ਬृਹਨ੍ਤੇਵ ਗਮ੍ਭਰੇषੁ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਪਾਦੇਵ ਗਾਧਂ ਤਰਤੇ ਵਿਦਾਥਃ । ਕਰ੍ਣੇਵ ਸ਼ਾਸੁਰਨੁ ਹਿ ਸ੍ਮਰਾਥੋऽਂਸ਼ੇਵ ਨੋ ਭਜਤਂ ਚਿਤ੍ਰਮਪ੍ਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ; ਜਿਵੇਂ ਹਿੱਸਾ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਦਿਓ।
ਆਰਙ੍ਗਰੇਵ ਮਧ੍ਵੇਰਯੇਥੇ ਸਾਰਘੇਵ ਗਵਿ ਨੀਚੀਨਬਾਰੇ । ਕੀਨਾਰੇਵ ਸ੍ਵੇਦਮਾਸਿष੍ਵਿਦਾਨਾ ਕ੍ਸ਼ਾਮੇਵੋਰ੍ਜਾ ਸੂਯਵਸਾਤ੍ਸਚੇਥੇ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਦ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ, ਤੁਸੀਂ ਭਰਪੂਰ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਹੇਠਾਂ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਦ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਾਕਤ, ਤੁਸੀਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋ।
ऋਧ੍ਯਾਮ ਸ੍ਤੋਮਂ ਸਨੁਯਾਮ ਵਾਜਮਾ ਨੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਰਥੇਹੋਪ ਯਾਤਮ੍ । ਯਸ਼ੋ ਨ ਪਕ੍ਵਂ ਮਧੁ ਗੋष੍ਵਨ੍ਤਰਾ ਭੂਤਾਂਸ਼ੋ ਅਸ਼੍ਵਿਨੋਃ ਕਾਮਮਪ੍ਰਾਃ
ਅਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਏ ਹੋਈਏ, ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ; ਸਾਡੀ ਭਜਨ ਨਾਲ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ। ਸਾਡੀ ਸ਼ਾਨ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ; ਅਸੀਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੀਏ।
ਆਵਿਰਭੂਨ੍ਮਹਿ ਮਾਘੋਨਮੇषਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜੀਵਂ ਤਮਸੋ ਨਿਰਮੋਚਿ । ਮਹਿ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਦਤ੍ਤਮਾਗਾਦੁਰੁਃ ਪਨ੍ਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾ ਅਦਰ੍ਸ਼ਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦਾਤ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਚਾਨਣ, ਜੋ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਆ ਗਿਆ; ਦਾਨ ਦੀ ਚੌੜੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਚ੍ਚਾ ਦਿਵਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਥੁਰ੍ਯੇ ਅਸ਼੍ਵਦਾਃ ਸਹ ਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇਣ । ਹਿਰਣ੍ਯਦਾ ਅਮृਤਤ੍ਵਂ ਭਜਨ੍ਤੇ ਵਾਸੋਦਾਃ ਸੋਮ ਪ੍ਰ ਤਿਰਨ੍ਤ ਆਯੁਃ
ਉੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਖੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹਨ; ਜੋ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੋਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਦੈਵੀ ਪੂਰ੍ਤਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵਯਜ੍ਯਾ ਨ ਕਵਾਰਿਭ੍ਯੋ ਨਹਿ ਤੇ ਪृਣਨ੍ਤਿ । ਅਥਾ ਨਰਃ ਪ੍ਰਯਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸੋऽਵਦ੍ਯਭਿਯਾ ਬਹਵਃ ਪृਣਨ੍ਤਿ
ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਹ ਯੋਗਯਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤਧਾਰਂ ਵਾਯੁਮਰ੍ਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਦਂ ਨृਚਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਤੇ ਅਭਿ ਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਹਵਿਃ । ਯੇ ਪृਣਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰ ਚ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਂਗਮੇ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦੁਹਤੇ ਸਪ੍ਤਮਾਤਰਮ੍
ਉਹ ਹਵਨ ਨਾਲ ਸੌ ਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਸੂਰਜ, ਚਾਨਣ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਿਲਣ ਤੇ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਾਨ, ਸੱਤ ਮਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਹਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਾਨ੍ਪ੍ਰਥਮੋ ਹੂਤ ਏਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮਣੀਰਗ੍ਰਮੇਤਿ । ਤਮੇਵ ਮਨ੍ਯੇ ਨृਪਤਿਂ ਜਨਾਨਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਵਿਵਾਯ
ਦਾਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ऋषਿਂ ਤਮੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਹੁਰ੍ਯਜ੍ਞਨ੍ਯਂ ਸਾਮਗਾਮੁਕ੍ਥਸ਼ਾਸਮ੍ । ਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਤਨ੍ਵੋ ਵੇਦ ਤਿਸ੍ਰੋ ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਯਾ ਰਰਾਧ
ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜਾਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਤੇ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਗਾਂ ਦਦਾਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੁਤ ਯਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਨਂ ਵਨੁਤੇ ਯੋ ਨ ਆਤ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਰ੍ਮ ਕृਣੁਤੇ ਵਿਜਾਨਨ੍
ਦਾਨ ਘੋੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਚੰਦ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦਾਨ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਦਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਭੋਜਾ ਮਮ੍ਰੁਰ੍ਨ ਨ੍ਯਰ੍ਥਮੀਯੁਰ੍ਨ ਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਵ੍ਯਥਨ੍ਤੇ ਹ ਭੋਜਾਃ । ਇਦਂ ਯਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਂ ਸ੍ਵਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤਿ
ਦਾਨੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਉਂਦੇ, ਨਾ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਦਾਨੀਓ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਸਾਰਾ ਚਾਨਣ, ਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਾ ਜਿਗ੍ਯੁਃ ਸੁਰਭਿਂ ਯੋਨਿਮਗ੍ਰੇ ਭੋਜਾ ਜਿਗ੍ਯੁਰ੍ਵਧ੍ਵਂ ਯਾ ਸੁਵਾਸਾਃ । ਭੋਜਾ ਜਿਗ੍ਯੁਰਨ੍ਤਃਪੇਯਂ ਸੁਰਾਯਾ ਭੋਜਾ ਜਿਗ੍ਯੁਰ੍ਯੇ ਅਹੂਤਾਃ ਪ੍ਰਯਨ੍ਤਿ
ਦਾਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਤ ਗਰਭ ਜਿੱਤਿਆ, ਦਾਨੀਆਂ ਨੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ; ਦਾਨੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਜਿੱਤਿਆ, ਦਾਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਜੋ ਬਿਨਾ ਸੱਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭੋਜਾਯਾਸ਼੍ਵਂ ਸਂ ਮृਜਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁਂ ਭੋਜਾਯਾਸ੍ਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭਮਾਨਾ । ਭੋਜਸ੍ਯੇਦਂ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਵ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪਰਿष੍ਕृਤਂ ਦੇਵਮਾਨੇਵ ਚਿਤ੍ਰਮ੍
ਦਾਨੀ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਸਾਂਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ; ਦਾਨੀ ਦਾ ਇਹ ਘਰ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਰੰਗ-ਰੰਗੀਲਾ, ਦੇਵਲੋਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਮਸ਼੍ਵਾਃ ਸੁष੍ਠੁਵਾਹੋ ਵਹਨ੍ਤਿ ਸੁਵृਦ੍ਰਥੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਃ । ਭੋਜਂ ਦੇਵਾਸੋऽਵਤਾ ਭਰੇषੁ ਭੋਜਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਸਮਨੀਕੇषੁ ਜੇਤਾ
ਭੋਜ ਦੇ ਘੋੜੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਆ ਰਥ ਦਾਨ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਭੋਜ ਨੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਭੋਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕਿਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਸਰਮਾ ਪ੍ਰੇਦਮਾਨਡ੍ਦੂਰੇ ਹ੍ਯਧ੍ਵਾ ਜਗੁਰਿਃ ਪਰਾਚੈਃ । ਕਾਸ੍ਮੇਹਿਤਿਃ ਕਾ ਪਰਿਤਕ੍ਮ੍ਯਾਸੀਤ੍ਕਥਂ ਰਸਾਯਾ ਅਤਰਃ ਪਯਾਂਸਿ
ਸਰਮਾ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੱਭਦੀ ਸੀ ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੁਰ ਗਈ? ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਹੜਾ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਸੀ? ਤੂੰ ਰਸਾ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ?
