ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਸੋਮੇ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਉਭਰ ਕੇ ਨਦੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਰਸ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ ਨਿਕਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਭਜਨ ਗਾਏ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਅਵਾਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ, ਪੀਲੇ ਸੋਮੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਿਠਾਸ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਸੋਮਾ! ਤੂੰ ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿ, ਤੂੰ ਭਜਨ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ। ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਵਹਿ। ਹੇ ਅਧਵਰਯੂ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮਾ ਛਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਕਾਲ, ਜੋ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ। ਤੇਰੇ ਨਸ਼ੇਲੇ ਰਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਰੁਤ, ਸੋਮੇ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਗਿਆਨੀ ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਯਸ਼ ਦੇ। ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ ਭਰਦਵਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਵੇ, ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਵਹਿ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਤੇ, ਅਟੁੱਟ ਢੱਕਣਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਆਰੇ ਸੋਮੇ, ਹਜ਼ਾਰਾ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ। ਦਿਲਦਾਰ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨੀ ਹੋ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦਾਨੀ ਹੋ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇ। ਸੌ ਸਹਾਇਕਾਂ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਹਿ। ਤੇਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਉਭਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਮੇ, ਤੂੰ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਇਸ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਰਥ-ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ। ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਸੋਮੇ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਉਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇ। ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਪੀਲੇ, ਤੇਜ਼ ਸੋਮੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਜੋਸ਼ ਭਰਿਆ ਰਸ। ਪੁਰਾਣੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੱਤ ਨੂੰ ਥੱਕਣ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਿਕਾਲਿਆ—ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਮਾ, ਹਜ਼ਾਰਾ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ। ਉਹ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ, ਸੱਤ ਰਸਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ—ਸੋਮਾ, ਦੇਵਤਾ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਮੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਹਿ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਨ, ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਸੋਮੇ, ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ-ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਕਰ। ਇੰਦੂ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਰਸ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ। ਸੋਮੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿ, ਗਾਈਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ—ਸੋਮੇ, ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੋਇਆ ਵਹਿ। ਸੋਮਾ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਛਾਣਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਹਿ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਲਾ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਤਾਕਤ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਵਹਿ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ, ਵਿਆਹ ਹੋਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੋਮੇ, ਭੋਜ ਲਈ। ਇੰਦੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਵਹਿ; ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਤੇਰੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਇਨਾਮ ਵੱਲ। ਉਹ, ਸਭ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੀਲਾ ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਸੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਿੱਠਾ, ਥੰਮ ਤੇ ਬਾਜ ਵਾਂਗ। ਉਹ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੋਮੇ। ਉਹ, ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ—ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਾਈ ਰਸ ਦੀ ਧਾਰ। ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ਼ਾ (ਸਵੇਰ) ਭਜਨ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵੰਡਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ਼ਾ, ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸ਼ਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਤੀਹ ਉਤਪੰਨ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸ਼ਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬਣੀ ਰਹੀ।