ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੰਤ ਜਨ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਭਟਕੇ ਨਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਜ਼ਿਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਰਾਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਭਟਕਣ ਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਥੇ ਉਸਦੀ ਸਿਫਤ-ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਸ਼ਣ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਮੁਚੋ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਨਪਾਤ ਆਘ੍ਰਣੀ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਸੱਚ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਰਥੀ ਬਣ ਜਾਣ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਨਰਮੰਦ ਰਥੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਆਘ੍ਰਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਾਨੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਧਨ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸੂਰਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦਰ ਦਾ ਭਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਜੋ ਰਥ ਹੰਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਥ ‘ਚ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੇਵਲ 'ਕਰੰਭਾ' ਵਜੋਂ ਹੰਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਫਿਰ ਵੀ ਪੁਸ਼ਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥੀ, ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਚੰਗਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੱਕੀ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਤੁਰ ਰਥੀ ਨੇ ਉਹ ਚੱਕੀ ਥਾਂ ਰੱਖੀ। ਜੋ ਵੀ ਅੱਜ ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ, ਬਹੁਤ ਵਡਿਆ, ਗਿਆਨੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਕੋਲ ਗਾਂ ਲੱਭਣ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਦੂਰੋਂ ਧਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਕੱਲ ਲਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਸ ਦੀ ਇਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਰੰਭਾ ਦੀ; ਕਿਸੇ ਲਈ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅੱਗ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਘੋੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬੜੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਉਥੇ ਪੁਸ਼ਣ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਥੀ ਵਾਂਗ ਸੱਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਲਈ। ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖਰੀ, ਉਸਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੱਖਰੀ; ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਦੁਇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਚ ਕਾਇਮ, ਸਵੈ-ਅਧੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਣ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਦਾ ਘੋੜੀਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਣ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨੌਕਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਯਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਣ, ਚੰਗਾ ਸਾਥੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤਾਕਤਵਰ, ਚਮਕ ਵਿਚ ਅਦਭੁਤ—ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੋਮ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੋ ਜਨਮ ਤੋਂ, ਭਰਾ, ਜੁੜਵਾ, ਤੇ ਇਕੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਮ-ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਥ ਵਾਂਗ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਉਂ ਕਿ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਕੌਣ ਮਰਦ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਕ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਰਥ ‘ਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਜੀਵ, ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਟਾ ਕੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਤੀਹ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵਧਿਆ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਮਾਨ ਤਾਣਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਮਾਘਾ, ਉੱਚ ਜਾਤ ਵਾਲੇ, ਸੱਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਥੇ ਸਾਰਾ ਧਨ, ਉਹ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿਓ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਿਫਤਾਂ ਦੇ ਵਾਹਕ, ਭਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਆਓ, ਇਹ ਸੋਮਾ ਪੀਓ। ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਸੇਵਾ ਜੋਗ ਹਨ—ਉਹ ਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਹੁਣ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਭੇਜੋ; ਅਗਨੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਗਾਂਵਾਂ ਲਿਆਓ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਨਾਸਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਆਓ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਓ। ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਹਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਤ ਜਨ, ਪੁਸ਼ਣ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।