ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ — ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਉੱਚੀ ਜਗਮਗਾਹਟ ਵਾਲੇ, ਅਟੁੱਟ ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਖ਼ਤ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਨੇ ਇੰਦਰ, ਧਰਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਪੂਸ਼ਣ, ਭਗਾ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਖਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਉਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ, ਪੂਜਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੂਜਕ ਬੈਠ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਲਾਹੀ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਚੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਭਲੇ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਲਈ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਕਰ।” ਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: “ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਾ, ਲਾਲਚੀ ਪਣੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਭੇੜੀਆ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਤੁਸੀਂ ਦਿਆਲੂ ਹੋ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਜਿੱਤੂ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਰਸਤੇ ਸੌਖੇ ਬਣਾਓ, ਹੇ ਘਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ।” ਉਹ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ ਅਤੇ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਵੇ। ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਯਜਨਾ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਉਸ ਉੱਚੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ; ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ: “ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਝਦਾ, ਜਾਂ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇ; ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰੇ।” ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਰਹੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਲਾਵੇਂ ਜੋ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।” ਉਹ ਦੁਆ ਕਰਦੇ: “ਜੋ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਅਟੱਲ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪਿਤਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ — ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।” ਉਹ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾ ਰਹੇ, ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖੀਏ, ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਦਦਗਾਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ। ਇੰਦਰ, ਸਰਸਵਤੀ — ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ — ਪਰਜਨਯਾ — ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ — ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ — ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ। ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ: “ਆਓ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰੋ।” ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲੀ ਆਹੁਤੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰ ਦੇਵਪੁੱਤਰ ਸਾਡੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਸੁਣਣ ਅਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੋਣ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਵੇ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਆਹੁਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ। ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਰਯਮਨ — ਇਹ ਸਾਡੇ ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਅਗਨੀ, ਹੋਤਾਰ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਯਜਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ, ਦੇਵਕੁਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਓ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਯਜਨਾ ਯੋਗ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ।” ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਸਾਰੇ ਪੂਜਨੀਕ ਦੇਵਤਾ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਜਲ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਮੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣੋ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਵਿਖੰਡਤ ਨਾ ਹੋਣ; ਸਾਡੀ ਤਮੰਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।” ਜੋ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜਣੇ ਹੋਣ, ਜਲ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਣ — ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜੋਤ ਦੇਣ, ਸਾਡੇ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ। ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਪਰਜਨਯਾ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਬਣੋ; ਇੱਕ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਵੇ, ਦੂਜਾ ਸੰਤਾਨ; ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ, ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀ ਜਗਾ ਕੇ, ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਅੱਜ, ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ।” ਫਿਰ ਉਹ ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਵਧੀਆ, ਨਿਪੁੰਨ, ਦਿਆਲੂ ਘਰ-ਮਾਲਕ ਲਿਆ ਦੇ।” ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਹੇ ਦਇਆਲੂ ਪੂਸ਼ਣ, ਜੇ ਉਹ ਦਾਨੀ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ; ਲਾਲਚੀ ਦਾ ਮਨ ਖੁਲਵਾ।” ਉਹ ਮੰਗਦੇ: “ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਪਾਉਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰ।” ਉਹ ਪੁਕਾਰਦੇ: “ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਲਾਲਚੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਘੇਰ, ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ।” ਪੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ: “ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲਾਲਚੀ ਨੂੰ ਵੱਧ, ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪਸੰਦ ਲੱਭ, ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਜਾ, ਲਾਲਚੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਿਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਕਰ।” ਉਹ ਪੁਕਾਰਦੇ: “ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਡੰਡਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਲਾਲਚੀ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੇਦ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ।” ਉਹ ਮੰਗਦੇ: “ਤੇਰਾ ਗੋ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ, ਜੋ ਧਨ ਦਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇ।” ਉਹ ਦੁਆ ਕਰਦੇ: “ਸਾਨੂੰ ਗੋ-ਧਨ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਝ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ, ਅਤੇ ਧਨ ਮਿਲੇ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਹੀ ਦਿਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਖਦਾ ‘ਇਹੀ ਹੈ’।” ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ: “ਅਸੀਂ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਘਰ ਜਾਈਏ, ਜਿਥੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਖਦਾ ‘ਇਹੀ ਹੈ’।” ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪਹੀਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਧੁਰਾ ਢੀਲਾ ਪੈਂਦਾ, ਉਸਦਾ ਡੰਡਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਘਿਸਦਾ। ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਪੂਸ਼ਣ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਨ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਮੰਗਦੇ: “ਪੂਸ਼ਣ ਸਾਡੀ ਗੋ-ਧਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ, ਸਾਡੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਵੇ।” ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਹੇ ਪੂਸ਼ਣ, ਸਾਡੀ ਗੋ-ਧਨ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਆ, ਸੋਮਾ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਸਕ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ਼ਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਪੱਕੀ ਰੱਖੀ।