ਦੂਰਂ ਕਿਲ ਪ੍ਰਥਮਾ ਜਗ੍ਮੁਰਾਸਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਵੇ ਸਸ੍ਰੁਰਾਪਃ । ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਿਦਗ੍ਰਂ ਕ੍ਵ ਬੁਧ੍ਨ ਆਸਾਮਾਪੋ ਮਧ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਵੋ ਨੂਨਮਨ੍ਤਃ
ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਅੰਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਸृਜਃ ਸਿਨ੍ਧੂਁਰਹਿਨਾ ਜਗ੍ਰਸਾਨਾਁ ਆਦਿਦੇਤਾਃ ਪ੍ਰ ਵਿਵਿਜ੍ਰੇ ਜਵੇਨ । ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਉਤ ਯਾ ਮੁਮੁਚ੍ਰੇऽਧੇਦੇਤਾ ਨ ਰਮਨ੍ਤੇ ਨਿਤਿਕ੍ਤਾਃ
ਨਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਗਰ ਨੇ ਫੜਿਆ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗੀਆਂ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੋਕੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸਧ੍ਰੀਚੀਃ ਸਿਨ੍ਧੁਮੁਸ਼ਤੀਰਿਵਾਯਨ੍ਸਨਾਜ੍ਜਾਰ ਆਰਿਤਃ ਪੂਰ੍ਭਿਦਾਸਾਮ੍ । ਅਸ੍ਤਮਾ ਤੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਵਸੂਨ੍ਯਸ੍ਮੇ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸੂਨृਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੀਃ
ਨਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਸਿੰਧ ਵੱਲ ਦੌੜੀਆਂ। ਪੁਰਾਣਾ ਰੋਕ ਇੰਦਰ ਨੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਇੰਦਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਇਆਲੂਆਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਿਬ ਪ੍ਰਤਿਕਾਮਂ ਸੁਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਤਃਸਾਵਸ੍ਤਵ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਪੀਤਿਃ । ਹਰ੍षਸ੍ਵ ਹਨ੍ਤਵੇ ਸ਼ੂਰ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨੁਕ੍ਥੇਭਿष੍ਟੇ ਵੀਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰ ਬ੍ਰਵਾਮ
ਇੰਦਰ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸ ਨੂਂ ਪੀ। ਤੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਪਾਨ ਸਵੇਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਗਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਤੇ ਰਥੋ ਮਨਸੋ ਜਵੀਯਾਨੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇਨ ਸੋਮਪੇਯਾਯ ਯਾਹਿ । ਤੂਯਮਾ ਤੇ ਹਰਯਃ ਪ੍ਰ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੁ ਯੇਭਿਰ੍ਯਾਸਿ ਵृषਭਿਰ੍ਮਨ੍ਦਮਾਨਃ
ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਤੇ ਆ, ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ। ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਦੌੜ ਪੈਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਹਰਿਤ੍ਵਤਾ ਵਰ੍ਚਸਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈ ਰੂਪੈਸ੍ਤਨ੍ਵਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ । ਅਸ੍ਮਾਭਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰ ਸਖਿਭਿਰ੍ਹੁਵਾਨਃ ਸਧ੍ਰੀਚੀਨੋ ਮਾਦਯਸ੍ਵਾ ਨਿषਦ੍ਯ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ, ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ।
ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਯਤ੍ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਂ ਮਦੇष੍ਵਿਮੇ ਮਹੀ ਰੋਦਸੀ ਨਾਵਿਵਿਕ੍ਤਾਮ੍ । ਤਦੋਕ ਆ ਹਰਿਭਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਿਯੇਭਿਰ੍ਯਾਹਿ ਪ੍ਰਿਯਮਨ੍ਨਮਚ੍ਛ
ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਰਸ ਪੀਣ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਆ, ਪਿਆਰੇ ਭੋਜਨ ਵੱਲ ਆ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਪਿਵਾਁ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਨਾਨੁਕृਤ੍ਯਾ ਰਣ੍ਯਾ ਚਕਰ੍ਥ । ਸ ਤੇ ਪੁਰਂਧਿਂ ਤਵਿषੀਮਿਯਰ੍ਤਿ ਸ ਤੇ ਮਦਾਯ ਸੁਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੋਮਃ
ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਤਾ ਹੈ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਾਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਇੰਦਰ, ਰਸ ਪੀੜਾ ਗਿਆ।
ਇਦਂ ਤੇ ਪਾਤ੍ਰਂ ਸਨਵਿਤ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਪਿਬਾ ਸੋਮਮੇਨਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ । ਪੂਰ੍ਣ ਆਹਾਵੋ ਮਦਿਰਸ੍ਯ ਮਧ੍ਵੋ ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਇਦਭਿਹਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ
ਇੰਦਰ, ਇਹ ਪਿਆਲਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਸ ਪੀ, ਸੌ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਬੁਲਾਵਾ ਮਿੱਠੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿ ਹਿ ਤ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰ ਪੁਰੁਧਾ ਜਨਾਸੋ ਹਿਤਪ੍ਰਯਸੋ ਵृषਭ ਹ੍ਵਯਨ੍ਤੇ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇ ਮਧੁਮਤ੍ਤਮਾਨੀਮਾ ਭੁਵਨ੍ਸਵਨਾ ਤੇषੁ ਹਰ੍ਯ
ਇੰਦਰ, ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਪੀਣ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ।
ਪ੍ਰ ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰ ਨੂਨਂ ਵੀਰ੍ਯਾ ਵੋਚਂ ਪ੍ਰਥਮਾ ਕृਤਾਨਿ । ਸਤੀਨਮਨ੍ਯੁਰਸ਼੍ਰਥਾਯੋ ਅਦ੍ਰਿਂ ਸੁਵੇਦਨਾਮਕृਣੋਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਗਾਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਤਾ ਭਰੇ ਕੰਮ, ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਪਹਿਲੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ, ਥਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿ षੁ ਸੀਦ ਗਣਪਤੇ ਗਣੇषੁ ਤ੍ਵਾਮਾਹੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰਤਮਂ ਕਵੀਨਾਮ੍ । ਨ ऋਤੇ ਤ੍ਵਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਂ ਚਨਾਰੇ ਮਹਾਮਰ੍ਕਂ ਮਘਵਞ੍ਚਿਤ੍ਰਮਰ੍ਚ
ਹੋਤਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਜਾ, ਗਣਪਤੀ। ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਵੱਡੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਭਜਨ ਗਾ।
ਅਭਿਖ੍ਯਾ ਨੋ ਮਘਵਨ੍ਨਾਧਮਾਨਾਨ੍ਸਖੇ ਬੋਧਿ ਵਸੁਪਤੇ ਸਖੀਨਾਮ੍ । ਰਣਂ ਕृਧਿ ਰਣਕृਤ੍ਸਤ੍ਯਸ਼ੁष੍ਮਾਭਕ੍ਤੇ ਚਿਦਾ ਭਜਾ ਰਾਯੇ ਅਸ੍ਮਾਨ੍
ਮਘਵਨ, ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ। ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਲਕ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗ ਕਰ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ। ਭਾਵੇਂ ਭੇਟ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ।
ਤਮਸ੍ਯ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਸਚੇਤਸਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਭਿਰ੍ਦੇਵੈਰਨੁ ਸ਼ੁष੍ਮਮਾਵਤਾਮ੍ । ਯਦੈਤ੍ਕृਣ੍ਵਾਨੋ ਮਹਿਮਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪੀਤ੍ਵੀ ਸੋਮਸ੍ਯ ਕ੍ਰਤੁਮਾਁ ਅਵਰ੍ਧਤ
ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਈ।
ਤਮਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਿਮਾਨਮੋਜਸਾਂਸ਼ੁਂ ਦਧਨ੍ਵਾਨ੍ਮਧੁਨੋ ਵਿ ਰਪ੍ਸ਼ਤੇ । ਦੇਵੇਭਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਘਵਾ ਸਯਾਵਭਿਰ੍ਵृਤ੍ਰਂ ਜਘਨ੍ਵਾਁ ਅਭਵਦ੍ਵਰੇਣ੍ਯਃ
ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਢੋਈ, ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਦੀ ਚਮਕ ਰੱਖੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਦਾਤਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਿਆ।
ਵृਤ੍ਰੇਣ ਯਦਹਿਨਾ ਬਿਭ੍ਰਦਾਯੁਧਾ ਸਮਸ੍ਥਿਥਾ ਯੁਧਯੇ ਸ਼ਂਸਮਾਵਿਦੇ । ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਤੇ ਅਤ੍ਰ ਮਰੁਤਃ ਸਹ ਤ੍ਮਨਾਵਰ੍ਧਨ੍ਨੁਗ੍ਰ ਮਹਿਮਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਸੱਪ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜੰਗ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਮਹਿਮਾ ਲੱਭਣ ਲਈ। ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਈ।
