ਅਤ੍ਯੋ ਨ ਹਿਯਾਨੋ ਅਭਿ ਵਾਜਮਰ੍ष ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਤ੍ਕੋਸ਼ਂ ਦਿਵੋ ਅਦ੍ਰਿਮਾਤਰਮ੍ । ਵृषਾ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਅਧਿ ਸਾਨੋ ਅਵ੍ਯਯੇ ਸੋਮਃ ਪੁਨਾਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯ ਧਾਯਸੇ
ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈਂ, ਗੂੰਜਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਪੱਥਰ, ਅਸਮਾਨ ਮਾਂ ਵੱਲ; ਬਲਦ ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਢਲਾਣ ਤੇ, ਤਾਕਤ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਤ ਆਸ਼੍ਵਿਨੀਃ ਪਵਮਾਨ ਧੀਜੁਵੋ ਦਿਵ੍ਯਾ ਅਸृਗ੍ਰਨ੍ਪਯਸਾ ਧਰੀਮਣਿ । ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਰृषਯ ਸ੍ਥਾਵਿਰੀਰਸृਕ੍ਸ਼ਤ ਯੇ ਤ੍ਵਾ ਮृਜਨ੍ਤ੍ਯृषਿषਾਣ ਵੇਧਸਃ
ਤੇਜ਼, ਰੱਬੀ ਧਾਰਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਵਗ ਪਈਆਂ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਧੋਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਧਾਮਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ ऋਭ੍ਵਸਃ ਪ੍ਰਭੋਸ੍ਤੇ ਸਤਃ ਪਰਿ ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਤਵਃ । ਵ੍ਯਾਨਸ਼ਿਃ ਪਵਸੇ ਸੋਮ ਧਰ੍ਮਭਿਃ ਪਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਰਾਜਸਿ
ਸਾਰੇ ਥਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਰਿਭੂ, ਮਹਾਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਰੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
ਉਭਯਤਃ ਪਵਮਾਨਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਸਤਃ ਪਰਿ ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਤਵਃ । ਯਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਅਧਿ ਮृਜ੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿ ਯੋਨਾ ਕਲਸ਼ੇषੁ ਸੀਦਤਿ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਡੋਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪੀਲਾ ਇੱਕ ਛਾਣਣੀ ਵਿੱਚ ਧੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕੇਤੁਃ ਪਵਤੇ ਸ੍ਵਧ੍ਵਰਃ ਸੋਮੋ ਦੇਵਾਨਾਮੁਪ ਯਾਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਮ੍ । ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਃ ਪਰਿ ਕੋਸ਼ਮਰ੍षਤਿ ਵृषਾ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤ੍ਯੇਤਿ ਰੋਰੁਵਤ੍
ਯਜਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਚੱਜਾ ਸੋਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਬਲਦ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਛਾਣਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਨਦ੍ਯੋ ਵਿ ਗਾਹਤੇऽਪਾਮੂਰ੍ਮਿਂ ਸਚਤੇ ਸਿਨ੍ਧੁषੁ ਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਅਧ੍ਯਸ੍ਥਾਤ੍ਸਾਨੁ ਪਵਮਾਨੋ ਅਵ੍ਯਯਂ ਨਾਭਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਧਰੁਣੋ ਮਹੋ ਦਿਵਃ
ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੇ, ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈ।
ਦਿਵੋ ਨ ਸਾਨੁ ਸ੍ਤਨਯਨ੍ਨਚਿਕ੍ਰਦਦ੍ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਧਰ੍ਮਭਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਖ੍ਯਂ ਪਵਤੇ ਵਿਵੇਵਿਦਤ੍ਸੋਮਃ ਪੁਨਾਨਃ ਕਲਸ਼ੇषੁ ਸੀਦਤਿ
ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਗੱਜਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਪਵਤੇ ਮਧੁ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਿਤਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਜਨਿਤਾ ਵਿਭੂਵਸੁਃ । ਦਧਾਤਿ ਰਤ੍ਨਂ ਸ੍ਵਧਯੋਰਪੀਚ੍ਯਂ ਮਦਿਨ੍ਤਮੋ ਮਤ੍ਸਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਰਸਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲਈ ਅਮੋਲ ਰਤਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤਵਰ, ਤੇ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਰਸ ਹੈ।
ਅਭਿਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਕਲਸ਼ਂ ਵਾਜ੍ਯਰ੍षਤਿ ਪਤਿਰ੍ਦਿਵਃ ਸ਼ਤਧਾਰੋ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਹਰਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਦਨੇषੁ ਸੀਦਤਿ ਮਰ੍ਮृਜਾਨੋऽਵਿਭਿਃ ਸਿਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਵृषਾ
ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਂਡੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਮਿਤਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਲਵਾਨ।
ਅਗ੍ਰੇ ਸਿਨ੍ਧੂਨਾਂ ਪਵਮਾਨੋ ਅਰ੍षਤ੍ਯਗ੍ਰੇ ਵਾਚੋ ਅਗ੍ਰਿਯੋ ਗੋषੁ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਅਗ੍ਰੇ ਵਾਜਸ੍ਯ ਭਜਤੇ ਮਹਾਧਨਂ ਸ੍ਵਾਯੁਧਃ ਸੋਤृਭਿਃ ਪੂਯਤੇ ਵृषਾ
ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਵੱਡਾ ਧਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ, ਬਲਵਾਨ।
ਅਯਂ ਮਤਵਾਞ੍ਛਕੁਨੋ ਯਥਾ ਹਿਤੋऽਵ੍ਯੇ ਸਸਾਰ ਪਵਮਾਨ ਊਰ੍ਮਿਣਾ । ਤਵ ਕ੍ਰਤ੍ਵਾ ਰੋਦਸੀ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਵੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਧਿਯਾ ਪਵਤੇ ਸੋਮ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇ
ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸੋਮ, ਤੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਕਲ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ ਲਈ।
ਦ੍ਰਾਪਿਂ ਵਸਾਨੋ ਯਜਤੋ ਦਿਵਿਸ੍ਪृਸ਼ਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਾ ਭੁਵਨੇष੍ਵਰ੍ਪਿਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਜਜ੍ਞਾਨੋ ਨਭਸਾਭ੍ਯਕ੍ਰਮੀਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਨਮਸ੍ਯ ਪਿਤਰਮਾ ਵਿਵਾਸਤਿ
ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਭਗਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ, ਸਾਰੇ ਜਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਸੱਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਅਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇ ਮਹਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਯਚ੍ਛਤਿ ਯੋ ਅਸ੍ਯ ਧਾਮ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵ੍ਯਾਨਸ਼ੇ । ਪਦਂ ਯਦਸ੍ਯ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਅਭਿ ਸਂ ਯਾਤਿ ਸਂਯਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਦਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ ਅਯਾਸੀਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤꣳ ਸਖਾ ਸਖ੍ਯੁਰ੍ ਨ ਪ੍ਰ ਮਿਨਾਤਿ ਸꣳਗਿਰਮ੍ । ਮਰ੍ਯ ਇਵ ਯੁਵਤਿਭਿਃ ਸਮ੍ ਅਰ੍षਤਿ ਸੋਮਃ ਕਲਸ਼ੇ ਸ਼ਤਯਾਮ੍ਨਾ ਪਥਾ
ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਇੰਦੁ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਸੌ ਰਾਹੀਂ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਵੋ ਧਿਯੋ ਮਨ੍ਦ੍ਰਯੁਵੋ ਵਿਪਨ੍ਯੁਵਃ ਪਨਸ੍ਯੁਵਃ ਸꣳਵਸਨੇष੍ਵ੍ ਅਕ੍ਰਮੁਃ । ਸੋਮਮ੍ ਮਨੀषਾ ਅਭ੍ਯ੍ ਅਨੂषਤ ਸ੍ਤੁਭੋ ऽਭਿ ਧੇਨਵਃ ਪਯਸੇਮ੍ ਅਸ਼ਿਸ਼੍ਰਯੁਃ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੁਖਦਾਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਸੋਚਾਂ ਸਭ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆ ਨਃ ਸੋਮ ਸꣳਯਤਮ੍ ਪਿਪ੍ਯੁषੀਮ੍ ਇषਮ੍ ਇਨ੍ਦੋ ਪਵਸ੍ਵ ਪਵਮਾਨੋ ਅਸ੍ਰਿਧਮ੍ । ਯਾ ਨੋ ਦੋਹਤੇ ਤ੍ਰਿਰ੍ ਅਹਨ੍ਨ੍ ਅਸਸ਼੍ਚੁषੀ ਕ੍ਸ਼ੁਮਦ੍ ਵਾਜਵਨ੍ ਮਧੁਮਤ੍ ਸੁਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਵਰਖਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਲਗਾਤਾਰ, ਉਪਜਾਊ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰਿਆ ਬਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵृषਾ ਮਤੀਨਾਮ੍ ਪਵਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸੋਮੋ ਅਹ੍ਨਃ ਪ੍ਰਤਰੀਤੋषਸੋ ਦਿਵਃ । ਕ੍ਰਾਣਾ ਸਿਨ੍ਧੂਨਾꣳ ਕਲਸ਼ਾꣳ ਅਵੀਵਸ਼ਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਹਾਰ੍ਦ੍ਯ੍ ਆਵਿਸ਼ਨ੍ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਸੋਮ, ਜੋ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਉਜਲੀਆਂ ਭੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੀषਿਭਿਃ ਪਵਤੇ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਃ ਕਵਿਰ੍ ਨृਭਿਰ੍ ਯਤਃ ਪਰਿ ਕੋਸ਼ਾꣳ ਅਚਿਕ੍ਰਦਤ੍ । ਤ੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਨਾਮ ਜਨਯਨ੍ ਮਧੁ ਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯੋਃ ਸਖ੍ਯਾਯ ਕਰ੍ਤਵੇ
ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕੇ।
ਅਯਮ੍ ਪੁਨਾਨ ਉषਸੋ ਵਿ ਰੋਚਯਦ੍ ਅਯꣳ ਸਿਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਅਭਵਦ੍ ਉ ਲੋਕਕृਤ੍ । ਅਯꣳ ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤ ਦੁਦੁਹਾਨ ਆਸ਼ਿਰꣳ ਸੋਮੋ ਹृਦੇ ਪਵਤੇ ਚਾਰੁ ਮਤ੍ਸਰਃ
ਇਹ ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਕਰਕੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ, ਦਿਲ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਵਸ੍ਵ ਸੋਮ ਦਿਵ੍ਯੇषੁ ਧਾਮਸੁ ਸृਜਾਨ ਇਨ੍ਦੋ ਕਲਸ਼ੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆ । ਸੀਦਨ੍ਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਠਰੇ ਕਨਿਕ੍ਰਦਨ੍ ਨृਭਿਰ੍ ਯਤਃ ਸੂਰ੍ਯਮ੍ ਆਰੋਹਯੋ ਦਿਵਿ
ਹੇ ਸੋਮ, ਰੱਬੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਹੇ ਇੰਦੂ, ਛਾਣਣ ਰਾਹੀਂ ਘੜੇ ਵਿਚ ਵਗ। ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਬੈਠ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ।
ਅਦ੍ਰਿਭਿਃ ਸੁਤਃ ਪਵਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆꣳ ਇਨ੍ਦਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਠਰੇष੍ਵ੍ ਆਵਿਸ਼ਨ੍ । ਤ੍ਵꣳ ਨृਚਕ੍ਸ਼ਾ ਅਭਵੋ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ ਸੋਮ ਗੋਤ੍ਰਮ੍ ਅਙ੍ਗਿਰੋਭ੍ਯੋ ऽਵृਣੋਰ੍ ਅਪ
ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਸੋਮਾ। ਤੂੰ ਅੰਗੀਰਸਾਂ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।
ਤ੍ਵਾꣳ ਸੋਮ ਪਵਮਾਨꣳ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯੋ ऽਨੁ ਵਿਪ੍ਰਾਸੋ ਅਮਦਨ੍ਨ੍ ਅਵਸ੍ਯਵਃ । ਤ੍ਵਾꣳ ਸੁਪਰ੍ਣ ਆਭਰਦ੍ ਦਿਵਸ੍ ਪਰੀਨ੍ਦੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਭਿਰ੍ ਮਤਿਭਿਃ ਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਹੇ ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਮਦਦ ਲਈ ਪੀਤਾ। ਸੁੰਦਰ ਪਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ, ਸੋਮਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਵ੍ਯੇ ਪੁਨਾਨਮ੍ ਪਰਿ ਵਾਰ ਊਰ੍ਮਿਣਾ ਹਰਿꣳ ਨਵਨ੍ਤੇ ਅਭਿ ਸਪ੍ਤ ਧੇਨਵਃ । ਅਪਾਮ੍ ਉਪਸ੍ਥੇ ਅਧ੍ਯ੍ ਆਯਵਃ ਕਵਿਮ੍ ऋਤਸ੍ਯ ਯੋਨਾ ਮਹਿषਾ ਅਹੇषਤ
