ਪ੍ਰਵਾਚ੍ਯਂ ਵਚਸਃ ਕਿਂ ਮੇ ਅਸ੍ਯ ਗੁਹਾ ਹਿਤਮੁਪ ਨਿਣਿਗ੍ਵਦਨ੍ਤਿ । ਯਦੁਸ੍ਰਿਯਾਣਾਮਪ ਵਾਰਿਵ ਵ੍ਰਨ੍ਪਾਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰੁਪੋ ਅਗ੍ਰਂ ਪਦਂ ਵੇਃ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ, ਜੋ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ? ਬੁਧੀਮਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੈਰ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਮੁ ਤ੍ਯਨ੍ਮਹਿ ਮਹਾਮਨੀਕਂ ਯਦੁਸ੍ਰਿਯਾ ਸਚਤ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਂ ਗੌਃ । ऋਤਸ੍ਯ ਪਦੇ ਅਧਿ ਦੀਦ੍ਯਾਨਂ ਗੁਹਾ ਰਘੁष੍ਯਦ੍ਰਘੁਯਦ੍ਵਿਵੇਦ
ਇਹ, ਸਚਮੁਚ, ਵੱਡਾ, ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਉਸ਼ਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਝ ਕੇ ਪਿਛਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧ ਦ੍ਯੁਤਾਨਃ ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸਚਾਸਾਮਨੁਤ ਗੁਹ੍ਯਂ ਚਾਰੁ ਪृਸ਼੍ਨੇਃ । ਮਾਤੁष੍ਪਦੇ ਪਰਮੇ ਅਨ੍ਤਿ षਦ੍ਗੋਰ੍ਵृष੍ਣਃ ਸ਼ੋਚਿषਃ ਪ੍ਰਯਤਸ੍ਯ ਜਿਹ੍ਵਾ
ਫਿਰ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪਿਛਿਆ। ਮਾਂ ਦੇ ਥਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਬਲਦ ਦੀ ਜੀਭ, ਚਮਕਦੀ, ਭਗਤ ਵਾਲੀ, ਬੈਠੀ ਹੈ।
ऋਤਂ ਵੋਚੇ ਨਮਸਾ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਵਾਸ਼ਸਾ ਜਾਤਵੇਦੋ ਯਦੀਦਮ੍ । ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਸਿ ਯਦ੍ਧ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਦਿਵਿ ਯਦੁ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਯਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍
ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਜੋ ਦੌਲਤ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
ਕਿਂ ਨੋ ਅਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਕਦ੍ਧ ਰਤ੍ਨਂ ਵਿ ਨੋ ਵੋਚੋ ਜਾਤਵੇਦਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍ । ਗੁਹਾਧ੍ਵਨਃ ਪਰਮਂ ਯਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਯ ਰੇਕੁ ਪਦਂ ਨ ਨਿਦਾਨਾ ਅਗਨ੍ਮ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ, ਕੀ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ? ਦੱਸ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਲੁਕਿਆ ਰਾਹ—ਉਹ ਪੈਰ, ਰਾਹ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।
ਕਾ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਵਯੁਨਾ ਕਦ੍ਧ ਵਾਮਮਚ੍ਛਾ ਗਮੇਮ ਰਘਵੋ ਨ ਵਾਜਮ੍ । ਕਦਾ ਨੋ ਦੇਵੀਰਮृਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਃ ਸੂਰੋ ਵਰ੍ਣੇਨ ਤਤਨਨ੍ਨੁषਾਸਃ
ਕੀ ਹੱਦ ਹੈ, ਕੀ ਕੰਮ, ਕੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਦੌੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਨਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਏ? ਕਦੋਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਅਮਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਫੈਲਾਉਣਗੀਆਂ?
