੇ ਤੁਵਿਜਾਤ ਪੂਰ੍ਵੀਰ੍ਨਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨੈਃ
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੇਜ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਕੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਜਨ, ਇੰਦਰ, ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਜਣੇ, ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤ੍ਰੇ ਨੁ ਤੇ ਸੁਮਿਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੀ ਦ੍ਯੌਰ੍ਮਜ੍ਮਨਾ ਪृਥਿਵੀ ਕਾਵ੍ਯੇਨ । ਵਰਾਯ ਤੇ ਘृਤਵਨ੍ਤਃ ਸੁਤਾਸਃ ਸ੍ਵਾਦ੍ਮਨ੍ਭਵਨ੍ਤੁ ਪੀਤਯੇ ਮਧੂਨਿ
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਲਈ, ਪੁਰਾਣਾ ਅਸਮਾਨ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ। ਤੇਰੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਘੀ ਵਾਲੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਨ ਤੇਰੇ ਪੀਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।