ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਵਿਛੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, “ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਨਾ ਪਾ, ਉਸ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਣ, ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈ।” ਫਿਰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਠ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੱਬ ਵਜਨ ਰੱਖੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਉਹ ਘਰ, ਜੋ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇਥੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣ ਜਾਣ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਲੱਕੜ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਰਖ ਪਿਤਰ ਇਸ ਸਥੰਭ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ, ਤੇ ਇਥੇ ਯਮ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਦੇਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਬੋਲੀ ਅਪਣਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ, ਜੁਗਤ ਵਾਲਿਆਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਓ, ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ। ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੋਮ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸੀ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦਿਓ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ, ਇਥੇ ਹੀ ਵਸਾ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇ, ਅੱਗੀ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇ। ਜੋ ਵੀ ਇਥੋਂ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਨਰੱਖਣ ਹੇਠ ਫਲ-ਫੂਲ ਪਾਏ। ਹੇ ਅੱਗੀ, ਇਥੇ ਹੀ ਧਨ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ।” ਜੋ ਵੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਆਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਹੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਜੋ ਵੀ ਦੂਰ ਗਿਆ ਜਾਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ। ਇੰਦਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ। ਅਸੀਂ ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।” ਫਿਰ, ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਨ ਸੁਭਕਾਮਨਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਅੱਗੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਹੇਲੀ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਅੱਗੀ ਦੇ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਨਾਰੀ-ਜਨ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਗੂ ਹੈ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਵਾਸ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਗੂ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਧਨ-ਸੰਪੰਨ ਬਣਾਇਆ। ਯਜਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ, ਦਇਆਲੂ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਥਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਸੁਖੀ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ ਕਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ, ਪੀਲੀ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਜ਼, ਲਾਲ, ਮਹਾਨ ਹੈ—ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਬਣਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਅੱਗੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਸੁਣੇ, ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਨ ਨਿਵਾਸ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਵੇ। ਸਾਡੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਹੋਤਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਸਤੇ। ਆਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਜਨ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਭੇਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਾਲੀ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਰੂਪਾਂ—ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੀ, ਜੋ ਅਥਰਵਣ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣਿਆ, ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਲਈ। ਤੂੰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਗੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੋਤਰ ਵਜੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ; ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਜ਼-ਤਰੀਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਲਈ। ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਲਪਟ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਗੂੰਜਦਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਿਤਰ ਵਾਂਗ, ਕੀ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਦਰ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ; ਮਿਤਰ ਵਾਂਗ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਅਤੁੱਲ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਵਜਰ-ਧਾਰੀ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਉ। ਹਵਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਉਸ ਦੇ ਜੋੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਜਰ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਚਮਕਦਾਰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਵਗਦਾ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਰਦ, ਨਾ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਭੁੱਖੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਘਰ ਵਾਂਗ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਦੂਰੋਂ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਲਈ ਆ, ਸਾਡੀ ਉੱਚੀ ਗਾਥਾ ਲਈ; ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵੈਰੀ ਸ਼ੁਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਜੋ ਧਰਮਹੀਣ, ਵਿਧੀਹੀਣ, ਵੈਰੀ, ਵਚਨਹੀਣ, ਅਮਾਨਵ ਹਨ—ਤੂੰ, ਵੈਰੀ-ਸੰਘਾਰਕ, ਉਹ ਦਾਸ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ; ਤੇਰੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੰਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ, ਜਦ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕ ਲੁਕਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ-ਮੌਤ, ਆਸਰਾ, ਰੱਖਿਆ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅੱਗੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ, ਸੰਵੇਦਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।