ਸਮੁਦ੍ਰਾਦੂਰ੍ਮਿਰ੍ਮਧੁਮਾਁ ਉਦਾਰਦੁਪਾਂਸ਼ੁਨਾ ਸਮਮृਤਤ੍ਵਮਾਨਟ੍ । ਘृਤਸ੍ਯ ਨਾਮ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਦਸ੍ਤਿ ਜਿਹ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਾਮਮृਤਸ੍ਯ ਨਾਭਿਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਝਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਮਰਤਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ। ਘੀ ਦਾ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਉਥੇ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੀਭ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ।
ਵਯਂ ਨਾਮ ਪ੍ਰ ਬ੍ਰਵਾਮਾ ਘृਤਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਧਾਰਯਾਮਾ ਨਮੋਭਿਃ । ਉਪ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ृਣਵਚ੍ਛਸ੍ਯਮਾਨਂ ਚਤੁਃਸ਼ृਙ੍ਗੋऽਵਮੀਦ੍ਗੌਰ ਏਤਤ੍
ਅਸੀਂ ਘੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਭਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਵੀ ਇਹ ਭਜਨ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਸ਼ृਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰਯੋ ਅਸ੍ਯ ਪਾਦਾ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸਪ੍ਤ ਹਸ੍ਤਾਸੋ ਅਸ੍ਯ । ਤ੍ਰਿਧਾ ਬਦ੍ਧੋ ਵृषਭੋ ਰੋਰਵੀਤਿ ਮਹੋ ਦੇਵੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਁ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਪੈਰ, ਦੋ ਸਿਰ ਤੇ ਸੱਤ ਹੱਥ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲਦ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਧਾ ਹਿਤਂ ਪਣਿਭਿਰ੍ਗੁਹ੍ਯਮਾਨਂ ਗਵਿ ਦੇਵਾਸੋ ਘृਤਮਨ੍ਵਵਿਨ੍ਦਨ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਏਕਂ ਸੂਰ੍ਯ ਏਕਂ ਜਜਾਨ ਵੇਨਾਦੇਕਂ ਸ੍ਵਧਯਾ ਨਿष੍ਟਤਕ੍ਸ਼ੁਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਘੀ, ਜੋ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ, ਲੱਭ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਇੱਕ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਵੇਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਏਤਾ ਅਰ੍षਨ੍ਤਿ ਹृਦ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾਚ੍ਛਤਵ੍ਰਜਾ ਰਿਪੁਣਾ ਨਾਵਚਕ੍ਸ਼ੇ । ਘृਤਸ੍ਯ ਧਾਰਾ ਅਭਿ ਚਾਕਸ਼ੀਮਿ ਹਿਰਣ੍ਯਯੋ ਵੇਤਸੋ ਮਧ੍ਯ ਆਸਾਮ੍
ਇਹ ਧਾਰਾਂ ਦਿਲ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਸਰਿਤੋ ਨ ਧੇਨਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਹृਦਾ ਮਨਸਾ ਪੂਯਮਾਨਾਃ । ਏਤੇ ਅਰ੍षਨ੍ਤ੍ਯੂਰ੍ਮਯੋ ਘृਤਸ੍ਯ ਮृਗਾ ਇਵ ਕ੍ਸ਼ਿਪਣੋਰੀषਮਾਣਾਃ
ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਿਲ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ। ਇਹ ਘੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਛਪੜ ਲਈ ਤੁਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਨ੍ਧੋਰਿਵ ਪ੍ਰਾਧ੍ਵਨੇ ਸ਼ੂਘਨਾਸੋ ਵਾਤਪ੍ਰਮਿਯਃ ਪਤਯਨ੍ਤਿ ਯਹ੍ਵਾਃ । ਘृਤਸ੍ਯ ਧਾਰਾ ਅਰੁषੋ ਨ ਵਾਜੀ ਕਾष੍ਠਾ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨੂਰ੍ਮਿਭਿਃ ਪਿਨ੍ਵਮਾਨਃ
ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਵੱਡੇ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਿ ਪ੍ਰਵਨ੍ਤ ਸਮਨੇਵ ਯੋषਾਃ ਕਲ੍ਯਾਣ੍ਯਃ ਸ੍ਮਯਮਾਨਾਸੋ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ । ਘृਤਸ੍ਯ ਧਾਰਾਃ ਸਮਿਧੋ ਨਸਨ੍ਤ ਤਾ ਜੁषਾਣੋ ਹਰ੍ਯਤਿ ਜਾਤਵੇਦਾਃ
ਉਹ ਇਕੱਠੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਗਨਿ ਉੱਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀਆਂ। ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਤਵੇਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾ ਇਵ ਵਹਤੁਮੇਤਵਾ ਉ ਅਞ੍ਜ੍ਯਞ੍ਜਾਨਾ ਅਭਿ ਚਾਕਸ਼ੀਮਿ । ਯਤ੍ਰ ਸੋਮਃ ਸੂਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞੋ ਘृਤਸ੍ਯ ਧਾਰਾ ਅਭਿ ਤਤ੍ਪਵਨ੍ਤੇ
ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਸੁਗੰਧ ਲਾਈ ਹੋਈਆਂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਸੋਮਾ ਨਿਕਲਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਯਜਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਰ੍षਤ ਸੁष੍ਟੁਤਿਂ ਗਵ੍ਯਮਾਜਿਮਸ੍ਮਾਸੁ ਭਦ੍ਰਾ ਦ੍ਰਵਿਣਾਨਿ ਧਤ੍ਤ । ਇਮਂ ਯਜ੍ਞਂ ਨਯਤ ਦੇਵਤਾ ਨੋ ਘृਤਸ੍ਯ ਧਾਰਾ ਮਧੁਮਤ੍ਪਵਨ੍ਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਆ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਗੋ, ਗਾਂ ਲਿਆਓ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਦੌਲਤ ਦੇਵੋ। ਇਹ ਯਜਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚਲਾਓ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਾਮਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਮਧਿ ਸ਼੍ਰਿਤਮਨ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਹृਦ੍ਯਨ੍ਤਰਾਯੁषਿ । ਅਪਾਮਨੀਕੇ ਸਮਿਥੇ ਯ ਆਭृਤਸ੍ਤਮਸ਼੍ਯਾਮ ਮਧੁਮਨ੍ਤਂ ਤ ਊਰ੍ਮਿਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਹ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਸਭ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀਏ, ਹੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ।
ਅਬੋਧ੍ਯਗ੍ਨਿਃ ਸਮਿਧਾ ਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਧੇਨੁਮਿਵਾਯਤੀਮੁषਾਸਮ੍ । ਯਹ੍ਵਾ ਇਵ ਪ੍ਰ ਵਯਾਮੁਜ੍ਜਿਹਾਨਾਃ ਪ੍ਰ ਭਾਨਵਃ ਸਿਸ੍ਰਤੇ ਨਾਕਮਚ੍ਛ
ਅਗਨਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੀ ਵੱਛੀ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਅਬੋਧਿ ਹੋਤਾ ਯਜਥਾਯ ਦੇਵਾਨੂਰ੍ਧ੍ਵੋ ਅਗ੍ਨਿਃ ਸੁਮਨਾਃ ਪ੍ਰਾਤਰਸ੍ਥਾਤ੍ । ਸਮਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰੁਸ਼ਦਦਰ੍ਸ਼ਿ ਪਾਜੋ ਮਹਾਨ੍ਦੇਵਸ੍ਤਮਸੋ ਨਿਰਮੋਚਿ
ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਾਦਰੀ ਜਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਸਿੱਧਾ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਜਗ ਚੁੱਕੀ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦੀਂ ਗਣਸ੍ਯ ਰਸ਼ਨਾਮਜੀਗਃ ਸ਼ੁਚਿਰਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਭਿਰ੍ਗੋਭਿਰਗ੍ਨਿਃ । ਆਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਵਾਜਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵੋ ਅਧਯਜ੍ਜੁਹੂਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨਿ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਭੇਟ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਮਚ੍ਛਾ ਦੇਵਯਤਾਂ ਮਨਾਂਸਿ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषੀਵ ਸੂਰ੍ਯੇ ਸਂ ਚਰਨ੍ਤਿ । ਯਦੀਂ ਸੁਵਾਤੇ ਉषਸਾ ਵਿਰੂਪੇ ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਵਾਜੀ ਜਾਯਤੇ ਅਗ੍ਰੇ ਅਹ੍ਨਾਮ੍
ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਅਗਨਿ ਵੱਲ ਜਾਵਣ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਫੂਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਿष੍ਟ ਹਿ ਜੇਨ੍ਯੋ ਅਗ੍ਰੇ ਅਹ੍ਨਾਂ ਹਿਤੋ ਹਿਤੇष੍ਵਰੁषੋ ਵਨੇषੁ । ਦਮੇਦਮੇ ਸਪ੍ਤ ਰਤ੍ਨਾ ਦਧਾਨੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਹੋਤਾ ਨਿ षਸਾਦਾ ਯਜੀਯਾਨ੍
ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਯਤ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਖਜਾਨੇ ਲੈ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਪਾਦਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਹੋਤਾ ਨ੍ਯਸੀਦਦ੍ਯਜੀਯਾਨੁਪਸ੍ਥੇ ਮਾਤੁਃ ਸੁਰਭਾ ਉ ਲੋਕੇ । ਯੁਵਾ ਕਵਿਃ ਪੁਰੁਨਿष੍ਠ ऋਤਾਵਾ ਧਰ੍ਤਾ ਕृष੍ਟੀਨਾਮੁਤ ਮਧ੍ਯ ਇਦ੍ਧਃ
