ਕਦੇ ਕਦੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਸਭ ਲੀਲਾਵਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਦੂਰਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸ਼ਰਭਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਿਹੜੇ ਜਣੇ ਇੱਥੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੌੜ ਪਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੋਚ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਮਾ ਲਿਆ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਜਰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੈਵੇਦ ਘੇੜ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਬੋਲੀ ਬਿਨਾ ਸਮਝੇ ਉਚਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਚਾਰ ਧਾਰਾ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਨਿਕਾਲੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਰੂਪ ਦੇ ਜੀਵ ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਾਣੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਦਮ ਰੱਖ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੱਜਰ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਥਾਂ ਬਣਾਵੇਂ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰੀਏ, ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਕਰੀਏ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛੁੱਟ ਕੇ ਵਗਣ। ਉਹ ਮਾਨਵ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੁਣ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਦੂਤ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ। ਜੋ ਨਾ ਪੁੱਛਦਾ, ਨਾ ਮੁੜ ਬੁਲਾਉਂਦਾ, ਨਾ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਚੀਏ; ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਹੁਣ ਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤੇ ਯੋਗ ਗੀਤ ਗਾਓ, ਉਸ ਮਹਾਨ, ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ; ਵਰੁਣਾ ਦੀ ਵੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਰੱਖਵਾਲੀ ਹੈ, ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਧਨਵਾਨ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮਾਨਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਤੁਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰੋ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ, ਅਟੱਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ, ਤਾਂ ਪੂਰਬੀ ਭੇਟ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ, ਜਮਦਗਨੀ ਸਮੇਤ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਾਯੂ, ਚੰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾ ਉੱਤੇ ਆਓ; ਉੱਪਰਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚ, ਮੈਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਧਵਰਯੂ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨਾਲ, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਮਿਲਿਆ ਸੋਮਾ ਪੀਓ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਆਦਿਤਿਆ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੂਜਾਰੀ, ਹੇ ਅਸੁਰਾ, ਤੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਜੋਤ ਹੈਂ, ਅਜੈ ਹੈਂ। ਇਹ ਜੋ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਚਮਕਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਦੱਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲੰਘ ਗਈਆਂ, ਹੋਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਸ ਭਜਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਧੀ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਨਾਭੀ—ਮੈਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਸ ਤੇ ਵਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵਾਣੀ ਉਚਾਰਦੀਆਂ, ਜਾਣਦੀਆਂ, ਸਭ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ—ਕੋਈ ਅਜਾਣ ਮਾਨਵ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਲਵੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ; ਤੂੰ ਗਿਆਨੀ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਦਾ ਨਵਾ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਸੇਵਤ ਹੋਈਏ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਔਰਵਾ, ਭਰਿਗੁ, ਸੁਚਿ, ਅਪਨਾਵਾਨ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਗਿਆਨੀ, ਹਵਾ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪਰਜਨਯਾ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ, ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਿਤਾ ਲਈ ਪੀੜ੍ਹਾਈ, ਭਾਗਾ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਵੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨੀ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਦਾਤਾ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਿਗਰ ਘੜਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਸਭ ਪੂਜਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਗਨੀ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ। ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੌਆਂ ਵਾਲਾ, ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ, ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਭੇਟ ਸਮੇਤ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਰੱਖੀ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਾਤਾਰ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਕਦਮ, ਅਜੈ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੀ ਲੌ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਆ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲੈਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਕਿ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹੇ।