ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚੋਂ ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਬਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ।" ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਯਾਲੂ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਝੋਲੀ ਵਾਪਸ ਭਰ ਦਿਉ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।" ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵਿਅਰਥਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਉ। ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—"ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਮਰੁਤੋ, ਜਿਸਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਂਹ ਦਿਉ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਦੇ ਨਹੀਂ। "ਅੱਜ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸੋਮਾ ਰਸ ਦੇ ਯਜਨਾ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਨ ਆਓ ਤੇ ਪੀਓ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ ਆਸਰਾ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਕਦੇ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਦਾਤਾ ਮਰੁਤੋ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਉ, ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਾ ਜਾਓ। ਸਾਡੇ ਯਜਨਾ ਵਾਲੇ ਕੁਸ਼ ਆਸਨ ਤੇ ਆਓ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ ਦਿਉ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਰਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ। ਤੁਸੀਂ ਨੀਲੇ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ।" ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਰੀ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੁਰਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ ਛਲ ਨਾਲ ਫਸਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਉ। ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਾਸ਼ਕ।" ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੋ।" ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਮਰੁਤੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਜਨਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੈ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਖੀਰਾ ਡੰਡਲ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਅਮਰਤਾ ਨਾ ਛੁਟੇ।" ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸੂਰਜ, ਅੱਜ ਜੋ ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ, ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਆਦਿਤੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਈਏ, ਤੇ ਅਰਯਮਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀਏ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਟੇੜਾ ਵੀ। ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਸਾਰੇ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਚੜ੍ਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਹ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ ਤੇ ਵਰੁਣ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਅਟੱਲ ਹਨ।" ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅੱਖ, ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਸਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਦੂਤ ਹਰ ਥਾਂ ਪਠਾਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇਪਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਹੀਨੇ ਬੇਕਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਭੇਟ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਤੱਬ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਨਹੀਂ, ਧੋਖਾ ਕੇਵਲ ਅਧਰਮੀ ਨੂੰ ਚੰਬੜਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਭਜਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਫੇਰ ਉਹ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।" ਸੂਰਜ ਫਿਰ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸਭ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰਯਮਨ, ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸੁਣੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਤਾਂ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਦਿਤੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਂ ਅਣਗ੍ਰਾਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ।" ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਅਰਯਮਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਥਾਂ, ਆਸਾਨ ਰਾਹ ਤੇ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਭਾਵੁਕ ਸਤਿਕਾਰ, ਮਰੁਤਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰਯਮਨ, ਅਗਨੀ, ਆਦਿਤੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਦਇਆ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ, ਸਾਰੀ ਯਜਨਾ, ਸਤੁਤੀ ਤੇ ਆਰਾਧਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।