ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੂਰੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਪੂਸ਼ਣ, ਤੂੰ ਜਾ, ਕੰਜੂਸਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲਾਏਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਦਾਨ ਦਿਵਾ।" ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪੂਸ਼ਣ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਡੰਡਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੰਜੂਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਚੁਭੋ, ਉਸਨੂੰ ਜਗਾ ਦੇ, ਹਿਲਾ ਦੇ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰਾ ਗੋ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, "ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਗੋ-ਧਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਸਮਝ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ繁ਸਥ ਹੋਈਏ।" ਲੋਕ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਚਲ, ਜੋ ਸਹੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸਿੱਧਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈ—'ਇਹੀ ਹੈ'।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈ—'ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੈ'।" ਪੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪਹੀਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ, ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਧੁਰੀ ਢਿਲੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਡੰਡਾ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਸ਼ਣ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਪੂਸ਼ਣ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ, ਸਾਡੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਗੋ-ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਾਂ।" ਉਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਖੋ ਨ ਜਾਵੇ, ਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਆ।" ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਰਸਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।" ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ, "ਤੇਰੀ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਭਟਕਿਏ ਨਾ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਪੂਸ਼ਣ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੂਰੋਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ; ਜੋ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਲੋਕ ਪੁਕਾਰਦੇ, "ਹੇ ਵਿਮੁਚੋ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਹੇ ਨਪਾਤ ਆਘ੍ਰਣੀ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀਏ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਥਵਾਨ ਬਣੋ।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ ਰਥਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਧਨ ਦੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਾਂ।" ਲੋਕ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ, "ਹੇ ਆਘ੍ਰਣੀ, ਤੂੰ ਧਨ ਦੀ ਧਾਰਾ, ਦਾਨੀ, ਧਨ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸੂਰਜ, ਸਾਡੇ ਬੋਲ ਸੁਣ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਭਰਾ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।" ਲੋਕ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, "ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਢੋਹਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਰੱਬ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਕੁਝ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ 'ਕਰੰਭਾ' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਹਦੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।" ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ ਰਥਵਾਨ, ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ, ਚੰਗਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਹੀਆ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ; ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ ਰਥਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ, "ਅੱਜ ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਡਿਆਈਯੋਗ, ਅਦਭੁਤ, ਗਿਆਨੀ, ਉਹ ਸੋਚ ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੋ-ਧਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਖੋਜ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਦੇ; ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਤੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ।" "ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਧਨ ਲਈ ਦੂਰੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਅੱਜ, ਹਰ ਕੱਲ੍ਹ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ।" ਫਿਰ ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸੋਮਾ, ਨਿਚੋੜੀ ਹੋਈ ਰਸ, ਪੀਣ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਕਰੰਭਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਲਈ ਬਕਰੀਆਂ ਅੱਗ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਘੋੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਜੋਸ਼ੀਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ, ਉਥੇ ਪੂਸ਼ਣ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵੀ ਫੜਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਥਵਾਨ ਵਾਂਗ ਸੱਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਲਈ।" "ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਇਕ ਵੱਖਰੀ, ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੱਖਰੀ; ਹੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਤੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਆਪ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ।" ਤੂੰ ਘੋੜੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੰਮਿਆ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਚ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਪੂਸ਼ਣ, ਖੁੱਲੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਰੱਬ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੈ। "ਤੇਰੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ, ਯਸ਼ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀਆਂ।" ਪੂਸ਼ਣ, ਚੰਗਾ ਸਾਥੀ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ—ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ। "ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਾਂਗੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਹਵਨ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੀਊਂਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਹੀ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਭਰਾ ਹੋ, ਜੁੜਵੇਂ ਹੋ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕੋ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹਵਨ ਸਮੇਂ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਦੋ ਘੋੜੇ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆ।" "ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਹਵਨ ਸਮੇਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੋ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਬੋਲ ਬੋਲੋ; ਦੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪੂਸ਼ਣ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਧਨ, ਤਾਕਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।