ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਮਰ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਇਹ ਅਗਨਿ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ, ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਦੂਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਅਗਨਿ ਦੇਵ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਲੱਕੜ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉਪਜਿਹਵਿਕਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਚਿਟੀ ਰੇਂਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਗਨਿ ਲਈ ਘਿਉ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ, ਜੋ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਧਰਤੀ ਪਿੱਛੋਂ ਫੈਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੋਕ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਗਨਿ ਦੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰ। ਅਗਨਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਧਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਤਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਮਰ ਯਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਗਨਿ, ਅਸੀਂ ਤੈਥੋਂ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਖਜਾਨੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੂਜਾਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਂਡੇ ਮੱਧੁਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਤਮਾ ਨੌਜਵਾਨ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਅਤੇ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਮਹਾਨ, ਰਿਤ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਰੌਸ਼ਨ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕਰ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾ। ਦਾਨੀ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਰਪਾ, ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ, ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕਰ, ਜੋ ਰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਯਗ੍ਯ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਰਸਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਿਮਾਨ ਅਗਨਿ, ਦਾਨੀ, ਵਧਾਈਯੋਗ, ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੂਜਾਰੀ ਹੈਂ, ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਗਰੀਬ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਮਾਰੁਤਾਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਆ, ਸਾਡੀ ਚੰਗੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸੋਮ ਰਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੋਮ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣ ਜਾ, ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ। ਹੇ ਉਤਸ਼ਾਹਕ, ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਵਹਿ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਯਸ਼ ਦੇ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਇੰਦੁ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਡੀਆਂ ਆਸਾਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ, ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਫੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਠੀ ਤਾਕਤ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਸਤਰ ਮਧੁਰ ਰਸ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਜੋਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਉਸ ਬੱਚੇ (ਸੋਮ) ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਇਕ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ, ਆਪਣੀ ਇਲਾਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛਣਣ ਰਾਹੀਂ ਵਗ, ਆ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ। ਵੱਡੀ, ਮਹਾਨ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿ, ਆਪਣੇ ਸਦੀਵੀ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸ। ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਮ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਧੁ ਨਿਕਾਲਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਥੰਭ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਛਣਣ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੋਮ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਗੀਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤਾ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਇੰਦੁ, ਆਪਣੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਲਈ ਮਧੁਰ ਰਸ ਵਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਇੰਦੁ, ਤੂੰ ਗਾਂਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਧਨੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਯਜਮਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ।