ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਖ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪੁਰੁਖ ਆਪ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੇ ਇਕ-ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਅਮਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਪੁਰੁਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਇਕ-ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਤੋਂ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਪੁਰੁਖ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਰੁਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰੁਖ ਨੂੰ ਹੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਆਹੁਤੀ ਬਣਾਕੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਘਿਉ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਲੱਕੜ, ਪਤਝੜ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ। ਉਸ ਯਜਨਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਪੁਰੁਖ ਸੀ, ਕੂਸ਼ ਘਾਸ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਪੂਰਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਿਤ ਹੋਈ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਪੁਰੁਖ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਪੂਰਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਰਿਗ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਨਮੇ। ਛੰਦ (ਛੰਦਸ) ਉਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਥੋਂ ਘੋੜੇ, ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ, ਗਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੇੜਾਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰੁਖ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ, ਤਾਂ ਕਿੰਨੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ? ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੀ ਸੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਕੀ ਸਨ, ਰਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰ ਕੀ ਸਨ? ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੂਰਜ ਅੱਖ ਤੋਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਸ ਤੋਂ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸੱਤ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਕੀਸ (ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ) ਸਮਿੱਧਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰੁਖ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਪਸ਼ੂ ਵਜੋਂ ਬੱਧਿਆ। ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਇਹੀ ਪਹਿਲਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਰਗ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ਼ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਘਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰਗਰਭਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਮੂਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ। ਤੇਰੀ ਜਵਾਲਾ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਰ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਸਵੇਰ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਪੌਦੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਹੀ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ। ਰਥ-ਚਾਲਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਅਜਰ ਜਵਾਲਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਯਜਕ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਅਗਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਲੋਕ ਯਜਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਭਗਤ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਹੁਤੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ। ਤੇਰੀ ਯਜਕਤਾ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਤੇਰਾ ਕਰਮ, ਤੂੰ ਸਵੈ-ਆਮੰਤ੍ਰਿਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੈਨੂੰ, ਅਮਰ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਯਜਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਯਜਨਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਬਚਨ, ਭਜਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ, ਉੱਤਮ, ਪਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਵੀਨ ਸਤਿਕਾਰ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾਤਾ ਲਈ ਕਰੀਏ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ, ਸਦਾ ਸੁਣੇ, ਇਕ ਭਗਤ-ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ, ਸਾਂਡ, ਬਲਦ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਭੇੜਾਂ, ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ— ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਲਈ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨੋਂ ਅਗਨੀ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ; ਘਿਉ ਚਮਚ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਾ ਪਾਤਰ ਵਾਂਗ। ਸਾਨੂੰ ਬਲਦਾਨ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਨ ਧਨ ਦੇ। ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਥਵਾਹ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਹੋਤਰ, ਭਗਤ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੱਕੇ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਭਗਤ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਅਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਦੋਵਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ, ਸਭਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ, ਉਸ਼ਾ ਦਾ ਯਜਕ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੀਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਯਜਕ ਬਣਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸਦੇ ਬੁਲਾਵੇ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੀਬਰਾਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਨਤਾ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ; ਭਾਗ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ, ਜੋ ਸੁੱਧ ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋਕੇ, ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਵਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ, ਮਾਰੁਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਗਿਧ, ਮਹਾਨ ਰਖਵਾਲੇ— ਇਹ ਸਭ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਾਨ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕਤੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਵਿੱਚ। ਜਿਸ ਲਈ ਕਾਬਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੋਗ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਭੈੰਕਰ ਸਾਂਡ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ, ਮਹਾਨ, ਤੂਫ਼ਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਨ, ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰੋ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖ਼ਿਆਤਿ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ— ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸਾਂਡ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਅਥਰਵਣ ਨੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਭਰਗੁਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਬੀਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਰਸ਼ੰਸ, ਚੌਗੁਣਾ ਯਮ, ਅਦਿਤੀ, ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਦਾਤਾ, ਕਲਾ ਵਾਲੇ ਰਿਭੁ, ਦੋਵਾਂ ਲੋਕ, ਮਾਰੁਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ— ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਪੁਰੁਖ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਜਗਤ-ਪੂਜਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੱਕ, ਸਾਡੀ ਰਚਨਾ, ਧਰਮ, ਤੇ ਆਸਥਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।