ਸੱਤ ਗਾਵਾਂ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਾਹ ਕਰਦੀਆਂ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਸੱਚ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦੁਃ ਪੁਨਾਨੋ ਅਤਿ ਗਾਹਤੇ ਮृਧੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਕृਣ੍ਵਨ੍ ਸੁਪਥਾਨਿ ਯਜ੍ਯਵੇ । ਗਾਃ ਕृਣ੍ਵਾਨੋ ਨਿਰ੍ਣਿਜꣳ ਹਰ੍ਯਤਃ ਕਵਿਰ੍ ਅਤ੍ਯੋ ਨ ਕ੍ਰੀਲ਼ਨ੍ ਪਰਿ ਵਾਰਮ੍ ਅਰ੍षਤਿ
ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਰਸ ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਰਵਿਰੋਧਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਦਾ, ਮਨਭਾਵਨਾ ਗਿਆਨੀ, ਖੇਡਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਘੇਰੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਅਸਸ਼੍ਚਤਃ ਸ਼ਤਧਾਰਾ ਅਭਿਸ਼੍ਰਿਯੋ ਹਰਿꣳ ਨਵਨ੍ਤੇ ऽਵ ਤਾ ਉਦਨ੍ਯੁਵਃ । ਕ੍ਸ਼ਿਪੋ ਮृਜਨ੍ਤਿ ਪਰਿ ਗੋਭਿਰ੍ ਆਵृਤꣳ ਤृਤੀਯੇ ਪृष੍ਠੇ ਅਧਿ ਰੋਚਨੇ ਦਿਵਃ
ਹਰ ਪਾਸੋਂ, ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਇਕ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀਆਂ ਆਪਣੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੀਜੇ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹੈ।
ਤਵੇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਯ ਰੇਤਸਸ੍ ਤ੍ਵꣳ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਰਾਜਸਿ । ਅਥੇਦꣳ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਪਵਮਾਨ ਤੇ ਵਸ਼ੇ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਨ੍ਦੋ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਾਮਧਾ ਅਸਿ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇਰੇ ਹੀ ਰੂਹਾਨੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੂੰ, ਸੋਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵꣳ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਅਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਤ੍ ਕਵੇ ਤਵੇਮਾਃ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ਵਿਧਰ੍ਮਣਿ । ਤ੍ਵꣳ ਦ੍ਯਾꣳ ਚ ਪृਥਿਵੀꣳ ਚਾਤਿ ਜਭ੍ਰਿषੇ ਤਵ ਜ੍ਯੋਤੀꣳषਿ ਪਵਮਾਨ ਸੂਰ੍ਯਃ
ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨੀ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਪੰਜੋ ਪਾਸੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਰਜਸੋ ਵਿਧਰ੍ਮਣਿ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸੋਮ ਪਵਮਾਨ ਪੂਯਸੇ । ਤ੍ਵਾਮ੍ ਉਸ਼ਿਜਃ ਪ੍ਰਥਮਾ ਅਗृਭ੍ਣਤ ਤੁਭ੍ਯੇਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਯੇਮਿਰੇ
ਤੂੰ, ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਕਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫੜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰ ਰੇਭ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਤਿ ਵਾਰਮ੍ ਅਵ੍ਯਯꣳ ਵृषਾ ਵਨੇष੍ਵ੍ ਅਵ ਚਕ੍ਰਦਦ੍ ਧਰਿਃ । ਸꣳ ਧੀਤਯੋ ਵਾਵਸ਼ਾਨਾ ਅਨੂषਤ ਸ਼ਿਸ਼ੁꣳ ਰਿਹਨ੍ਤਿ ਮਤਯਃ ਪਨਿਪ੍ਨਤਮ੍
ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਚਾਂ, ਲੋਚ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਜਨ ਉਸ ਨੰਨੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਪਰਿ ਵ੍ਯਤ ਤਨ੍ਤੁꣳ ਤਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤ੍ਰਿਵृਤꣳ ਯਥਾ ਵਿਦੇ । ਨਯਨ੍ਨ੍ ऋਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਿषੋ ਨਵੀਯਸੀਃ ਪਤਿਰ੍ ਜਨੀਨਾਮ੍ ਉਪ ਯਾਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਾਗਾ ਬੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਸੱਚ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਹੁਕਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।