ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਰਤ ਧਾਰਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸੌ ਵਾਰੀ ਵਿਸ਼ੁਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲਾ ਹਵਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਿਭੂ, ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਉਪਾਸਕ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਭਲੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੋੜਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਰਿਭੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਣ। ਇੰਦਰ, ਰਿਭੁਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਜਾ ਨੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੌੜਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣਨ, ਵਸੁਆਂ ਤੋਂ ਧਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਦੇ ਠਹਿਰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਖੋਦੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ, ਵਰੁਣ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਰੁਣ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ; ਅੱਗਨੀ ਵਿਸ਼ਵਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਤ, ਲੋਕ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਰਾਹੀਂ ਸੱਪ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੱਡੀ, ਪੱਥਰ, ਕੰਡਾ ਜਾਂ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਪੈਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਅੱਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜਹਿਰ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ—ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਿਤੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣ। ਵਹਿੰਦੀਆਂ, ਠਹਿਰਦੀਆਂ, ਉਤਪੰਨ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਦੀਆਂ—ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਹੋਣ; ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ। ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਣ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਨਿਰਪਾਪਤਾ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਦਿਤੀਆਂ, ਅਦਿਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਨ, ਵਰੁਣਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰਕੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਆਦਿਤੀਆਂ, ਮਰੁਤ, ਦੇਵਤਾ, ਰਿਭੂ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗਨੀ, ਅਸ਼ਵਿਨ—ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਆਦਿਤੀਆਂ, ਅਦਿਤੀ, ਵਸੁ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਅਤੇ繁ਤਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ繁ਤਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਦੰਡ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਵਸੁਆਂ ਦੀ ਨਾਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅੰਗਿਰਸ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਖਜਾਨਾ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ, ਪੂਜਨੀਕ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਨ, ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ; ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ। ਨਵੇਂ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਤਨ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੋਲ ਸੁਦਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਜਾਨੇ ਹਨ; ਉਹ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਦੇਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ, ਨੁਕਸਾਨ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਉਪਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਬਣਨ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੋਣ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੀਤ ਵਾਲੀ ਸਭਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਦੋਸਤੀ ਦੇਣ, ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਰਜੁਨ ਸਾਰਮੇਯਾ, ਪਿਸ਼ੰਗਾ—ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬਰਛੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰਣ, ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੋਣ। ਸਾਰਮੇਯਾ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਡਾਕੂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਓ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਭੋਂਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦਿਓ। ਸੂਅਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਜਾਂ ਸੁਅਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਭੋਂਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦਿਓ। ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਕੁੱਤਾ, ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸਭ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕ—ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਵੀ ਬੈਠੇ, ਚੱਲਦੇ, ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਘਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਠ ਤੇ ਲੈਟੀਆਂ, ਪਾਸੇ ਲੈਟੀਆਂ, ਨਰਮ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ, ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ—all those women—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਂਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਉਤਪੱਤੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਛੁਪਈ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਗਿੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਚਿਤਕ ਬਕਰੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ, ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤੂ, ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਦੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਰਤੀ-ਅਕਾਸ਼, ਘਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਆਸੀਸਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ繁ਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।