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੂਤੀਰਿषਿਤਾ ਚਰਾਮਿ ਮਹ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਪਣਯੋ ਨਿਧੀਨ੍ਵਃ । ਅਤਿष੍ਕਦੋ ਭਿਯਸਾ ਤਨ੍ਨ ਆਵਤ੍ਤਥਾ ਰਸਾਯਾ ਅਤਰਂ ਪਯਾਂਸਿ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੂਤੀ ਬਣ ਕੇ ਚਲਦੀ ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਪਣੀਆਂ ਨੇ ਲੁਕਾਇਆ ਹੈ। ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਰਸਾ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੀਆਂ।
ਕੀਦृਙ੍ਙਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਰਮੇ ਕਾ ਦृਸ਼ੀਕਾ ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਦੂਤੀਰਸਰਃ ਪਰਾਕਾਤ੍ । ਆ ਚ ਗਚ੍ਛਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਮੇਨਾ ਦਧਾਮਾਥਾ ਗਵਾਂ ਗੋਪਤਿਰ੍ਨੋ ਭਵਾਤਿ
ਇੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਸਰਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਕਿਹੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੂਤੀ ਬਣ ਕੇ ਆਈ? ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਆਓ ਦੋਸਤੀ ਕਰੀਏ; ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇ।
ਨਾਹਂ ਤਂ ਵੇਦ ਦਭ੍ਯਂ ਦਭਤ੍ਸ ਯਸ੍ਯੇਦਂ ਦੂਤੀਰਸਰਂ ਪਰਾਕਾਤ੍ । ਨ ਤਂ ਗੂਹਨ੍ਤਿ ਸ੍ਰਵਤੋ ਗਭੀਰਾ ਹਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪਣਯਃ ਸ਼ਯਧ੍ਵੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੂਤੀ ਬਣ ਕੇ ਭੇਜਿਆ। ਡੂੰਘੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੁਕਾਉਂਦੀਆਂ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਹਾਰੇ ਪਏ ਹੋ।
ਇਮਾ ਗਾਵਃ ਸਰਮੇ ਯਾ ਐਚ੍ਛਃ ਪਰਿ ਦਿਵੋ ਅਨ੍ਤਾਨ੍ਸੁਭਗੇ ਪਤਨ੍ਤੀ । ਕਸ੍ਤ ਏਨਾ ਅਵ ਸृਜਾਦਯੁਧ੍ਵ੍ਯੁਤਾਸ੍ਮਾਕਮਾਯੁਧਾ ਸਨ੍ਤਿ ਤਿਗ੍ਮਾ
ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ, ਸਰਮਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਉਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੁਭਾਗੇ। ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਛੱਡੇਗਾ, ਜਦ ਉਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਨ? ਸਾਡੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ।
ਅਸੇਨ੍ਯਾ ਵਃ ਪਣਯੋ ਵਚਾਂਸ੍ਯਨਿषਵ੍ਯਾਸ੍ਤਨ੍ਵਃ ਸਨ੍ਤੁ ਪਾਪੀਃ । ਅਧृष੍ਟੋ ਵ ਏਤਵਾ ਅਸ੍ਤੁ ਪਨ੍ਥਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਵ ਉਭਯਾ ਨ ਮृਲ਼ਾਤ੍
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਪਣੀਆਂ, ਅਣਉਚਿਤ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਡੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ। ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਹ ਅਪਾਰ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇ।
ਅਯਂ ਨਿਧਿਃ ਸਰਮੇ ਅਦ੍ਰਿਬੁਧ੍ਨੋ ਗੋਭਿਰਸ਼੍ਵੇਭਿਰ੍ਵਸੁਭਿਰ੍ਨ੍ਯृष੍ਟਃ । ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਣਯੋ ਯੇ ਸੁਗੋਪਾ ਰੇਕੁ ਪਦਮਲਕਮਾ ਜਗਨ੍ਥ
ਇਹ ਖਜਾਨਾ, ਸਰਮਾ, ਪਥਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਹੈ, ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਪਣੀਆਂ, ਜੋ ਚਾਕ-ਚੌਬੰਦ ਰੱਖਵੇਂ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਈ ਹੈਂ।
ਏਹ ਗਮਨ੍ਨृषਯਃ ਸੋਮਸ਼ਿਤਾ ਅਯਾਸ੍ਯੋ ਅਙ੍ਗਿਰਸੋ ਨਵਗ੍ਵਾਃ । ਤ ਏਤਮੂਰ੍ਵਂ ਵਿ ਭਜਨ੍ਤ ਗੋਨਾਮਥੈਤਦ੍ਵਚਃ ਪਣਯੋ ਵਮਨ੍ਨਿਤ੍
ਇਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਏ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਪਲਦੇ ਹਨ—ਆਯਾਸਯ, ਅੰਗਿਰਸ, ਨਵਗਵਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੌਲਤ ਵੰਡਿਆ; ਇਹੀ ਗੱਲ, ਪਣੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖੀ।