ਜਜ੍ਞਾਨ ਏਵ ਵ੍ਯਬਾਧਤ ਸ੍ਪृਧਃ ਪ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵੀਰੋ ਅਭਿ ਪੌਂਸ੍ਯਂ ਰਣਮ੍ । ਅਵृਸ਼੍ਚਦਦ੍ਰਿਮਵ ਸਸ੍ਯਦਃ ਸृਜਦਸ੍ਤਭ੍ਨਾਨ੍ਨਾਕਂ ਸ੍ਵਪਸ੍ਯਯਾ ਪृਥੁਮ੍
ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਵੇਖਿਆ। ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੌੜਾ ਆਕਾਸ਼ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਆਦਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਤ੍ਰਾ ਤਵਿषੀਰਪਤ੍ਯਤ ਵਰੀਯੋ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਬਾਧਤ । ਅਵਾਭਰਦ੍ਧृषਿਤੋ ਵਜ੍ਰਮਾਯਸਂ ਸ਼ੇਵਂ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਵਰੁਣਾਯ ਦਾਸ਼ੁषੇ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਵਜਰ ਫੜਿਆ, ਜੋ ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਭਗਤ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਤਵਿषੀਭ੍ਯੋ ਵਿਰਪ੍ਸ਼ਿਨ ऋਘਾਯਤੋ ਅਰਂਹਯਨ੍ਤ ਮਨ੍ਯਵੇ । ਵृਤ੍ਰਂ ਯਦੁਗ੍ਰੋ ਵ੍ਯਵृਸ਼੍ਚਦੋਜਸਾਪੋ ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਤਮਸਾ ਪਰੀਵृਤਮ੍
ਇਥੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ; ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਾ ਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰਥਮਾਨਿ ਕਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਿਤ੍ਵੇਭਿਰ੍ਯਤਮਾਨੌ ਸਮੀਯਤੁਃ । ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਤਮੋऽਵ ਦਧ੍ਵਸੇ ਹਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹ੍ਨਾ ਪੂਰ੍ਵਹੂਤਾਵਪਤ੍ਯਤ
ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮ ਜੋ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੱਦਾ ਗਿਆ, ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਦੇਵਾਸੋ ਅਧ ਵृष੍ਣ੍ਯਾਨਿ ਤੇऽਵਰ੍ਧਯਨ੍ਸੋਮਵਤ੍ਯਾ ਵਚਸ੍ਯਯਾ । ਰਦ੍ਧਂ ਵृਤ੍ਰਮਹਿਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਹਨ੍ਮਨਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਜਮ੍ਭੈਸ੍ਤृष੍ਵਨ੍ਨਮਾਵਯਤ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਵਿਰਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਨੂੰ ਸੋਮ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ; ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਲਿਆਇਆ।
ਭੂਰਿ ਦਕ੍ਸ਼ੇਭਿਰ੍ਵਚਨੇਭਿਰृਕ੍ਵਭਿਃ ਸਖ੍ਯੇਭਿਃ ਸਖ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰ ਵੋਚਤ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਧੁਨਿਂ ਚ ਚੁਮੁਰਿਂ ਚ ਦਮ੍ਭਯਞ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਮਨਸ੍ਯਾ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਦਭੀਤਯੇ
ਵੱਡੀ ਹੁਨਰ, ਬੋਲ ਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਦੋਸਤੀ ਨਾਲ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੋਸਤੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕਰੀਏ। ਇੰਦਰ, ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੂਣ੍ਯਾ ਭਰਾ ਸ੍ਵਸ਼੍ਵ੍ਯਾ ਯੇਭਿਰ੍ਮਂਸੈ ਨਿਵਚਨਾਨਿ ਸ਼ਂਸਨ੍ । ਸੁਗੇਭਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਦੁਰਿਤਾ ਤਰੇਮ ਵਿਦੋ षੁ ਣ ਉਰ੍ਵਿਯਾ ਗਾਧਮਦ੍ਯ
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ। ਆਸਾਨ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ; ਅੱਜ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਚੌੜਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਆਸਰਾ ਦੇ।
ਘਰ੍ਮਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਤ੍ਰਿਵृਤਂ ਵ੍ਯਾਪਤੁਸ੍ਤਯੋਰ੍ਜੁष੍ਟਿਂ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਜਗਾਮ । ਦਿਵਸ੍ਪਯੋ ਦਿਧਿषਾਣਾ ਅਵੇषਨ੍ਵਿਦੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਹਸਾਮਾਨਮਰ੍ਕਮ੍
