ਕਨਿਕ੍ਰਦਤ੍ਕਲਸ਼ੇ ਗੋਭਿਰਜ੍ਯਸੇ ਵ੍ਯਵ੍ਯਯਂ ਸਮਯਾ ਵਾਰਮਰ੍षਸਿ । ਮਰ੍ਮृਜ੍ਯਮਾਨੋ ਅਤ੍ਯੋ ਨ ਸਾਨਸਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੋਮ ਜਠਰੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ਰਃ
ਤੂੰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ ਗੰਦਗੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਤੋਂ ਖੁਲਿਆ ਘੋੜਾ, ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈਂ।
ਸ੍ਵਾਦੁਃ ਪਵਸ੍ਵ ਦਿਵ੍ਯਾਯ ਜਨ੍ਮਨੇ ਸ੍ਵਾਦੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੁਹਵੀਤੁਨਾਮ੍ਨੇ । ਸ੍ਵਾਦੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਵਰੁਣਾਯ ਵਾਯਵੇ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਮਧੁਮਾਁ ਅਦਾਭ੍ਯਃ
ਮਿੱਠਾ ਵਗ, ਰੱਬੀ ਜਨਮ ਲਈ; ਮਿੱਠਾ ਵਗ, ਇੰਦਰ ਲਈ, ਦਾਤਾ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ; ਮਿੱਠਾ ਵਗ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ—ਹੇ ਕਦੇ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਸੋਮਾ।
ਅਤ੍ਯਂ ਮृਜਨ੍ਤਿ ਕਲਸ਼ੇ ਦਸ਼ ਕ੍ਸ਼ਿਪਃ ਪ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਤਯੋ ਵਾਚ ਈਰਤੇ । ਪਵਮਾਨਾ ਅਭ੍ਯਰ੍षਨ੍ਤਿ ਸੁष੍ਟੁਤਿਮੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਮਦਿਰਾਸ ਇਨ੍ਦਵਃ
ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਧੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਸੋਮਾ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਮਸਤੀ ਵਾਲੇ ਸੋਮੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਵਮਾਨੋ ਅਭ੍ਯਰ੍षਾ ਸੁਵੀਰ੍ਯਮੁਰ੍ਵੀਂ ਗਵ੍ਯੂਤਿਂ ਮਹਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਸਪ੍ਰਥਃ । ਮਾਕਿਰ੍ਨੋ ਅਸ੍ਯ ਪਰਿषੂਤਿਰੀਸ਼ਤੇਨ੍ਦੋ ਜਯੇਮ ਤ੍ਵਯਾ ਧਨਂਧਨਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈਂ, ਚੌੜੇ, ਗਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵੱਲ, ਵੱਡੀ, ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਓਟ ਵੱਲ; ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੋਕ ਸਾਨੂੰ ਨਾਂ ਰੋਕੇ—ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਨ ਜਿੱਤ ਲਈਏ।
ਅਧਿ ਦ੍ਯਾਮਸ੍ਥਾਦ੍ਵृषਭੋ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੋऽਰੂਰੁਚਦ੍ਵਿ ਦਿਵੋ ਰੋਚਨਾ ਕਵਿਃ । ਰਾਜਾ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤ੍ਯੇਤਿ ਰੋਰੁਵਦ੍ਦਿਵਃ ਪੀਯੂषਂ ਦੁਹਤੇ ਨृਚਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਸਿਆਣਾ ਬਲਦ ਅਸਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀ ਦੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਛਾਣਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ—ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰਸ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵੋ ਨਾਕੇ ਮਧੁਜਿਹ੍ਵਾ ਅਸਸ਼੍ਚਤੋ ਵੇਨਾ ਦੁਹਨ੍ਤ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਣਂ ਗਿਰਿष੍ਠਾਮ੍ । ਅਪ੍ਸੁ ਦ੍ਰਪ੍ਸਂ ਵਾਵृਧਾਨਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਆ ਸਿਨ੍ਧੋਰੂਰ੍ਮਾ ਮਧੁਮਨ੍ਤਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆ
ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠੀ ਜੀਭ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਬੂੰਦ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ, ਮਿੱਠਾਸ ਭਰਪੂਰ ਛਾਣਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਕੇ ਸੁਪਰ੍ਣਮੁਪਪਪ੍ਤਿਵਾਂਸਂ ਗਿਰੋ ਵੇਨਾਨਾਮਕृਪਨ੍ਤ ਪੂਰ੍ਵੀਃ । ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਰਿਹਨ੍ਤਿ ਮਤਯਃ ਪਨਿਪ੍ਨਤਂ ਹਿਰਣ੍ਯਯਂ ਸ਼ਕੁਨਂ ਕ੍ਸ਼ਾਮਣਿ ਸ੍ਥਾਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਉੱਡਦੇ ਬਾਜ਼ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਚਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਬੱਚੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਅਧਿ ਨਾਕੇ ਅਸ੍ਥਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਰੂਪਾ ਪ੍ਰਤਿਚਕ੍ਸ਼ਾਣੋ ਅਸ੍ਯ । ਭਾਨੁਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ੋਚਿषਾ ਵ੍ਯਦ੍ਯੌਤ੍ਪ੍ਰਾਰੂਰੁਚਦ੍ਰੋਦਸੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਉੱਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਹ ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਉਠੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ, ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰ ਤ ਆਸ਼ਵਃ ਪਵਮਾਨ ਧੀਜਵੋ ਮਦਾ ਅਰ੍षਨ੍ਤਿ ਰਘੁਜਾ ਇਵ ਤ੍ਮਨਾ । ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਸੁਪਰ੍ਣਾ ਮਧੁਮਨ੍ਤ ਇਨ੍ਦਵੋ ਮਦਿਨ੍ਤਮਾਸਃ ਪਰਿ ਕੋਸ਼ਮਾਸਤੇ
ਤੇਜ਼, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਾਰਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ; ਰੱਬੀ, ਮਿੱਠੇ ਸੋਮੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰ ਤੇ ਮਦਾਸੋ ਮਦਿਰਾਸ ਆਸ਼ਵੋऽਸृਕ੍ਸ਼ਤ ਰਥ੍ਯਾਸੋ ਯਥਾ ਪृਥਕ੍ । ਧੇਨੁਰ੍ਨ ਵਤ੍ਸਂ ਪਯਸਾਭਿ ਵਜ੍ਰਿਣਮਿਨ੍ਦ੍ਰਮਿਨ੍ਦਵੋ ਮਧੁਮਨ੍ਤ ਊਰ੍ਮਯਃ
ਤੇਰੀ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਤਵਾਲੀ, ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਰਾਹੀਂ, ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਗ ਪਈ ਹੈ; ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੇ ਸੋਮੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਇੰਦਰ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਲਈ ਦੁੱਧ ਸਮੇਤ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯੋ ਨ ਹਿਯਾਨੋ ਅਭਿ ਵਾਜਮਰ੍ष ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਤ੍ਕੋਸ਼ਂ ਦਿਵੋ ਅਦ੍ਰਿਮਾਤਰਮ੍ । ਵृषਾ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਅਧਿ ਸਾਨੋ ਅਵ੍ਯਯੇ ਸੋਮਃ ਪੁਨਾਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯ ਧਾਯਸੇ
ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈਂ, ਗੂੰਜਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਪੱਥਰ, ਅਸਮਾਨ ਮਾਂ ਵੱਲ; ਬਲਦ ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਢਲਾਣ ਤੇ, ਤਾਕਤ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਤ ਆਸ਼੍ਵਿਨੀਃ ਪਵਮਾਨ ਧੀਜੁਵੋ ਦਿਵ੍ਯਾ ਅਸृਗ੍ਰਨ੍ਪਯਸਾ ਧਰੀਮਣਿ । ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਰृषਯ ਸ੍ਥਾਵਿਰੀਰਸृਕ੍ਸ਼ਤ ਯੇ ਤ੍ਵਾ ਮृਜਨ੍ਤ੍ਯृषਿषਾਣ ਵੇਧਸਃ
ਤੇਜ਼, ਰੱਬੀ ਧਾਰਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਵਗ ਪਈਆਂ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਧੋਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਧਾਮਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ ऋਭ੍ਵਸਃ ਪ੍ਰਭੋਸ੍ਤੇ ਸਤਃ ਪਰਿ ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਤਵਃ । ਵ੍ਯਾਨਸ਼ਿਃ ਪਵਸੇ ਸੋਮ ਧਰ੍ਮਭਿਃ ਪਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਰਾਜਸਿ
ਸਾਰੇ ਥਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਰਿਭੂ, ਮਹਾਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਰੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
ਉਭਯਤਃ ਪਵਮਾਨਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਸਤਃ ਪਰਿ ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਤਵਃ । ਯਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਅਧਿ ਮृਜ੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿ ਯੋਨਾ ਕਲਸ਼ੇषੁ ਸੀਦਤਿ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਡੋਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪੀਲਾ ਇੱਕ ਛਾਣਣੀ ਵਿੱਚ ਧੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕੇਤੁਃ ਪਵਤੇ ਸ੍ਵਧ੍ਵਰਃ ਸੋਮੋ ਦੇਵਾਨਾਮੁਪ ਯਾਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਮ੍ । ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਃ ਪਰਿ ਕੋਸ਼ਮਰ੍षਤਿ ਵृषਾ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤ੍ਯੇਤਿ ਰੋਰੁਵਤ੍
ਯਜਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਚੱਜਾ ਸੋਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਬਲਦ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਛਾਣਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਨਦ੍ਯੋ ਵਿ ਗਾਹਤੇऽਪਾਮੂਰ੍ਮਿਂ ਸਚਤੇ ਸਿਨ੍ਧੁषੁ ਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਅਧ੍ਯਸ੍ਥਾਤ੍ਸਾਨੁ ਪਵਮਾਨੋ ਅਵ੍ਯਯਂ ਨਾਭਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਧਰੁਣੋ ਮਹੋ ਦਿਵਃ
ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਗਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੇ, ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈ।
ਦਿਵੋ ਨ ਸਾਨੁ ਸ੍ਤਨਯਨ੍ਨਚਿਕ੍ਰਦਦ੍ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਧਰ੍ਮਭਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਖ੍ਯਂ ਪਵਤੇ ਵਿਵੇਵਿਦਤ੍ਸੋਮਃ ਪੁਨਾਨਃ ਕਲਸ਼ੇषੁ ਸੀਦਤਿ
ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਗੱਜਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਸੋਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਪਵਤੇ ਮਧੁ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਿਤਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਜਨਿਤਾ ਵਿਭੂਵਸੁਃ । ਦਧਾਤਿ ਰਤ੍ਨਂ ਸ੍ਵਧਯੋਰਪੀਚ੍ਯਂ ਮਦਿਨ੍ਤਮੋ ਮਤ੍ਸਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਰਸਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲਈ ਅਮੋਲ ਰਤਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤਵਰ, ਤੇ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਰਸ ਹੈ।
ਅਭਿਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਕਲਸ਼ਂ ਵਾਜ੍ਯਰ੍षਤਿ ਪਤਿਰ੍ਦਿਵਃ ਸ਼ਤਧਾਰੋ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਹਰਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਦਨੇषੁ ਸੀਦਤਿ ਮਰ੍ਮृਜਾਨੋऽਵਿਭਿਃ ਸਿਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਵृषਾ
ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਂਡੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਮਿਤਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਲਵਾਨ।
ਅਗ੍ਰੇ ਸਿਨ੍ਧੂਨਾਂ ਪਵਮਾਨੋ ਅਰ੍षਤ੍ਯਗ੍ਰੇ ਵਾਚੋ ਅਗ੍ਰਿਯੋ ਗੋषੁ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਅਗ੍ਰੇ ਵਾਜਸ੍ਯ ਭਜਤੇ ਮਹਾਧਨਂ ਸ੍ਵਾਯੁਧਃ ਸੋਤृਭਿਃ ਪੂਯਤੇ ਵृषਾ
ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਵੱਡਾ ਧਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਨਿਚੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਗਿਆ, ਬਲਵਾਨ।
ਅਯਂ ਮਤਵਾਞ੍ਛਕੁਨੋ ਯਥਾ ਹਿਤੋऽਵ੍ਯੇ ਸਸਾਰ ਪਵਮਾਨ ਊਰ੍ਮਿਣਾ । ਤਵ ਕ੍ਰਤ੍ਵਾ ਰੋਦਸੀ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਵੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਧਿਯਾ ਪਵਤੇ ਸੋਮ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇ
ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸੋਮ, ਤੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਕਲ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਦਾ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ ਲਈ।
ਦ੍ਰਾਪਿਂ ਵਸਾਨੋ ਯਜਤੋ ਦਿਵਿਸ੍ਪृਸ਼ਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਾ ਭੁਵਨੇष੍ਵਰ੍ਪਿਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਜਜ੍ਞਾਨੋ ਨਭਸਾਭ੍ਯਕ੍ਰਮੀਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਨਮਸ੍ਯ ਪਿਤਰਮਾ ਵਿਵਾਸਤਿ
ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਭਗਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ, ਸਾਰੇ ਜਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਸੱਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਅਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇ ਮਹਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਯਚ੍ਛਤਿ ਯੋ ਅਸ੍ਯ ਧਾਮ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵ੍ਯਾਨਸ਼ੇ । ਪਦਂ ਯਦਸ੍ਯ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਅਭਿ ਸਂ ਯਾਤਿ ਸਂਯਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਦਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ ਅਯਾਸੀਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤꣳ ਸਖਾ ਸਖ੍ਯੁਰ੍ ਨ ਪ੍ਰ ਮਿਨਾਤਿ ਸꣳਗਿਰਮ੍ । ਮਰ੍ਯ ਇਵ ਯੁਵਤਿਭਿਃ ਸਮ੍ ਅਰ੍षਤਿ ਸੋਮਃ ਕਲਸ਼ੇ ਸ਼ਤਯਾਮ੍ਨਾ ਪਥਾ
ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਇੰਦੁ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਸੌ ਰਾਹੀਂ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਵੋ ਧਿਯੋ ਮਨ੍ਦ੍ਰਯੁਵੋ ਵਿਪਨ੍ਯੁਵਃ ਪਨਸ੍ਯੁਵਃ ਸꣳਵਸਨੇष੍ਵ੍ ਅਕ੍ਰਮੁਃ । ਸੋਮਮ੍ ਮਨੀषਾ ਅਭ੍ਯ੍ ਅਨੂषਤ ਸ੍ਤੁਭੋ ऽਭਿ ਧੇਨਵਃ ਪਯਸੇਮ੍ ਅਸ਼ਿਸ਼੍ਰਯੁਃ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੁਖਦਾਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਸੋਚਾਂ ਸਭ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆ ਨਃ ਸੋਮ ਸꣳਯਤਮ੍ ਪਿਪ੍ਯੁषੀਮ੍ ਇषਮ੍ ਇਨ੍ਦੋ ਪਵਸ੍ਵ ਪਵਮਾਨੋ ਅਸ੍ਰਿਧਮ੍ । ਯਾ ਨੋ ਦੋਹਤੇ ਤ੍ਰਿਰ੍ ਅਹਨ੍ਨ੍ ਅਸਸ਼੍ਚੁषੀ ਕ੍ਸ਼ੁਮਦ੍ ਵਾਜਵਨ੍ ਮਧੁਮਤ੍ ਸੁਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਵਰਖਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਲਗਾਤਾਰ, ਉਪਜਾਊ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰਿਆ ਬਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵृषਾ ਮਤੀਨਾਮ੍ ਪਵਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸੋਮੋ ਅਹ੍ਨਃ ਪ੍ਰਤਰੀਤੋषਸੋ ਦਿਵਃ । ਕ੍ਰਾਣਾ ਸਿਨ੍ਧੂਨਾꣳ ਕਲਸ਼ਾꣳ ਅਵੀਵਸ਼ਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਹਾਰ੍ਦ੍ਯ੍ ਆਵਿਸ਼ਨ੍ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਸੋਮ, ਜੋ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਉਜਲੀਆਂ ਭੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੀषਿਭਿਃ ਪਵਤੇ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਃ ਕਵਿਰ੍ ਨृਭਿਰ੍ ਯਤਃ ਪਰਿ ਕੋਸ਼ਾꣳ ਅਚਿਕ੍ਰਦਤ੍ । ਤ੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਨਾਮ ਜਨਯਨ੍ ਮਧੁ ਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯੋਃ ਸਖ੍ਯਾਯ ਕਰ੍ਤਵੇ
ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕੇ।
ਅਯਮ੍ ਪੁਨਾਨ ਉषਸੋ ਵਿ ਰੋਚਯਦ੍ ਅਯꣳ ਸਿਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਅਭਵਦ੍ ਉ ਲੋਕਕृਤ੍ । ਅਯꣳ ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤ ਦੁਦੁਹਾਨ ਆਸ਼ਿਰꣳ ਸੋਮੋ ਹृਦੇ ਪਵਤੇ ਚਾਰੁ ਮਤ੍ਸਰਃ
ਇਹ ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਕਰਕੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ, ਦਿਲ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਵਸ੍ਵ ਸੋਮ ਦਿਵ੍ਯੇषੁ ਧਾਮਸੁ ਸृਜਾਨ ਇਨ੍ਦੋ ਕਲਸ਼ੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆ । ਸੀਦਨ੍ਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਠਰੇ ਕਨਿਕ੍ਰਦਨ੍ ਨृਭਿਰ੍ ਯਤਃ ਸੂਰ੍ਯਮ੍ ਆਰੋਹਯੋ ਦਿਵਿ
ਹੇ ਸੋਮ, ਰੱਬੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਹੇ ਇੰਦੂ, ਛਾਣਣ ਰਾਹੀਂ ਘੜੇ ਵਿਚ ਵਗ। ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਬੈਠ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ।