ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਅਗਨੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਵਰਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਤ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਦਾਇਂ ਹੱਥ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਨ-ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਦਾ ਰਖਿਆ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ, ਚੌਫੇਰੇ ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਉਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਰਖਿਆ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਉਜਿਆਲਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਤੁੱਟ ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਇਲਤਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ, ਅਦੁੱਤੀਅ ਨਿਵਾਸ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਕਰਨ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਥਰਵਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰੋਕ ਬਣ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਗਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੇ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਧੀਚੀ ਤੇ ਮਾਤਰੀਸ਼ਵਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਵਜ੍ਰ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਆਦਰਸ਼ੀਲਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਸੋਮਾ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਭਜਨ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਗਤ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਕਦੇ ਮਾਤ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੌਤ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੋਮਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਧਨ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰੀ ਬਨ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਥਰੈਸ਼ਰ ਕਣਕ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੰਗੂ ਅਤੇ ਅਤਿਥਿਗਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮਾ ਇੱਥੇ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ, ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ। ਇੰਦਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੂ ਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇਅ, ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਬਣਾਉਣ। ਇੰਦਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਰਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਯਾਜ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਕ ਅਤੇ ਸਾਖੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਤੀ, ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਟਕਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਤਸਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਧਰਯਸ਼ਵ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੈਤਸੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਗਰਾ ਨੂੰ ਕੁਤਸਾ ਲਈ ਠੰਡਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਜਕ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਮ੍ਰਿਗਯਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੁਤਰਵਣ ਲਈ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਮਰ ਵੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਡਗ੍ਰਭੀ ਨੂੰ ਸਵਿਆ ਲਈ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਨਵਵਾਸਤਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਦ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਪਾਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਯਾਜਕ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਾਸਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪੇ ਹੀ ਨਹੁਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੁਰਵਸ਼ਾ ਅਤੇ ਯਦੁ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਉਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰਿਵਾਂਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਭਗਤ ਆਪਣਾ ਗੀਤ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸ ਅਸਮਾਨ-ਧਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ, ਹਰ ਕੰਮ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕੌਣ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ?" ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਨ ਬਣਿਆ, ਹਰ ਯਾਜ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਵਾਨ ਹੈ। ਭਗਤ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਯਾਜਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ, ਹੇ ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੋਮਾ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵੱਲ, ਯਾਜਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅੰਡਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਗਨੀ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਅਗਨੀ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ, ਆਪਣੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਦਾ ਹੈ: "ਕਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ? ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।