ਗਰਮ ਹਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਏ; ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਤੇ ਗਿਆ। ਆਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਦਿੰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਰੀਆਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ।
ਤਿਸ੍ਰੋ ਦੇष੍ਟ੍ਰਾਯ ਨਿਰृਤੀਰੁਪਾਸਤੇ ਦੀਰ੍ਘਸ਼੍ਰੁਤੋ ਵਿ ਹਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਹ੍ਨਯਃ । ਤਾਸਾਂ ਨਿ ਚਿਕ੍ਯੁਃ ਕਵਯੋ ਨਿਦਾਨਂ ਪਰੇषੁ ਯਾ ਗੁਹ੍ਯੇषੁ ਵ੍ਰਤੇषੁ
ਤਿੰਨ ਨਾਸਕ ਦੇਵੀਆਂ ਵੇਦੀਆਂ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ; ਲੰਮੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੁਕਿਆ ਆਧਾਰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਚਤੁष੍ਕਪਰ੍ਦਾ ਯੁਵਤਿਃ ਸੁਪੇਸ਼ਾ ਘृਤਪ੍ਰਤੀਕਾ ਵਯੁਨਾਨਿ ਵਸ੍ਤੇ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਸੁਪਰ੍ਣਾ ਵृषਣਾ ਨਿ षੇਦਤੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ਦਧਿਰੇ ਭਾਗਧੇਯਮ੍
ਚਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਘੀ ਦੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਰੀਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ, ਦੋ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਆ ਕੇ ਬੈਠੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਿਆ।
ਏਕਃ ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਸ ਸਮੁਦ੍ਰਮਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਸ ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਂ ਵਿ ਚष੍ਟੇ । ਤਂ ਪਾਕੇਨ ਮਨਸਾਪਸ਼੍ਯਮਨ੍ਤਿਤਸ੍ਤਂ ਮਾਤਾ ਰੇਲ਼੍ਹਿ ਸ ਉ ਰੇਲ਼੍ਹਿ ਮਾਤਰਮ੍
ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖਿਆ; ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰ੍ਣਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਵਯੋ ਵਚੋਭਿਰੇਕਂ ਸਨ੍ਤਂ ਬਹੁਧਾ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਿ । ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਚ ਦਧਤੋ ਅਧ੍ਵਰੇषੁ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਸੋਮਸ੍ਯ ਮਿਮਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼
ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੈ, ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਬਾਰਹ ਪਾਤਰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ।
षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਾਁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰਃ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਚ ਦਧਤ ਆਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮ੍ । ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਮਾਯ ਕਵਯੋ ਮਨੀष ऋਕ੍ਸਾਮਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰ ਰਥਂ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ
ਛੱਤੀ ਤੇ ਚਾਰ, ਉਹ ਛੰਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਬਾਰਹਵਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨੀਆਂ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਿਕ ਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਨ੍ਯੇ ਮਹਿਮਾਨੋ ਅਸ੍ਯ ਤਂ ਧੀਰਾ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰ ਣਯਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਤ । ਆਪ੍ਨਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕ ਇਹ ਪ੍ਰ ਵੋਚਦ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ਤੇ ਸੁਤਸ੍ਯ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਸੱਤ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਕੌਣ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸੇਗਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਪੀਦੇ ਹਨ?