ਅਨਿਰੇਣ ਵਚਸਾ ਫਲ੍ਗ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਤੀਤ੍ਯੇਨ ਕृਧੁਨਾਤृਪਾਸਃ । ਅਧਾ ਤੇ ਅਗ੍ਨੇ ਕਿਮਿਹਾ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨਾਯੁਧਾਸ ਆਸਤਾ ਸਚਨ੍ਤਾਮ੍
ਝੂਠੀਆਂ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਤੋਂ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ, ਅੱਗੇ, ਤੈਨੂੰ ਪੁਛਦੇ ਹਨ, ਅਗਨਿ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯੇ ਸਮਿਧਾਨਸ੍ਯ ਵृष੍ਣੋ ਵਸੋਰਨੀਕਂ ਦਮ ਆ ਰੁਰੋਚ । ਰੁਸ਼ਦ੍ਵਸਾਨਃ ਸੁਦृਸ਼ੀਕਰੂਪਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਨ ਰਾਯਾ ਪੁਰੁਵਾਰੋ ਅਦ੍ਯੌਤ੍
ਇਸ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਦਾਨੀ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ, ਘਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵ ਊ षੁ ਣੋ ਅਧ੍ਵਰਸ੍ਯ ਹੋਤਰਗ੍ਨੇ ਤਿष੍ਠ ਦੇਵਤਾਤਾ ਯਜੀਯਾਨ੍ । ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਭ੍ਯਸਿ ਮਨ੍ਮ ਪ੍ਰ ਵੇਧਸਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਿਰਸਿ ਮਨੀषਾਮ੍
ਉਠ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ ਅਗਨਿ, ਰਸਮ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਾ ਯੋਗ। ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਮੂਰੋ ਹੋਤਾ ਨ੍ਯਸਾਦਿ ਵਿਕ੍ਸ਼੍ਵਗ੍ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਦਥੇषੁ ਪ੍ਰਚੇਤਾਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਭਾਨੁਂ ਸਵਿਤੇਵਾਸ਼੍ਰੇਨ੍ਮੇਤੇਵ ਧੂਮਂ ਸ੍ਤਭਾਯਦੁਪ ਦ੍ਯਾਮ੍
ਬਿਨਾ ਭੁੱਲੇ ਪੂਜਾਰੀ, ਅਗਨਿ, ਜਾਤਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੈ—ਮਿੱਠਾ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾਰ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਧੂੰਏ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤਾ ਸੁਜੂਰ੍ਣੀ ਰਾਤਿਨੀ ਘृਤਾਚੀ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਿਦ੍ਦੇਵਤਾਤਿਮੁਰਾਣਃ । ਉਦੁ ਸ੍ਵਰੁਰ੍ਨਵਜਾ ਨਾਕ੍ਰਃ ਪਸ਼੍ਵੋ ਅਨਕ੍ਤਿ ਸੁਧਿਤਃ ਸੁਮੇਕਃ
ਜਿਵੇਂ ਦਾਨੀ, ਚੰਗੀ ਭੇਟ ਵਾਲਾ, ਘੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸੱਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲਿਆ, ਸੋਹਣਾ, ਪਸ਼ੂ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਬਰ੍ਹਿषਿ ਸਮਿਧਾਨੇ ਅਗ੍ਨਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵੋ ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ਜੁਜੁषਾਣੋ ਅਸ੍ਥਾਤ੍ । ਪਰ੍ਯਗ੍ਨਿਃ ਪਸ਼ੁਪਾ ਨ ਹੋਤਾ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਪ੍ਰਦਿਵ ਉਰਾਣਃ
ਵਿਆਪਕ ਘਾਸ ਤੇ, ਜਦ ਅਗਨਿ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਪੂਜਾਰੀ, ਰਸਮ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਗਨਿ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਪੂਜਾਰੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨfold ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿ ਤ੍ਮਨਾ ਮਿਤਦ੍ਰੁਰੇਤਿ ਹੋਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਧੁਵਚਾ ऋਤਾਵਾ । ਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਜਿਨੋ ਨ ਸ਼ੋਕਾ ਭਯਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾ ਯਦਭ੍ਰਾਟ੍
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਪੂਜਾਰੀ ਅਗਨਿ, ਮਿੱਠਾ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਰਸਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਦ੍ਰਾ ਤੇ ਅਗ੍ਨੇ ਸ੍ਵਨੀਕ ਸਂਦृਗ੍ਘੋਰਸ੍ਯ ਸਤੋ ਵਿषੁਣਸ੍ਯ ਚਾਰੁਃ । ਨ ਯਤ੍ਤੇ ਸ਼ੋਚਿਸ੍ਤਮਸਾ ਵਰਨ੍ਤ ਨ ਧ੍ਵਸ੍ਮਾਨਸ੍ਤਨ੍ਵੀ ਰੇਪ ਆ ਧੁਃ