ਏਵਾ ਚ ਤ੍ਵਂ ਸਰਮ ਆਜਗਨ੍ਥ ਪ੍ਰਬਾਧਿਤਾ ਸਹਸਾ ਦੈਵ੍ਯੇਨ । ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਤ੍ਵਾ ਕृਣਵੈ ਮਾ ਪੁਨਰ੍ਗਾ ਅਪ ਤੇ ਗਵਾਂ ਸੁਭਗੇ ਭਜਾਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ, ਸਰਮਾ, ਆਈ ਹੈਂ, ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਮੁੜ ਨਾ ਜਾ। ਸੁਭਾਗੇ, ਆਓ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਨਾ ਕਰੀਏ।
ਨਾਹਂ ਵੇਦ ਭ੍ਰਾਤृਤ੍ਵਂ ਨੋ ਸ੍ਵਸृਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਦੁਰਙ੍ਗਿਰਸਸ਼੍ਚ ਘੋਰਾਃ । ਗੋਕਾਮਾ ਮੇ ਅਚ੍ਛਦਯਨ੍ਯਦਾਯਮਪਾਤ ਇਤ ਪਣਯੋ ਵਰੀਯਃ
ਮੈਂ ਭਰਾਤਾ ਜਾਂ ਭੈਣ-ਭਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ; ਇੰਦਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵੀ। ਜਦ ਪਣੀਆਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਆਪ ਲੁਕ ਗਏ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਲੱਭ ਲਿਆ।
ਦੂਰਮਿਤ ਪਣਯੋ ਵਰੀਯ ਉਦ੍ਗਾਵੋ ਯਨ੍ਤੁ ਮਿਨਤੀਰृਤੇਨ । ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਯਾ ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਗੂਲ਼੍ਹਾਃ ਸੋਮੋ ਗ੍ਰਾਵਾਣ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਃ
ਪਣੀਆਂ ਦੂਰ ਲੁਕ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ; ਗਾਂਵਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸੋਮਾ, ਪਥਰ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਲੱਭ ਲਏ।
ਤੇऽਵਦਨ੍ਪ੍ਰਥਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਿਲ੍ਬਿषੇऽਕੂਪਾਰਃ ਸਲਿਲੋ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ । ਵੀਲ਼ੁਹਰਾਸ੍ਤਪ ਉਗ੍ਰੋ ਮਯੋਭੂਰਾਪੋ ਦੇਵੀਃ ਪ੍ਰਥਮਜਾ ऋਤੇਨ
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ—ਸਲੀਲਾ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ, ਕੂਆਂ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ। ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਤਪਤੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ—ਦੈਵੀ ਪਾਣੀਆਂ, ਸੱਚ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ।
ਸੋਮੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਥਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਯਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਦਹृਣੀਯਮਾਨਃ । ਅਨ੍ਵਰ੍ਤਿਤਾ ਵਰੁਣੋ ਮਿਤ੍ਰ ਆਸੀਦਗ੍ਨਿਰ੍ਹੋਤਾ ਹਸ੍ਤਗृਹ੍ਯਾ ਨਿਨਾਯ
ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਵਰੁਣ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾ ਪਿੱਛੇ ਆਏ; ਅੱਗ, ਹੋਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯ ਆਧਿਰਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਯੇਯਮਿਤਿ ਚੇਦਵੋਚਨ੍ । ਨ ਦੂਤਾਯ ਪ੍ਰਹ੍ਯੇ ਤਸ੍ਥ ਏषਾ ਤਥਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਗੁਪਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ
ਸਿਰਫ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੀ ਵਚਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ—ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਦੂਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾ ਏਤਸ੍ਯਾਮਵਦਨ੍ਤ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸਪ੍ਤऋषਯਸ੍ਤਪਸੇ ਯੇ ਨਿषੇਦੁਃ । ਭੀਮਾ ਜਾਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੋਪਨੀਤਾ ਦੁਰ੍ਧਾਂ ਦਧਾਤਿ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲੇ, ਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇੜੇ ਲਿਆਈ, ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚਰਤਿ ਵੇਵਿषਦ੍ਵਿषਃ ਸ ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਵਤ੍ਯੇਕਮਙ੍ਗਮ੍ । ਤੇਨ ਜਾਯਾਮਨ੍ਵਵਿਨ੍ਦਦ੍ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਸੋਮੇਨ ਨੀਤਾਂ ਜੁਹ੍ਵਂ ਨ ਦੇਵਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਪਤਨੀ ਲੱਭੀ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਯਜਨ ਦਾ ਚਮਚਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।