ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਥਾ ਵਾਂਗ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸੋਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਦੂਧ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸੋਮ, ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਗਾਇਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸੋਮ, ਦੌਲਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਰੰਗਤ ਨਾਲ ਗਾਇਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਤੁਸੀਂ ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਵਯ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕੋ। ਸੋਮ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੱਕਾ ਪਹੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦੇ ਰਸ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ, ਉਜਾਲਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਵਜ੍ਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਗਦੇ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਲਹਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੀ ਅਤੇ ਸਿਆਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ, ਇੰਦਰ ਲਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਰਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਰਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਪੀਤਾ। ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦੇ ਰਸ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਵਰਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਉਜਾਲਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਉਣ। ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਮ, ਰਥ-ਸਵਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਮ, ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੁਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਛੰਨਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭੇਟ ਵਾਂਗ, ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੋਮ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੋਮ, ਸਾਫ਼ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸੋਝੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ੀ ਥਣ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ, ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਮਧੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਿਆਰਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਯਜਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਰਸਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵੈੱਦ, ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਕਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਚੁੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਜਾਰੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਧਾਰ ਨਾਲ। ਸੋਮ, ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੇਠਾਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਆਸਨ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸੋਮ, ਭੇੜ ਵਾਂਗ, ਇਨਾਮ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਸੋਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਤਾ ਲਈ, ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਧੂ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਸੋਮ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਵਾਂਗ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਮਸਤ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀਆਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮ, ਰਾਜਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਜੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ, ਸਿਆਣਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉੱਚੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸੋਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਰਸਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਮੇਰੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ, ਤੇ ਆ ਜਾ। ਦਿਨ ਰਾਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰੀ ਲੱਭਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਥਣ ਤੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਰਿਗਵੈਦਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੋਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।