ਅਗਨਿ ਪਾਦਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਸੁਗੰਧੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਗ ਚੁੱਕਾ।
ਪ੍ਰ ਣੁ ਤ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਮਧ੍ਵਰੇषੁ ਸਾਧੁਮਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਮੀਲ਼ਤੇ ਨਮੋਭਿਃ । ਆ ਯਸ੍ਤਤਾਨ ਰੋਦਸੀ ऋਤੇਨ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਜਨ੍ਤਿ ਵਾਜਿਨਂ ਘृਤੇਨ
ਹੁਣ ਉਹ ਅਗਨਿ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤੇ ਚੰਗਾ ਪਾਦਰੀ, ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਸੰਸਾਰ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਫੈਲਾਏ, ਉਹਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਰ੍ਜਾਲ੍ਯੋ ਮृਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵੇ ਦਮੂਨਾਃ ਕਵਿਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੋ ਅਤਿਥਿਃ ਸ਼ਿਵੋ ਨਃ । ਸਹਸ੍ਰਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵृषਭਸ੍ਤਦੋਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਁ ਅਗ੍ਨੇ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਨ੍ਯਾਨ੍
ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦਾ, ਮਹਿਮਾਨ, ਸਾਡੀ ਲਈ ਸ਼ੁਭ। ਹਜ਼ਾਰ ਸੀੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਬਲ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਸਦ੍ਯੋ ਅਗ੍ਨੇ ਅਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਯਾਨਾਵਿਰ੍ਯਸ੍ਮੈ ਚਾਰੁਤਮੋ ਬਭੂਥ । ਈਲ਼ੇਨ੍ਯੋ ਵਪੁष੍ਯੋ ਵਿਭਾਵਾ ਪ੍ਰਿਯੋ ਵਿਸ਼ਾਮਤਿਥਿਰ੍ਮਾਨੁषੀਣਾਮ੍
ਤੁਰੰਤ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਲਾਹੀ ਯੋਗ, ਅਦਭੁਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹਿਮਾਨ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਰਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤਯੋ ਯਵਿष੍ਠ ਬਲਿਮਗ੍ਨੇ ਅਨ੍ਤਿਤ ਓਤ ਦੂਰਾਤ੍ । ਆ ਭਨ੍ਦਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਮਤਿਂ ਚਿਕਿਦ੍ਧਿ ਬृਹਤ੍ਤੇ ਅਗ੍ਨੇ ਮਹਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਭਦ੍ਰਮ੍
ਤੈਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਲੋਕ ਨੇੜੇ ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਅਗਨਿ। ਦਿਆਲੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲੱਭ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੱਖਿਆ ਦੇ, ਹੇ ਅਗਨਿ।
ਆਦ੍ਯ ਰਥਂ ਭਾਨੁਮੋ ਭਾਨੁਮਨ੍ਤਮਗ੍ਨੇ ਤਿष੍ਠ ਯਜਤੇਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਮ੍ । ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪਥੀਨਾਮੁਰ੍ਵਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮੇਹ ਦੇਵਾਨ੍ਹਵਿਰਦ੍ਯਾਯ ਵਕ੍ਸ਼ਿ
ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਤੇ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੋ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਭੋਗ ਲਵਾਉ।
ਅਵੋਚਾਮ ਕਵਯੇ ਮੇਧ੍ਯਾਯ ਵਚੋ ਵਨ੍ਦਾਰੁ ਵृषਭਾਯ ਵृष੍ਣੇ । ਗਵਿष੍ਠਿਰੋ ਨਮਸਾ ਸ੍ਤੋਮਮਗ੍ਨੌ ਦਿਵੀਵ ਰੁਕ੍ਮਮੁਰੁਵ੍ਯਞ੍ਚਮਸ਼੍ਰੇਤ੍
ਅਸੀਂ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਵੀ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਸਲਾਹੀ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ ਹਨ। ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕੁਮਾਰਂ ਮਾਤਾ ਯੁਵਤਿਃ ਸਮੁਬ੍ਧਂ ਗੁਹਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਨ ਦਦਾਤਿ ਪਿਤ੍ਰੇ । ਅਨੀਕਮਸ੍ਯ ਨ ਮਿਨਜ੍ਜਨਾਸਃ ਪੁਰਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਹਿਤਮਰਤੌ
ਮਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਗ ਚੁੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੱਗੇ, ਰਥ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਮੇਤਂ ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਤੇ ਕੁਮਾਰਂ ਪੇषੀ ਬਿਭਰ੍षਿ ਮਹਿषੀ ਜਜਾਨ । ਪੂਰ੍ਵੀਰ੍ਹਿ ਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਰਦੋ ਵਵਰ੍ਧਾਪਸ਼੍ਯਂ ਜਾਤਂ ਯਦਸੂਤ ਮਾਤਾ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ? ਵੱਡਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬੱਚਾ ਕਈ ਪਤਝੜਾਂ ਵਿਚ ਵਧਿਆ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਦ ਮਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਦਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਚਿਵਰ੍ਣਮਾਰਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਪਸ਼੍ਯਮਾਯੁਧਾ ਮਿਮਾਨਮ੍ । ਦਦਾਨੋ ਅਸ੍ਮਾ ਅਮृਤਂ ਵਿਪृਕ੍ਵਤ੍ਕਿਂ ਮਾਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਕृਣਵਨ੍ਨਨੁਕ੍ਥਾਃ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਦੰਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੰਗ, ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਪਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਕੀ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ?
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਪਸ਼੍ਯਂ ਸਨੁਤਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਂ ਸੁਮਦ੍ਯੂਥਂ ਨ ਪੁਰੁ ਸ਼ੋਭਮਾਨਮ੍ । ਨ ਤਾ ਅਗृਭ੍ਰਨ੍ਨਜਨਿष੍ਟ ਹਿ षਃ ਪਲਿਕ੍ਨੀਰਿਦ੍ਯੁਵਤਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਖੇਤ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਰੀੜ੍ਹ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਇਹ ਪੀਲੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਮਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇ ਮੇ ਮਰ੍ਯਕਂ ਵਿ ਯਵਨ੍ਤ ਗੋਭਿਰ੍ਨ ਯੇषਾਂ ਗੋਪਾ ਅਰਣਸ਼੍ਚਿਦਾਸ । ਯ ਈਂ ਜਗृਭੁਰਵ ਤੇ ਸृਜਨ੍ਤ੍ਵਾਜਾਤਿ ਪਸ਼੍ਵ ਉਪ ਨਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍
ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਕੌਣ ਹਨ, ਕਈਆਂ ਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇ।
ਵਸਾਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵਸਤਿਂ ਜਨਾਨਾਮਰਾਤਯੋ ਨਿ ਦਧੁਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਯਤ੍ਰੇਰਵ ਤਂ ਸृਜਨ੍ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਰੋ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਸੋ ਭਵਨ੍ਤੁ
ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅਤਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਨਿੰਦੇ ਹੋਣ.
ਸ਼ੁਨਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਪਂ ਨਿਦਿਤਂ ਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਯੂਪਾਦਮੁਞ੍ਚੋ ਅਸ਼ਮਿष੍ਟ ਹਿ षਃ । ਏਵਾਸ੍ਮਦਗ੍ਨੇ ਵਿ ਮੁਮੁਗ੍ਧਿ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ਹੋਤਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵ ਇਹ ਤੂ ਨਿषਦ੍ਯ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਜੋ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਢੰਡੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਛੁਟ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੜਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤੂੰ ਵੀ, ਅਗਨਿ, ਸਿਆਣੇ ਹੋਤਰ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਡੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਖੋਲ੍ਹ.