ਅਗਨਿ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਲਪਟ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਰਾਖ ਜਾਂ ਧੂੰਆ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਯਸ੍ਯ ਸਾਤੁਰ੍ਜਨਿਤੋਰਵਾਰਿ ਨ ਮਾਤਰਾਪਿਤਰਾ ਨੂ ਚਿਦਿष੍ਟੌ । ਅਧਾ ਮਿਤ੍ਰੋ ਨ ਸੁਧਿਤਃ ਪਾਵਕੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਦੀਦਾਯ ਮਾਨੁषੀषੁ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁ
ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਨਾ ਜਣਨਹਾਰ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਹੁਣ ਵੀ; ਫਿਰ, ਮਿਤਰ ਵਾਂਗ, ਚੰਗੀ ਭੇਟ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨਿ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਰ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚ ਜੀਜਨਨ੍ਸਂਵਸਾਨਾਃ ਸ੍ਵਸਾਰੋ ਅਗ੍ਨਿਂ ਮਾਨੁषੀषੁ ਵਿਕ੍ਸ਼ੁ । ਉषਰ੍ਬੁਧਮਥਰ੍ਯੋ ਨ ਦਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ੍ਵਾਸਂ ਪਰਸ਼ੁਂ ਨ ਤਿਗ੍ਮਮ੍
ਦੋ ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ, ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੀਆਂ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਤੇਜ਼ ਦੰਦ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਤਵ ਤ੍ਯੇ ਅਗ੍ਨੇ ਹਰਿਤੋ ਘृਤਸ੍ਨਾ ਰੋਹਿਤਾਸ ऋਜ੍ਵਞ੍ਚਃ ਸ੍ਵਞ੍ਚਃ । ਅਰੁषਾਸੋ ਵृषਣ ऋਜੁਮੁष੍ਕਾ ਆ ਦੇਵਤਾਤਿਮਹ੍ਵਨ੍ਤ ਦਸ੍ਮਾਃ
ਤੇਰੇ ਹਨ, ਅਗਨਿ, ਉਹ ਪੀਲੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਲਾਲ, ਸਿੱਧੇ ਤੇ ਚੰਗੇ; ਲਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਿੱਧੀ ਜਟਾ ਵਾਲੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਹ ਤ੍ਯੇ ਤੇ ਸਹਮਾਨਾ ਅਯਾਸਸ੍ਤ੍ਵੇषਾਸੋ ਅਗ੍ਨੇ ਅਰ੍ਚਯਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ । ਸ਼੍ਯੇਨਾਸੋ ਨ ਦੁਵਸਨਾਸੋ ਅਰ੍ਥਂ ਤੁਵਿष੍ਵਣਸੋ ਮਾਰੁਤਂ ਨ ਸ਼ਰ੍ਧਃ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਹਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਗਨਿ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ, ਆਪਣਾ ਲਕੜੀ ਲੱਭਦੇ, ਗੂੰਜਦੇ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਾਂਗ।
ਅਕਾਰਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮਿਧਾਨ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸ਼ਂਸਾਤ੍ਯੁਕ੍ਥਂ ਯਜਤੇ ਵ੍ਯੂ ਧਾਃ । ਹੋਤਾਰਮਗ੍ਨਿਂ ਮਨੁषੋ ਨਿ षੇਦੁਰ੍ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤ ਉਸ਼ਿਜਃ ਸ਼ਂਸਮਾਯੋਃ
ਇੱਕ ਭਜਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਗੀਤ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਰਸਮਾਂ ਸਜਾਈਆਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪੂਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਬੈਠਾਇਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ।
ਅਯਮਿਹ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਾਯਿ ਧਾਤृਭਿਰ੍ਹੋਤਾ ਯਜਿष੍ਠੋ ਅਧ੍ਵਰੇष੍ਵੀਡ੍ਯਃ । ਯਮਪ੍ਨਵਾਨੋ ਭृਗਵੋ ਵਿਰੁਰੁਚੁਰ੍ਵਨੇषੁ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਭ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੇਵਿਸ਼ੇ
ਇੱਥੇ, ਪਹਿਲਾ ਪੂਜਾਰੀ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ, ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਨੇ, ਨਿਪੁੰਨ, ਜਗਾਇਆ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਦਭੁਤ।
ਅਗ੍ਨੇ ਕਦਾ ਤ ਆਨੁषਗ੍ਭੁਵਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਚੇਤਨਮ੍ । ਅਧਾ ਹਿ ਤ੍ਵਾ ਜਗृਭ੍ਰਿਰੇ ਮਰ੍ਤਾਸੋ ਵਿਕ੍ਸ਼੍ਵੀਡ੍ਯਮ੍
ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਦੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਜਾਤਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।
ऋਤਾਵਾਨਂ ਵਿਚੇਤਸਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਦ੍ਯਾਮਿਵ ਸ੍ਤृਭਿਃ । ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਮਧ੍ਵਰਾਣਾਂ ਹਸ੍ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਦਮੇਦਮੇ
ਸੱਚਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ।
ਆਸ਼ੁਂ ਦੂਤਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਯਸ਼੍ਚਰ੍षਣੀਰਭਿ । ਆ ਜਭ੍ਰੁਃ ਕੇਤੁਮਾਯਵੋ ਭृਗਵਾਣਂ ਵਿਸ਼ੇਵਿਸ਼ੇ
ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਦੂਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ; ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਨੇ, ਨਿਪੁੰਨ, ਚਮਕਦਾਰ, ਮਹਾਨ ਨੂੰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰਿਆ।
ਤਮੀਂ ਹੋਤਾਰਮਾਨੁषਕ੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਂਸਂ ਨਿ षੇਦਿਰੇ । ਰਣ੍ਵਂ ਪਾਵਕਸ਼ੋਚਿषਂ ਯਜਿष੍ਠਂ ਸਪ੍ਤ ਧਾਮਭਿਃ
ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਪੂਜਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਸਮਝਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ, ਸੱਤ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤੀषੁ ਮਾਤृषੁ ਵਨ ਆ ਵੀਤਮਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਚਿਤ੍ਰਂ ਸਨ੍ਤਂ ਗੁਹਾ ਹਿਤਂ ਸੁਵੇਦਂ ਕੂਚਿਦਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਸਰਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਵਹੁੰਦੇ, ਹਾਜ਼ਰ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਲੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਸਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵਿਯੁਤਾ ਸਸ੍ਮਿਨ੍ਨੂਧਨ੍ਨृਤਸ੍ਯ ਧਾਮਨ੍ਰਣਯਨ੍ਤ ਦੇਵਾਃ । ਮਹਾਁ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਨਮਸਾ ਰਾਤਹਵ੍ਯੋ ਵੇਰਧ੍ਵਰਾਯ ਸਦਮਿਦृਤਾਵਾ
ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਦੂਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੇਟਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਰਧ੍ਵਰਸ੍ਯ ਦੂਤ੍ਯਾਨਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨੁਭੇ ਅਨ੍ਤਾ ਰੋਦਸੀ ਸਂਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍ । ਦੂਤ ਈਯਸੇ ਪ੍ਰਦਿਵ ਉਰਾਣੋ ਵਿਦੁष੍ਟਰੋ ਦਿਵ ਆਰੋਧਨਾਨਿ
ਯਜਮਾਨ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਸੂਝ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਦੂਤ ਵਜੋਂ, ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਕृष੍ਣਂ ਤ ਏਮ ਰੁਸ਼ਤਃ ਪੁਰੋ ਭਾਸ਼੍ਚਰਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਚਿਰ੍ਵਪੁषਾਮਿਦੇਕਮ੍ । ਯਦਪ੍ਰਵੀਤਾ ਦਧਤੇ ਹ ਗਰ੍ਭਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਤੋ ਭਵਸੀਦੁ ਦੂਤਃ
ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਲੌ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅਣਖੁੱਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਗਰਭ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਜਨਮਦੇ ਹੀ ਦੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਸ੍ਯ ਦਦृਸ਼ਾਨਮੋਜੋ ਯਦਸ੍ਯ ਵਾਤੋ ਅਨੁਵਾਤਿ ਸ਼ੋਚਿਃ । ਵृਣਕ੍ਤਿ ਤਿਗ੍ਮਾਮਤਸੇषੁ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਸ੍ਥਿਰਾ ਚਿਦਨ੍ਨਾ ਦਯਤੇ ਵਿ ਜਮ੍ਭੈਃ
ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਲੌ ਹਵਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਜੀਭ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਪੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਬੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤृषੁ ਯਦਨ੍ਨਾ ਤृषੁਣਾ ਵਵਕ੍ਸ਼ ਤृषੁਂ ਦੂਤਂ ਕृਣੁਤੇ ਯਹ੍ਵੋ ਅਗ੍ਨਿਃ । ਵਾਤਸ੍ਯ ਮੇਲ਼ਿਂ ਸਚਤੇ ਨਿਜੂਰ੍ਵਨ੍ਨਾਸ਼ੁਂ ਨ ਵਾਜਯਤੇ ਹਿਨ੍ਵੇ ਅਰ੍ਵਾ
ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਰ ਅੱਗ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਵਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕ, ਤੇਜ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।