ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਤਿ ਯੁਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਅਜੈ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਹਰ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਹਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਮੱਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਉਸ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਲਾਮੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਭਜਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਉੱਚੇ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅਗਨਿ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਦਾਨੀ ਹੈ, ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਨ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦੌਲਤ ਸਮੇਤ ਆਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਨਮੋਲ ਮਹਿਮਾਨ—ਅਗਨਿ, ਜੋ ਰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ। ਅਗਨਿ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਉੱਗਦਾ, ਡੁੱਬਦਾ, ਹਰ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਰਸਤੇ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹੇ ਦਾਨੀ, ਪੂਜਿਤ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡ ਨਾ ਜਾਈਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਗਰੀਬ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੂਜਿਤ, ਜੋ ਸਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਆ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ। ਸਾਡੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਸਤੂਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸੋਮਾ ਦਾ ਰਸ ਵਗਦਾ ਹੈ—ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣ, ਅਤੇ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਾਨੂੰ ਦੇ। ਹੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਵਗ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦੇ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵਗਦੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ, ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੁਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਠਾ ਬਲ, ਤਿਹਾਂ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਧੁਰ ਰਸ ਵਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਣਜੋੜੀਆਂ ਗਾਂ, ਵੱਛੇ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਸੋਮਾ ਪੀ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨੀ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸੋਮਾ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਧਾਰ ਵਗਾ, ਆਪਣੇ ਸਦੀਵੀ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ। ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਮਧੁ ਨਿਕਾਲਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਜ਼ਹੀਨ, ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਥੰਭ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਸੋਮਾ, ਛਾਣਣ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ। ਮਹਾਨ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੰਦੁ, ਭਜਨ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤਾ ਲਈ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਗਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਸਾਡੇ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਮਧੁਰ ਰਸ ਵਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਗਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਅਮਰ ਦੇਵਤਾ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੇਵਤਾ, ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਠੱਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਜ਼ਹੀਨਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾ-ਵੀਰ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ, ਗੂੰਜਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ; ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਫਿਲਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦੀਵਾਂ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਤਾਕਤ, ਦੌਲਤ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।