ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਉਕ੍ਥਵਾਹਸੋऽਭਿਪ੍ਰਮਨ੍ਦੁਰਾਯਵਃ । ਘृਤਂ ਨ ਪਿਪ੍ਯ ਆਸਨ੍ਯृਤਸ੍ਯ ਯਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ, ਭਜਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਘੀ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਚ ਦੀ ਥਾਂ ਵਗਦੇ ਹਨ।
ਉਤ ਸ੍ਵਰਾਜੇ ਅਦਿਤਿ ਸ੍ਤੋਮਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਜੀਜਨਤ੍ । ਪੁਰੁਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮੂਤਯ ऋਤਸ੍ਯ ਯਤ੍
ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਭਜਨ ਬਣਾਇਆ; ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਚ ਹੈ।
ਅਭਿ ਵਹ੍ਨਯ ਊਤਯੇऽਨੂषਤ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਯੇ । ਨ ਦੇਵ ਵਿਵ੍ਰਤਾ ਹਰੀ ऋਤਸ੍ਯ ਯਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੱਚ ਦੇ ਦੇਵੀ ਘੋੜੇ ਕਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ।
ਯਤ੍ਸੋਮਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿष੍ਣਵਿ ਯਦ੍ਵਾ ਘ ਤ੍ਰਿਤ ਆਪ੍ਤ੍ਯੇ । ਯਦ੍ਵਾ ਮਰੁਤ੍ਸੁ ਮਨ੍ਦਸੇ ਸਮਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਪੀ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਤਾ ਆਪਤਿਆ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਮ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਲਿਆ—
ਯਦ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਪਰਾਵਤਿ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਅਧਿ ਮਨ੍ਦਸੇ । ਅਸ੍ਮਾਕਮਿਤ੍ਸੁਤੇ ਰਣਾ ਸਮਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਸ਼ਕਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਦੂਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਬਣ।
ਯਦ੍ਵਾਸਿ ਸੁਨ੍ਵਤੋ ਵृਧੋ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਸਤ੍ਪਤੇ । ਉਕ੍ਥੇ ਵਾ ਯਸ੍ਯ ਰਣ੍ਯਸਿ ਸਮਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਮਹਾਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਯਾਜਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣਦਾ ਹੈਂ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ—
ਦੇਵਂਦੇਵਂ ਵੋऽਵਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਗृਣੀषਣਿ । ਅਧਾ ਯਜ੍ਞਾਯ ਤੁਰ੍ਵਣੇ ਵ੍ਯਾਨਸ਼ੁਃ
ਹਰ ਇਕ ਦੇਵੀ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਰਵਣੇ ਲਈ ਯਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞੇਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞਵਾਹਸਂ ਸੋਮੇਭਿਃ ਸੋਮਪਾਤਮਮ੍ । ਹੋਤ੍ਰਾਭਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਾਵृਧੁਰ੍ਵ੍ਯਾਨਸ਼ੁਃ
ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਮਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹੀਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣੀਤਯਃ ਪੂਰ੍ਵੀਰੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਵਸੂਨਿ ਦਾਸ਼ੁषੇ ਵ੍ਯਾਨਸ਼ੁਃ
ਉਸ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵृਤ੍ਰਾਯ ਹਨ੍ਤਵੇ ਦੇਵਾਸੋ ਦਧਿਰੇ ਪੁਰਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਾਣੀਰਨੂषਤਾ ਸਮੋਜਸੇ
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਤਾਕਤ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਮਹਿਨਾ ਵਯਂ ਸ੍ਤੋਮੇਭਿਰ੍ਹਵਨਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਅਰ੍ਕੈਰਭਿ ਪ੍ਰ ਣੋਨੁਮਃ ਸਮੋਜਸੇ
ਅਸੀਂ, ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲੇ, ਸੱਦੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਨੂੰ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਨ ਯਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤੋ ਰੋਦਸੀ ਨਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵਜ੍ਰਿਣਮ੍ । ਅਮਾਦਿਦਸ੍ਯ ਤਿਤ੍ਵਿषੇ ਸਮੋਜਸਃ
ਉਸ ਵਜਰਧਾਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿਨ੍ਦ੍ਰ ਪृਤਨਾਜ੍ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦਧਿਰੇ ਪੁਰਃ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਹਰ੍ਯਤਾ ਹਰੀ ਵਵਕ੍ਸ਼ਤੁਃ
ਇੰਦਰ, ਜਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਯਦਾ ਵृਤ੍ਰਂ ਨਦੀਵृਤਂ ਸ਼ਵਸਾ ਵਜ੍ਰਿਨ੍ਨਵਧੀਃ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਹਰ੍ਯਤਾ ਹਰੀ ਵਵਕ੍ਸ਼ਤੁਃ
ਵਜਰਧਾਰੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਯਦਾ ਤੇ ਵਿष੍ਣੁਰੋਜਸਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਦਾ ਵਿਚਕ੍ਰਮੇ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਹਰ੍ਯਤਾ ਹਰੀ ਵਵਕ੍ਸ਼ਤੁਃ
ਜਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਯਦਾ ਤੇ ਹਰ੍ਯਤਾ ਹਰੀ ਵਾਵृਧਾਤੇ ਦਿਵੇਦਿਵੇ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਯੇਮਿਰੇ
ਜਦ ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧਦੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯਦਾ ਤੇ ਮਾਰੁਤੀਰ੍ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਨਿਯੇਮਿਰੇ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਯੇਮਿਰੇ
ਜਦ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋਤੀ ਗਈ, ਇੰਦਰ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯਦਾ ਸੂਰ੍ਯਮਮੁਂ ਦਿਵਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਧਾਰਯਃ । ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਯੇਮਿਰੇ
ਜਦ ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਟਿਕਾਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਇਮਾਂ ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੁष੍ਟੁਤਿਂ ਵਿਪ੍ਰ ਇਯਰ੍ਤਿ ਧੀਤਿਭਿਃ । ਜਾਮਿਂ ਪਦੇਵ ਪਿਪ੍ਰਤੀਂ ਪ੍ਰਾਧ੍ਵਰੇ
ਇੰਦਰ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਸਤਿਕਾਰ, ਗਿਆਨੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਯਦਸ੍ਯ ਧਾਮਨਿ ਪ੍ਰਿਯੇ ਸਮੀਚੀਨਾਸੋ ਅਸ੍ਵਰਨ੍ । ਨਾਭਾ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦੋਹਨਾ ਪ੍ਰਾਧ੍ਵਰੇ
ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਯਜਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਸਮੇਂ।
ਸੁਵੀਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ਼੍ਵ੍ਯਂ ਸੁਗਵ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਦਦ੍ਧਿ ਨਃ । ਹੋਤੇਵ ਪੂਰ੍ਵਚਿਤ੍ਤਯੇ ਪ੍ਰਾਧ੍ਵਰੇ
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤ, ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਾਂਆਂ ਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਰ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਤੇषੁ ਸੋਮੇषੁ ਕ੍ਰਤੁਂ ਪੁਨੀਤ ਉਕ੍ਥ੍ਯਮ੍ । ਵਿਦੇ ਵृਧਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸੋ ਮਹਾਨ੍ਹਿ षਃ
ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ।
ਸ ਪ੍ਰਥਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਦਨੇ ਵृਧਃ । ਸੁਪਾਰਃ ਸੁਸ਼੍ਰਵਸ੍ਤਮਃ ਸਮਪ੍ਸੁਜਿਤ੍
ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਪਹਿਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਨਰਮੰਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਮਹ੍ਵੇ ਵਾਜਸਾਤਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਭਰਾਯ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਮ੍ । ਭਵਾ ਨਃ ਸੁਮ੍ਨੇ ਅਨ੍ਤਮਃ ਸਖਾ ਵृਧੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੋਸਤ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣ।
ਇਯਂ ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਗਿਰ੍ਵਣੋ ਰਾਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਰਤਿ ਸੁਨ੍ਵਤਃ । ਮਨ੍ਦਾਨੋ ਅਸ੍ਯ ਬਰ੍ਹਿषੋ ਵਿ ਰਾਜਸਿ
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਦਾਤ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਥਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
ਨੂਨਂ ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰ ਦਦ੍ਧਿ ਨੋ ਯਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਨ੍ਵਨ੍ਤ ਈਮਹੇ । ਰਯਿਂ ਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਾ ਭਰਾ ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਦਮ੍
ਹੁਣ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ।
ਸ੍ਤੋਤਾ ਯਤ੍ਤੇ ਵਿਚਰ੍षਣਿਰਤਿਪ੍ਰਸ਼ਰ੍ਧਯਦ੍ਗਿਰਃ । ਵਯਾ ਇਵਾਨੁ ਰੋਹਤੇ ਜੁषਨ੍ਤ ਯਤ੍
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਨਵਜ੍ਜਨਯਾ ਗਿਰਃ ਸ਼ृਣੁਧੀ ਜਰਿਤੁਰ੍ਹਵਮ੍ । ਮਦੇਮਦੇ ਵਵਕ੍ਸ਼ਿਥਾ ਸੁਕृਤ੍ਵਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਂਗ, ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ।
ਕ੍ਰੀਲ਼ਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸੂਨृਤਾ ਆਪੋ ਨ ਪ੍ਰਵਤਾ ਯਤੀਃ । ਅਯਾ ਧਿਯਾ ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਤਿਰ੍ਦਿਵਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ, ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤੋ ਪਤਿਰ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਕृष੍ਟੀਨਾਮੇਕ ਇਦ੍ਵਸ਼ੀ । ਨਮੋਵृਧੈਰਵਸ੍ਯੁਭਿਃ ਸੁਤੇ ਰਣ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸਰਤਾਜ ਹੈ; ਸੋਮ ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।